بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Роя газетаси:

Икки Корея ўртасидаги яқинлашув ва ундан кўзланган мақсадлар

Асъад Мансур қаламига мансуб

Шимолий Корея раҳбари Ким Чен Иннинг синглиси ҳамда қишки олимпия ўйинларида Шимолий Корея делегациясига раислик қилган Ким Ё Чжон – Жанубий Корея раҳбари Мун Чжэ Инни Пхеньянга таклиф қилди. Шимолий Корея ахборот агентликлари хабарига кўра, Ким Чен Ин синглисидан ҳисобот олганини маълум қилар экан, жумладан, «Биз учун муҳими икки Корея ўртасидаги ярашув йўлини ҳамда кучли муштарак истак натижасида келиб чиққан мулоқотни давом эттириб, уни аъло даражага кўтаришдир», деди. У шунингдек, Жанубий Кореядан ўз розилик ва мамнуниятини изҳор қилди.

Шимолий Корея делегацияси билан АҚШ вице-президенти Майк Пенс ўртасида учрашув белгиланган эди, аммо кейинчалик бекор қилинди. Бу ҳақда 2018 йил 20 февралда АҚШ матбуот хизмати воизи Нойерт қуйидагиларни маълум қилди: «Майк Пенснинг олимпия ўйинларининг очилиш муносабати билан Пхеньянга қилган сафари чоғида Шимолий Корея делегацияси раҳбарлари билан қисқа вақт учрашиш имконияти бор эди. Шимолий Кореянинг баллистик ракеталар ва ядровий қуроллар билан боғлиқ ноқонуний дастурларидан воз кечиши зарурлигини таъкидлаш учун вице-президентимиз айни учрашув имкониятидан фойдаланишга тайёр эди. Аммо сўнгги вақтда шимолий кореялик масъуллар учрашувда қатнашмасликка қарор қилди ва биз бундай имкониятдан фойдаланишмаганидан таассуфдамиз».

Маълум бўлишича, учрашувнинг бекор қилинишига Пенснинг анжумандан олдин қилган баёноти сабаб бўлган. У ўз баёнотида Шимолий Корея инсон ҳуқуқларини бузаётгани, унинг ядровий қуроллар ва ракеталарга оид дастури сабабли Америка унга янги санкциялар жорий қилишга тайёрлиги тўғрисида гапирган эди. Кўриниб турибдики, Америка жамоатчилик олдида заиф кўриниб қолмаслик ва шимолий кореяликларга босим қилиш мақсадида улар билан кучли позицияда туриб музокара олиб боришни хоҳлайди. Маълумки, унинг ўзи шимолий кореяликлар билан келишиш ва ярашиш истагида! Агар шундай истак бўлмаганида эди, АҚШ вице-президенти улар билан учрашишга уринмаган ҳамда учрашолмаганидан таассуф билдирилмаган бўлар эди! Пенснинг жорий йил 7 февралда Япониядаги «Yokota» аэробазасидан туриб, айтган гаплари ҳам буни тасдиқлаб турибди. У ўшанда «Америка доим тинчликка ҳаракат қилади, биз энг яхши келажак учун ҳар қачонгидан ҳам кўпроқ ҳаракат қиламиз», деган эди. У бу гапларни Пхеньяндаги қишки олимпия ўйинларининг очилиш маросимида иштирок этишни ниқоб қилиб, Шимолий Корея масъуллари билан учрашиш мақсадида Жанубий Кореяга бориш олдидан айтган эди. Пхеньян Шимолий Корея чегарасидан атиги 80 километр узоқликда жойлашган.

АҚШ Шимолий Корея масаласидан анча вақтдан бери Хитойга қарши фойдаланиб келади. Бундан ўз кучларини сафарбар қилиб, «THAAD» номли ракеталарга қарши мудофаа тизимини Хитой атрофига ўрнатишни мақсад қилган. Шунингдек, Хитойни Япония, Филиппин, Вьетнам, Малайзия каби ороллар, денгиз чегаралари масаласида ва балиқчилик соҳасида унга қарама-қарши бўлган, Ҳиндистон каби у билан қуруқлик чегараларида келиша олмаётган давлатлар билан изоляция қилишни кўзлади. Бундан мақсад, унинг Жанубий ва Шарқий Хитой денгизи ҳудудларига ҳукмрон бўлишига йўл қўймасликдир.

