Фарзандларимизни тобелик фикри билан тарбияламайлик

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Бугун юртларимизда демократик жамият қуришга интилаётган, уни ёқлаб жар солаётганлар унинг оқибатини ўйлаяптими? Йўқ. Ўйламаяптилар. Чунки улар капитализм ақидасининг асл моҳиятини ўзлари тушунмайдилар. Шундай бўлса-да, бу ботил ақидани ҳаётнинг барча соҳаларига татбиқ қилишга жон-жаҳдлари билан ҳаракат қилмоқдалар. Уларнинг бу интилишлари фарзандларимиз тарбияси, келажагимиз учун нечоғлик хавфли экани хаёлларига ҳам келмайди. Чунки кўзлари ва қалбларини манфаат кўр қилиб қўйган. Қуйида мана шу ҳолатлар воқесини баён қиламиз.

Биз жамиятдаги муҳитни бузилиши демократик тушунчаларни кириб келиши натижасида юзага келишини кўп бора таъкидлаб, буни асосли далиллар билан исботлаб берганмиз. Аммо мана шу демократияни мабда сифатида ҳаётига татбиқ қилаётган Ғарбдаги фарзанд тарбиясига назар солиб кўрайлик: АҚШда фарзанд тарбиясига эътибор жуда кучли бўлиб, унинг мустақил равишда фикрлашига қаттиқ аҳамият берилади, ҳар бир ишда тўлиқ эркинлик ва ёшлик чоғидан ҳар бир ишни манфаатли жиҳатини ҳисоблаш ўргатиб борилади. Масалан, фарзанд бирон ишни ота-онаси талаб қилганидек бажариши албатта пул мукофоти билан рағбатлантирилади, хато қилса хатоси тушунтирилади, агар такрорланса жазоланади. Жазолаш ҳам моддий жиҳатга қаратилган. Фарзанднинг ҳар бир ишдаги танлови ота-онаси томонидан қўллаб-қувватланади, чунки бу унинг мустақил танлови, шунинг учун балоғатга етиши арафасида ўз муаммоларини ўзи ҳал қилишига ўргатиш учун номига ҳисоб рақами очиб, маълум миқдорда маблағ берилади. Ота-она қанчалик банд бўлмасин, фарзанд тарбияси учун вақт ажратади. Мана шундай асосларга таянган ҳолда мактаб, коллеж ва университетлардаги таълим мустақил фикрли шахсларни етиштиришга қаратилган.

Биз бу мисоллар билан Ғарбдаги тарбияни ижобий дейишдан йироқмиз, аммо эътиборли жиҳати, тарбиянинг асоси фарзанднинг онгига ёшлигидан капитализм ақидасини сингдиришга қаратилганидир. Мана шундай асосда тарбиялаш билан фарзандда ёшлигидан ақидага кўникма ҳосил қилиб, фикрий уйғонишига замин тайёрланади.

Бизчи? Биз фарзандларимизни қандай тарбияламоқдамиз? Эртадан то кечгача тирикчилик ташвиши билан манфаат кетидан югуришдан бошқа яна нима иш қиляпмиз? Ҳеч нима. Фарзандларимиз эса, ўқиш вақти мобайнида Ғарб ақидаси белгилаб берган ватанпарварлик ва миллатчиликка йўғрилган заҳарли ғояларга элтувчи таълимотни ўрганса, бўш вақтида шу ботил ақиданинг дунёқарашини тарғиб қилувчи кўнгилочар кўрсатувлар, мультфильмлардан бўшамаяпти. Оқибатда, саёз ва тор фикрли, қолоқ, саводсиз бўлиб улғаймоқда. Биз эса, худдики фарзандимизни боғча, мактаб ёки олийгоҳ тарбиялаб берадигандек кўнглимиз хотиржам бўлиб, фақат тирикчилик ташвиши билан бандмиз. Бирортамиз фарзандларимиз билан аслий қадриятларимиз бўлган исломий қадриятлар борасида суҳбатлашдикми? Бу дунё ҳаёти ҳақидачи? Яратувчи ҳақидачи? Қуръони Карим ҳақидачи? Фарзандимизга Пайғамбар с.а.в. ва саҳоба р.а ларни танитдикми? Фарзандларимиз ўз ҳаёти ҳақида ёрқин фикрлаш орқали уйғониш, юксалиш учун қадам ташланиши кераклигни биладими? Барча саволларга жавоб… Чунки бу саволларга жавоб берувчи тушунчалар аксаримизда мавжуд эмас, демак, ўзимизда йўқ нарсани фарзандларимизга бера олмаймиз.

Аксар мусулмонларда уйғониш ва юксалишга олиб борувчи фикрни мавжуд эмаслиги эса, ҳаётимиздан Исломни узоқлаштирганимиз сабаблидир. Оқибатда, ўз ақидамизни қўйиб ботил ақидаларга эргашишга уринаётган қолоқ инсонларга айландик. Ғарбнинг юртларимизга ўз ақидасини ёйишдан мақсади эса, фикрий уйғотиш эмас, аксинча, шу ақидадан келиб чиқувчи тушунчаларга кўр-кўрона эргаштириш орқали ҳар бир муаммони ечими учун унга мурожаат қиладиган тобеларга айлантиришдир. Бу мақсадига эришиш ортидан ўз фарзандларини хўжайинлик кайфиятида тарбиялаб, уларни келажагини таъминлаш учун фарзандларимизни уларга тобе  қилмоқчи.

Агар биз ҳаётимизга Исломни қайтариш орқали ғарбнинг ботил ақидасини зеҳнларимиздан чиқариб ташламас эканмиз, ўзимиз хор ва тубан бўлганимиз ҳолида келажагимиз бўлган фарзандларимизни ҳам мана шундай хорликка гирифтор қиламиз. Эртага фарзандларимиз бизни кечирармикан? Буни ўйлаб кўринг.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Салоҳиддин

05.01.2020й