ИГАД (IGAD) ташкилоти ва унинг Судандаги ифлос роли

Шарқий Африка Тараққиёт бўйича Ҳукуматлараро Ташкилоти (ИГАД) 2026 йил 30 июль пайшанба куни Хартумдаги ўз офисининг очилишини эълон қилди. Ташкилот Бош котиби Воркнех Гебейеху шундай деди: «Офис фаолияти фақат тинчлик йўлларини қўллаб-қувватлаш билан чекланиб қолмайди, балки қайта тиклаш лойиҳаларига ҳисса қўшишга ҳам кенгаяди…». ИГАД — 1996 йилда ташкил этилган, қароргоҳи Жибутида жойлашган ва таркибига Судан, Жанубий Судан, Эфиопия, Кения, Уганда, Сомали, Жибути ва Эритрея кирадиган Африка минтақалараро ҳукуматлараро ташкилоти сифатида танилади. У аслида 1986 йилда «Тараққиёт ва қурғоқчиликка қарши курашиш бўйича Ҳукуматлараро Ташкилот» номи билан ривожланиш ва қурғоқчилик ҳамда чўлланишга қарши курашишга масъул ташкилот сифатида ташкил этилган эди. 1996 йилда эса у қайта тузилиб — улар иддао қилганидек — хавфсизлик ва тинчликни қамраб олувчи кенгроқ ваколат билан «Тараққиёт бўйича Ҳукуматлараро Ташкилот»га айланди!

Шунга биноан, Ҳизб ут-Таҳрирнинг Судан вилоятидаги расмий нотиғи Устоз Иброҳим Усмон (Абу Халил) матбуот баёнотида шундай деди: Бу каби ташкилотни йирик мустамлакачи давлатлар юртларимизга қарши ўз фитна-макрларини амалга ошириш учун тузадилар. ИГАД ташкилоти Жанубий Суданни ажратиб олишда фаол роль ўйнаган эди; зеро Жанубга ўз тақдирини ўзи белгилаш ҳуқуқини беришни назарда тутадиган «Мачакос протоколи» унинг ҳомийлигида амалга оширилган эди, шунингдек, у Жанубий Суданнинг ажралиб чиқишига бевосита сабаб бўлган шум «Наваша келишуви»да муҳим роль ўйнади.

У қўшимча қилди: Армия ва Тезкор ҳаракатланиш кучлари ўртасидаги ҳозирги уруш оловланганидан сўнг, ушбу ташкилот ўйнай бошлаган роль аён бўлди, зеро у армия ва Тезкор ҳаракатланиш кучларини тенглаштирди; ҳатто у Тезкор ҳаракатланиш кучлари қўмондони Ҳамидтийга 2024 йил январь ойида Кампалада ўтказилган ташкилот раҳбарларининг навбатдан ташқари саммитида қатнашишга рухсат берди. Бу эса, Судан ҳукуматини 2024 йил 20 январда ундаги ўз аъзолигини музлатишга мажбур қилди. Лекин, минг афсуски, эндиликда унга ўзининг ифлос ролини бажариш учун қайтишга рухсат берилмоқда.

Устоз Абу Халил ўз баёнотини Судан аҳлига хитоб қилиб якунлади: Росулуллоҳ ﷺ айтадилар:

 «Мўмин киши битта тешикдан икки марта чақилмайди»

Бас, қандай қилиб Америка фойдасига Жанубий Суданни ажратиб олишга сабаб бўлган кимсага Американинг режасини ижро этган ҳолда Дарфурни ажратиб олишда ўша ролни ўйнаш учун қайтишига рухсат берасиз?! Огоҳ бўлинг ва билингки, бизни мустамлакачиликдан ва унинг минтақавий ҳамда маҳаллий қуролларидан фақат Ислом давлатигина халос қилади. У бундай ташкилотларнинг мамлакат ишларига аралашишига йўл қўймайди, балки уларни пайдо қилган йирик мустамлакачи давлатлардан иборат хўжайинларига ҳам ички ишларимизга аралашишга ҳеч қачон рухсат бермайди.

Роя газетасининг 2026 йил 12 август чоршанба кунги 612-сонидан