Бироқ Шимолий Корея ядровий қуроллар ва узоқ масофага учувчи баллистик ракеталарга эга бўлгач, ҳолат бир мунча ўзгарди… Кичик бир давлат Американи провокация қилиб, курашга чорлайдиган, дунё олдида унинг ҳайбатини менсимайдиган бўлиб қолди. Шунда Америка Шимолий Кореяни қуролсизлантиришга ёки жиловлаб олишга ҳаракат қила бошлади. Чунки у Америкага ҳамда унинг Япония ва Жанубий Кореядан иборат иттифоқчиларига таҳдид туғдирувчи давлатга айланиб қолди. Айни пайтда Америка Хитойга қарши курашиш ва минтақадаги нуфузини ошириш учун ундан баҳона сифатида фойдаланмоқда. Илгари Америка 2012 йилда денгиз кучларининг 60 %ини айни минтақага кўчириш стратегиясини қабул қилган эди.

Трамп ҳокимиятга келгач, услуб ўзгарди. Яъни, Шимолий Кореяга қарши уруш қилиш ва уни йўқ қилиб юбориш билан таҳдид қилишга ўтди. Бироқ бу масала таҳликали бўлгани боис, Трамп ўз позициясида жиддий эмас. Балки, у Шимолий Корея билан Хитойга босимни кучайтиришни хоҳлаяпти. Яъни, қилаётган иши «қизим сенга гапираман, келиним сен эшит» қабилида бўлиб, аслида Хитойни нишонга олган. Зеро, Америкадан кейин дунёда иккинчи иқтисодий қудрат бўлиб келган Хитой, энди тобора ривожланаётган ҳарбий қудрати билан унга таҳдид туғдирмоқда.

Жанубий Корея АҚШ нуфузи остида бўлиб, у ерда 28500 нафар америкалик аскар жойлашган. Шунинг учун Американинг кўрсатмасисиз ҳеч қандай хатти­ҳаракат қилмайди. Чунки унинг рухсати ва розилигисиз бирор иш қилгудек бўлса, бу нарса Американинг сиёсати ва режаларини бузиб юборади. Шимолий Кореянинг олимпия ўйинларига таклиф қилиш – сиёсий манёврдир. Шимолий Корея ҳам бу таклифни қабул қилди. Чунки «икки Корея ўртасидаги ярашув»ни у ҳам истайди. Бу аслида ярашув йўлини хоҳлаётган Хитой сиёсатига ҳам мос келади. Чунки минтақадаги тарангликдан, аслида унинг ўзи нишонга олинган.

Америка жуда узоқни кўзлаяпти. Буни Ҳизб ут­Таҳрир ўзининг «Сиёсий тушунчалар» китобида ёритиб берган. Яъни Америка икки Кореяни бирлаштириб, улардан Хитойга душман бўлган кучни пайдо қилмоқчи бўляпти. Илгари ҳам ўзига тобе бўлган Жанубий Вьетнамни Хитой билан алоқаси яхши бўлган Шимолий Вьетнам билан бирлаштириб, улардан Хитойга душман бўлган Вьетнамни пайдо қилган эди. Шунинг учун Америка Жанубий Кореяда икки Кореяни бирлаштириш вазирлигини тузди ҳамда шимолликларни ишга жалб қилиш учун уларнинг ўртасида саноат зонасини яратишга ҳаракат қиляпти. У Шимолий Кореяни таҳдидлар орқали ҳамда унинг чегаралари яқинида манёврлар ўтказиш билан провокация қилишда давом этади. У ўзи истаган мулоқотга ва ўзи қўйган шартларга уни кўндириш учун вазиятни таранглаштиришга ҳаракат қилаверади.

