Ислом инсонни юксалтиради, капитализм эса, тубанлаштиради

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Инсон шундай бир мавжудотки, у азиз ва мукаррам, одил ва олийжаноб бўлиши ҳам мумкин, ҳайвондан паст даражага тушиб кетадиган жирканч махлуққа айланиб кетиши ҳам мумкин. Ҳозир эса, биз инсониятнинг тубанлашиб кетаётганига гувоҳ бўлмоқдамиз. Бунинг сабабини ҳар ким ўз тушунчасига кўра изоҳласа-да, ҳақиқий сабаб биттадир. У ҳам бўлса бутун оламга капиталистик низомнинг ҳукмронлик қилаётганидир. Чунки капиталистик ақидани қабул қилган ёки унинг фикрларидан таъсирланган ҳар қандай жамият таназзулга юз тутади. У инсонни худбин, манфаатпараст, очкўз, иккиюзламачи, шафқатсиз золимга айлантиради, инсондаги барча яхшиликни йўққа чиқариб, ундаги энг ёмон сифатларни бўй кўрсатишига йўл очиб беради. Инсон учун ҳар қандай чегараларни олиб ташлаш билан уни инсонийликдан йироқлаштиради. Жамиятда эса, руҳий, ахлоқий, инсоний қийматларни бир четга суриб, моддий қийматни олдинги ўринга қўяди ва ундан бошқасини тан олмайди. Ушбу ақидани капитализм, дея номланиши ҳам сўзларимизни тасдиқлаб турибди.

Узоққа бормайлик-да, ўзимиз яшаётган жамиятга эътибор берайлик. Одамларнинг қай даражада ўзгариб кетаётгани, яъни инсондаги энг ёмон сифатлар билан сифатланаётгани ва яхши сифатларга интилишнинг тобора йўқолиб бораётгани ҳақиқат эмасми? Бундан 20-30 йил аввалги одамлар билан бугуннинг инсонлари орасида қанчалик фарқ борлигини каттароқ ёшдаги одамлар яхши биладилар. Уларнинг баъзида одамлар орасида меҳр-оқибатнинг йўқолиб бораётгани, қариндошлик алоқаларининг узилиб кетаётгани, ҳамма ўзи билан ўзи бўлиб, бир-бири билан иши бўлмай қолганини… афсус-надомат билан гапиришларини эшитиб қоламиз. Буларнинг барчасига биз мусулмон бўлган ҳолимизда ўз динимиздан узоқлашиб, ғарб фикрларидан таъсирланганимизнинг оқибати эмасми? Унинг сақофати, дунёқараши, фалсафасини бу дунё ҳаётини тушуниш учун асос қилиб олинганининг оқибати эмасми? Ахир, бу одамларнинг яшаш тарзида яққол намоён бўлмаяптими? Ён-атрофингиздаги одамларнинг бор-йўқ ташвиши пул топиш, уй қуриш, машина олиш, ўғил-қизига тўй қилиш, хуллас бутун эътибори асосан моддий жиҳатдан етук бўлишга қаратилмаганми? Амаллари ўлчови фойда-зарардан иборат эмасми? Шундай экан, инсонни шундай аҳволга, яъни тубан, пасткаш, ахлоқсиз, мунофиқ одамга айлантираётган нарса нима эканлиги тўғрисида фикр юритиб кўриш айни муҳим масалага айланиб улгурган. Бу борада фикр юритган холис инсон албатта буларнинг барчасига капиталистик ақида жавобгар эканлигини тушуниб олади.

Бу ҳаётда инсонга хос ва мос турмуш тарзи билан яшашни истаган ҳар қандай инсон Исломдан бошқасини инкор қилиши табиий ҳолдир. Чунки Ислом ақидаси берадиган фикр асосида инсон ўзидаги энг олийжаноб ҳислатларни юзага чиқаради. Ҳатто тубан ҳаёт тарзи билан яшаётган шахс ҳам Ислом билан юксак ҳаёт тарзига чиқа олади. Ислом инсонга бу дунё ҳаёти ҳақида тўғри фикр бериши билан бошқа ақидалар солиб қўйган зулматдан нурга олиб чиқади. Уни ҳақпарвар, одил, софдил, меҳрибон, мард, шижоатли қилиб тарбиялайди. Жамиятда барча қийматларни ўз ўрнига қўйиб, уни фаровон жамиятга айлантиради. Ҳалол-ҳаромни амаллар учун ўлчов қилиб тайинлайди, бу билан одамларни тўғри бўлишга ўргатади. Бир сўз билан айтганда, Аллоҳ Таоло инсонни азиз ва мукаррам қилганидек, Ислом уни махлуқлар ичидаги энг афзал мавжудотга айлантиради. Аллоҳ Таоло айтади:

قَدْ جَاءَكُم مِّنَ اللَّـهِ نُورٌ وَكِتَابٌ مُّبِينٌ يَهْدِي بِهِ اللَّـهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلَامِ وَيُخْرِجُهُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَيَهْدِيهِمْ إِلَىٰ صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ

– “Батаҳқиқ, сизларга Аллоҳдан нур ва ойдин Китоб келди. У билан Аллоҳ Ўз розилигини истаганларни салом йўлларига бошлайди ва уларни Ўз изни ила зулматлардан нурга чиқаради. Ҳамда сироти мустақимга ҳидоят қилади”. (Моида:15-16)

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Салоҳиддин

07.12.2020й