Исломий юртларнинг бойликлари ва иқтисодий потенциаллари
بسم الله الرحمن الرحيم
Исломий юртларнинг бойликлари ва иқтисодий потенциаллари
المسلمون شركاء في ثلاث،في الماء، والكلإ، والنار
“Мусулмонлар уч нарсада шерикдирлар: сув, ўт-ўлан ва оловда”
Қозоғистон
Майдони: 2 724 902 км².
Аҳолиси: 18 096 900 киши (2017й 1 октябрь ҳолатига, 70 фоизи мусулмонлар).
ЯИМ (Ялпи Ички Маҳсулот): 134 млрд долларни ташкил қилган (2016й).
Туркум мақолаларимизнинг бу галги сонида нафақат Ўрта Осиёда, балки дунё бўйича қазилма бойликларга энг мўл бўлган мамлакатлардан бири – Қозоғистон тўғрисида сўз юритамиз. Бу юрт қазилма бойликларга мўл бўлибгина қолмай, уран каби стратегик хом-ашёларга ва жуда катта захирага эга бўлган кам сонли мамлакатлардан бири ҳисобланади. Қуйида шу тўғрисидаги маълумотлар билан таништирамиз.
Жами олтин захираси: 289.3 тонна (2017 йил ноябрь ҳолатига). Қозоғистон жами олтин захираси бўйича дунёда 18-ўринни банд қилиб турибди.
Қуйида бу юртда маълум йилларда қазиб олинган баъзи табиий бойликларини келтирамиз:
Олтин: 48 тонна (2016й, дунё бўйича 16-ўрин). Қазиб олинмаган олтин захираси 2 267 тоннани ташкил қилади.
Кумуш: 17.8 млн унция ёки 556.25 тонна (2016й, дунё бўйича 12-ўрин). Кумуш захираси 29 000 тоннани (дунё бўйича кумуш захираларининг 5.3 фоизига тенг) ташкил қилади.
Нефть: 79.3 млн тонна (2016й, дунё бўйича 17-ўрин). Нефть захираси 3.9 млрд тоннани ташкил қилади.
Табиий газ: 46.6 млрд м3 (2016й). Табиий газ захираси эса 1.929 трлн м3 ни ташкил қилади.
Кўмир: 102 млн тонна (2016й, дунё бўйича 10-ўрин). Кўмир захираси 25.6 млрд тоннани ташкил қилади.
Уран: 22 574 тонна (2013й, дунё бўйича 1-ўрин). Уран захираси 745 300 тоннани (дунё бўйича уран захираларининг 13 фоизига тенг) ташкил қилади.
Бокситлар: 5.5 млн тонна (2014й, дунё бўйича 7-ўрин). Бокситлар захираси 43 млн тоннани ташкил қилади.
Марганец рудаси: 390 минг тонна (2015й, дунё бўйича 9-ўрин). Марганец захираси 346 млн тоннани (дунё бўйича марганец захираларининг 9.7 фоизига тенг) ташкил қилади.
Шунингдек, баъзи қазилма бойликларининг тасдиқланган захиралари қуйидагича кўриниш олган:
Темир рудаси – 2.5 млрд тонна;
мис – 37 млн тонна (дунё бўйича мис захираларининг 5.5 фоизига тенг);
молибден – 130 минг тонна;
қўрғошин – 2 млн тонна;
барит – 145.8 млн тонна;
кобальт – 50 минг тонна;
никель – 775 минг тонна;
вольфрам – 350 минг тонна (дунё бўйича вольфрам захираларининг 13.5 фоизига тенг); ниобий пентоксиди – 6.9 минг тонна;
тантал пентоксиди – 2600 тонна (дунё бўйича тантал пентоксиди захираларининг 3.4 фоизига тенг);
фосфоритлар – 323 млн тонна (дунё бўйича фосфоритлар захираларининг 6.4 фоизига тенг);
хром рудаси – 317 млн тонна (дунё бўйича хром рудаси захираларининг 7 фоизига тенг);
рух – 27.2 млн тонна (дунё бўйича рух захираларининг 9.8 фоизига тенг).
Энди бу юртда маълум йилларда ишлаб чиқарилган баъзи маҳсулотлар ҳақидаги маълумотлар билан таништирамиз:
Электр-энергияси: 104 Твт/соат (2016й).
Пўлат: 4.2 млн тонна (2016й, дунё бўйича 30-ўрин).
Цемент: 8.1 млн тонна (2014й).
Чўян: 3.2 млн тонна (2014й).
Қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари:
Буғдой: 13 млн тонна (2014й, дунё бўйича 15-ўрин), ҳосилдорлик 10.9 ц/га.
Жами дон ва дуккакли экинлар: 17.2 млн тонна (2014й).
Пахта: 250 минг дона (480 фунтли) той ёки 54 минг тонна (2014й, дунё бўйича 25-ўрин).
Йирик шохли қорамол: 6 млн бош (2014й).
Қўй: 17.9 млн бош (2014й).
Барча турдаги уй қушлари: 35 млн дона (2014й).
Эслатма: юқорида келтирилган маълумотлар расмий статистикада эълон қилинган маълумотлардир. Бу маълумотларни излашда уларнинг мумкин қадар энг янгилари эканлигига алоҳида эътибор қаратилди.
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Фаррух
09.12.2017й.
Халифалик давлатини тилларингизга жойлаган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин!
Ғарбнинг фисқ-фасод омили бўлмиш лойиҳаларини амалга оширишда Халқаро меҳнат ташкилотининг роли
Насроний ва кофирларни байрамлари билан табриклаш тўғрисидаги саволга жавоб
Республика президентлиги сайловлари ҳукми