Лекин Шимолий Корея ҳам АҚШга турли хил таҳдидлар ва узоқ масофага учувчи ракета синовларини ўтказиш билан жавоб қайтариб келмоқда. Унинг ушбу таҳдидларидан навбатдагиси эса, жорий йилнинг учинчи мартида Америка ўтказган йиллик ҳарбий манёврларига жавобан бўлди. Яъни у «Америка шундай қарама­қарши йўл тутишни ўзига муносиб кўраётган экан, ўзи ҳам шунга яраша жавоб олади. Унинг ўтказаётган ҳарбий машқлари Корея ярим оролидаги ярашув саъй­ҳаракатларига путур етказади», деди. Шундай қилиб, АҚШ Шимолий Корея чегаралари яқинида ҳар йили мана шундай ҳарбий машқлар ўтказиб, уни провокация қилиб келмоқда.

Америка ўзининг узоқ ва яқин мақсадларини амалга ошириш учун ҳаракат қилар экан, ўз нуфузини таъминлаб олишни ҳамда Хитойнинг минтақа устидан ҳукмронлик қилишига йўл қўймасликни хоҳлаяпти. У шунингдек, Хитойга кўпроқ босим ўтказиб, Хитой фойдасига бўлган савдо балансини тўғрилаб олмоқчи бўляпти. Масалан, жорий йилнинг 2 ва 4 март кунлари Вашингтонда Хитой президентининг иқтисодий масалалар бўйича бош маслаҳатчиси Лю Хэ раислигидаги Хитой делегацияси билан АҚШ молия вазири ва бошқа америкалик мулозимлар ўртасида учрашув бўлиб ўтди. 3 март куни Оқ уй матбуот воизи «Биз савдо балансидаги дефицит, АҚШ компанияларига нисбатан ҳамда технологиялар трансфери билан боғлиқ масалаларда яхши муносабатда бўлинмаётгани, шунингдек, Хитой бозорига эркин киришда қийинчиликлар мавжудлиги тўғрисида ўз хавотирларимизни билдирдик», деди. У бу гапларни АҚШ раҳбари Трампнинг 1 март куни «пўлат ва алюминий импортига божхона тўловларини жорий қилиш» тўғрисида қарор чиқариши ортидан икки давлат ўртасида савдо уруши бошланиши мумкин, деган хавотирлар манзарасида айтиб ўтди. Зеро, айни қарор биржа бозорининг тушиб кетишига олиб келди ҳамда Европа Иттифоқининг жавоб чораларини кўриш билан таҳдид қилишига сабаб бўлди. Лекин Хитой 4 март куни «ҳимоя чораларини кўрмаслигини, савдо урушини хоҳламаслигини», чунки бу унинг манфаатига хизмат қилмаслигини билдирди. Хитой ўзининг бу баёнотини Трампнинг 2018 йил 2 мартда «савдо урушида уларни ютиш осон», деган гапидан кейин берди. Демак, Америка савдо урушини алангалатмоқда, шу қаторда, нуфуз ва савдо урушида Хитой устидан ғалаба қозониш учун Шимолий Кореяга нисбатан провокация ва таҳдидларни қўлламоқда.

Америка ўзининг ёвуз қўлини ҳар бир шахсга чўзадиган ва ҳар бир давлатга таҳдид соладиган такаббур мустамлакачи давлат. Чунки у барча ёвузлик манбаидир. Хитой ҳам ёвуз давлат ва ундан ҳам яхшилик чиқмайди. У Америкадан заифроқ, холос. Европа ва Россиядан ҳам ҳеч яхшилик йўқ, улар ҳам ёвузликда АҚШ ва Хитойдан қолишмайди. Яъни бу давлатларнинг барчаси бутун дунёга балою офатларни олиб келмоқда ва бунга шайтоний васвасаларни пайдо қилаётган капиталистик система сабабчидир. Шунинг учун дунёни фақат эзгулик Исломи қутқаради. Чунки у мустамлакани, халқларнинг эксплуатация қилинишини, бойликлар талон­тарож этилиб, бир сиқим элита қўлида ғарам бўлиб қолишини ҳаром қилган. Албатта бу – Аллоҳнинг изни ила, яқинда барпо бўлажак Пайғамбарлик минҳожи асосидаги рошид Халифалик давлатисиз асло амалга ошмайди.

Роя газетаси сайтидан олинди