Инқироз устига қурилган имиж ёки геосиёсий рақобат
Инқироз устига қурилган имиж ёки геосиёсий рақобат
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
2025 йил 24 сентябр куни Тошкент вилоятидаги қатор мактабгача таълим муассасаларида болалар ошқозон-ичак фаолияти бузилиши билан шифохонага мурожаат қила бошлади. Соғлиқни сақлаш вазирлиги маълумотларига кўра, 1900 дан ортиқ бола тиббий кўрикдан ўтказилиб, улардан қарийб 700 нафарига шифохонада даволаниш зарур деб топилди. Ҳозирда 13 нафар боланинг аҳволи ўртача оғир деб баҳоланмоқда. Расмий ташхис – ўткир гастроэнтерит.
Сўнгги йилларда давлат таъминотига боғлиқ муассасаларда заҳарланиш ҳолатлари кўп қайд этиляпти. Мактабгача таълим муассасаларида озиқ-овқат марказлашган тарзда етказилади. Агар маҳсулот сифати ёки сақланиш шароитида камчилик бўлса, бир вақтнинг ўзида юзлаб болага таъсир қилади. Давлат харидлари орқали олинадиган маҳсулотлар кўпинча арзон нархдаги паст сифатли бўлади. Сабаби – ажратилган маблағ “қоғозда” кўрсатилгандай эмаслиги, коррупция ва муаммони ҳал қилишда унинг оқибатлари билан курашиш ҳукмрон эканлигидадир. Бу эса, Ўзбекистонда озиқ-овқат хавфсизлиги, давлат таъминоти ва соғлиқни сақлаш тизимининг абгор аҳволдалигидан дарак беради.
Шунга қарамасдан, тиббиёт соҳасида дунёдаги энг нуфузли журнал – “The Lancet”да Ўзбекистондаги ислоҳотлар дунёга намуна экани тилга олинди. Мақолада Ўзбекистон соғлиқни сақлаш тизимини модернизация қилиш, кадрлар ва инфратузилмани мустаҳкамлаш, беморлар парвариши бўйича ягона ёндашувни таъминлаш орқали катта натижаларга эришилаётгани қайд этилган.
Бунинг устига, Нью-Йоркда БМТ Бош Ассамблеяси доирасида Зироат Мирзиёева раислигида ва кўплаб мамлакатлар етакчиларининг рафиқалари иштирокида болалар саломатлиги бўйича форум бўлиб ўтди. Мазкур форум Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти ва St.Jude болалар тадқиқот шифохонаси билан ҳамкорликда ташкил этилди.
Зироат Мирзиёева форум раиси сифатида жаҳон ҳамжамиятига онкологик касалликларга чалинган болаларнинг омон қолиш даражасини яхшилаш учун қадамлар қўйишга чақириқ билан мурожаат қилди.
Аслида бу ғалати манзаранинг, яъни инқироз ёқасидаги тизим устида сунъий қурилган “халқаро имиж” замирида Америка манфаатларига хизмат қилиш ва Трамп маъмуриятининг устимиздаги таъсирини мустаҳкамлаш мақсадида ўзбек режими томонидан тортиқ этилган миллиардлаб долларлар ётмаяптими?!
Бироқ шу нуқтада манзаранинг иккинчи ва ундан-да муҳим жиҳати ҳам борки, уни назардан қочириш мутлақо мумкин эмас:
22 сентябр куни президент Мирзиёев Ню-Йоркда трансмиллий корпорациялар раҳбарлари билан йирик учрашувлар ўтказди. Имзоланган шартномалар умумий қиймати 105 миллиард долларни ташкил этди. Бу битимлар Россия анъанавий таъсирга эга бўлган тармоқларни – авиация, муҳим минераллар, энергетика ва инфратузилма соҳаларини – қамраб олди.
Жанубий ва Марказий Осиё бўйича махсус вакил Сержио Гор Мирзиёевга: “Энди сизда исталган вақтда Оқ уй офисига тўғридан-тўғри мурожаат йўли очиқ”, – дегани ва Трампнинг: “Президент Мирзиёев бир сўзли инсон ва биз яна кўплаб йўналишларда биргаликда ишлашда давом этамиз!” – деб Мирзиёевни сиёсий қўллаб-қувватлагани Вашингтон Тошкентни Россия ва Хитой таъсиридан чиқараётганидан далолат берди.
Худди шу 22 сентябр куни Россиянинг махсус кучлари Красноярск ўлкасидаги банкет залида ўзбек хонандаси Жалолиддин Аҳмадалиевнинг концертига итлар билан бостириб кириб, рейд ўтказди. Рейдда 620 киши текширилди, 26 киши ҳибсга олиниб, 8 нафар ўзбек фуқаролари миграция қонунларини бузгани учун жарима ва депортация билан жазоланди. Махсус кучлар жараённи видеотасвирга тушириб, ахборот тармоқларида тарқатди.
Мирзиёев-Трамп учрашувининг эртасига, 24 сентябрда – Зироат Мирзиёева БМТ минбаридан туриб болалар саломатлиги бўйича халқаро ҳамкорликка чақирган куни – Тошкентда болалар оммавий заҳарланиши рўй берди.
Мазкур уйғунлик Москванинг миграциядан босим ричаги сифатида фойдаланиши ва Ўзбекистоннинг Америкага очиқ оғиши фонида қаралса – воқеалар геосиёсий рақобатнинг жонли акс-садоси сифатида гавдаланади. Бошқача айтганда, Россия Вашингтон билан Тошкент ўртасидаги яқинлашувни минтақа устидаги дарз кетган ҳукмронлигини қулатишга қаратилган зарба сифатида қабул қилиб, мигрантлар орқали “жазолаш сиёсатини” қўллаган кўринади. Москва шундай усуллар билан Тошкентга “ўз ўрнингни унутма” деган ишорани бермоқчидек. Аммо ушбу сиёсий ўйинлар саҳнасида азият чекаётган Ўзбекистон аҳолиси, хусусан, меҳнат муҳожирлари ва болалар эса, геосиёсий кучлар ўртасидаги қарама-қаршиликнинг қурбонига айланмоқда.
Аслида, халқ бошқарувини зиммасига олган ҳукумат уни ташқи кучлар қўлида ўлжага айлантирмасдан, ҳақиқий ҳимоячиси бўлиши керак эди. Лекин бугунги ўзбек режими халқни эмас, ўзининг яшаб қолишини кафолатлаш учун Америка каби мустамлакачи давлатларни рози қилиш йўлини танламоқда. Шундай экан, Ўзбекистон мусулмон халқи Рошид Халифалик давлатини барпо қилсагина ўзининг ҳақиқий ҳимоячисига муваффақ бўлади ва унинг ғамхўрлиги остида азизу мукаррам ҳолда ҳаёт кечиради.
Иззатуллоҳ
01.10.2025й
