Рақамли тузоқ: Секуляр режимнинг “маънавият” ниқоби ва Исломга қарши фитнаси

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

Ижтимоий тармоқлар, хусусан, TikTok ва Instagram каби платформалар бугунги кунда шунчаки вақт ўтказиш воситаси эмас, балки инсон онги ва жамият ахлоқини қайта шакллантирувчи кучли фикрий қуролга айланди. Ушбу платформалар орқали кириб келаётган “фитна сақофати” мусулмон жамиятининг маънавий пойдеворини емиришга қаратилган бўлиб, бугунги кунда глобал секуляр тизим мусулмонлар устидан нафақат сиёсий ва иқтисодий, балки “сақофий мустамлакачилик” орқали ҳам ҳукмронлик қилмоқда. TikTok ва шу каби платформалар бу стратегиянинг энг олдинги сафида туриб, улар тарғиб қилаётган сақофатнинг асосий мақсади инсонни нафсга қуллик қилишга, иффат ва ҳаё туйғуларини йўқотишга ҳамда исломий шахсиятни парчалашга йўналтирилган.

Бу тасодифий жараён эмас, балки аниқ ҳисоб-китобга асосланган мафкуравий ҳужумдир. Масалан, Facebook’нинг собиқ президенти Шон Паркер ижтимоий тармоқларнинг яратилиш мақсади ҳақида гапириб, улар “инсон психологиясидаги заиф нуқталардан фойдаланиш” ва “инсон онгини доимий равишда кичик допамин зарбалари билан бошқариш” учун лойиҳаланганини эътироф этган эди. Шунингдек, машҳур сиёсатшунос ва АҚШнинг собиқ маслаҳатчиси Збигнев Бжезинский ўз вақтида “оммани назорат қилиш учун уларга бемаъни кўнгилочар омилларни тақдим этиш ва уларни жиддий сиёсий фикрлашдан тўсиш” кераклигини таъкидлаган бўлса, бугунги кунда TikTok алгоритмлари айнан шу вазифани пухта ва тартибли қилиб бажармоқда.

Бу платформаларнинг алгоритмлари шундай тузилганки, улар инсоннинг паст-тубан истакларини, жумладан, шуҳратпарастликни, борини кўз-кўз қилишни ва ахлоқий чегараларни бузишни рағбатлантиради. Google’нинг собиқ дизайнери ва технология этикаси бўйича мутахассис Тристан Харрис ижтимоий тармоқларни “инсон онгини бошқарувчи сеҳрли қурол” деб атайди ва уларнинг мақсади одамларни маънавий қадриятлардан узиб, фақат алгоритмлар талаб қилган “тренд”ларга мослаштириш эканини очиқлаган. Исломда ҳаё иймоннинг бир бўлаги ҳисобланса-да, бу рақамли тизим аёлларни ҳам, эркакларни ҳам омма олдида номуносиб ҳаракатлар қилишга ва ўзининг шахсий-хос ҳаётини кўчага олиб чиқишга ундамоқда, бу эса вақтнинг исрофи ва фикрий саёзликка олиб келиб, ёшларни Умматнинг долзарб, ҳаётий муаммолари устида фикрлашдан чалғитмоқда.

Мусулмонлар бу ижтимоий тармоқ босқинига қарши фақатгина тақиқлаш билан эмас, балки тизимли ва фикрий қалқон билан жавоб бериши керак. Бунинг учун биринчи навбатда фарзандларимизга ҳар бир воқеага Ислом нуқтаи назари билан қарашни ва ақидавий филтрни шакллантиришни ўргатишимиз шарт. Ушбу муҳофаза тизимини барпо этишда зудлик билан амалий қадамларни ташлаш ҳаётий заруратдир. Биринчидан, мусулмонлар интернет маконини фақат бегона мафкуралар майдони сифатида ташлаб қўймасликлари, аксинча, ундан кучли даъват ва фикрий кураш қуроли сифатида фойдаланишлари лозим. Ижтимоий тармоқлардаги бемаъни контентларга қарши юқори сифатли ва исломий шахсияни шакллантирувчи муқобил контентлар билан ҳужумга ўтиш керак.

Шуни англаш керакки, капиталистик демократия тузумида ижтимоий тармоқлар фақатгина фойда олиш ва инсонларни фикрий бошқариш учун хизмат қилади. Ўзбек режими олиб бораётган сиёсат ҳам бундан мустасно эмас. Президент Шавкат Мирзиёев ўз чиқишларида ижтимоий тармоқларни “ёшлар онгига салбий таъсир қилувчи, мафкуравий полигон” деб атаса-да, амалда режим бу майдондан фақат ўз сиёсий назоратини ўрнатиш учун фойдаланади. Давлат раҳбарининг “Бугунги кунда ёшларни интернетдаги ёт ғоялардан ҳимоя қилиш учун уларда мафкуравий иммунитетни кучайтириш керак” деган гаплари ортида аслида Исломга асосланган мустақил фикр эмас, балки режимга содиқликни англатувчи “миллий маънавият” тушунчаси ётади.

Режим ижтимоий тармоқларда исломий уйғонишга хизмат қиладиган ҳар қандай фикрий ёки сиёсий даъватни “экстремизм” тамғаси билан тезкорлик билан блоклайди. Дин ишлари бўйича қўмитанинг экспертиза хулосалари асосида Олий суд томонидан экстремистик деб топилган ва Адлия вазирлиги томонидан мунтазам эълон қилиб бориладиган “тақиқланган материаллар рўйхати” бунинг яққол далилидир. Энг ачинарлиси, режимнинг исломий қадриятларга нисбатан нақадар адоватли қарашда экани унинг чиқараётган адолатсиз ҳукмларида яққол кўринади. Бир томондан, оддий мусулмон фуқарони биргина исломий нашидага “лайк” босгани ёки уни яқинлари билан бўлишгани учун йиллаб қамоқ жазосига ҳукм қилаётган режим, иккинчи томондан, ижтимоий тармоқларда Пайғамбаримиз ﷺни очиқчасига ҳақоратлаган бир бадбахт кимсага нисбатан “инсонпарварлик”, “раҳмдиллик” кўрсатиб, унга атиги 12 суткалик маъмурий қамоқ жазосини бериш билан чекланмоқда.

Бундай иккиюзламачилик, икки хил ўлчам исломий муқаддасотларни топташга йўл очиб бериш, Исломни ўрганиш ва ёйишни эса жиноятга чиқаришдир. Бу репрессив чоралар, ўзбек режимининг мақсади ахлоқли жамият қуриш эмас, балки сиёсий жиҳатдан безарар, фикрий жиҳатдан мажруҳ оммани шакллантириш ҳамда Исломнинг ҳар қандай таъсирини рақамли макондан бутунлай супуриб ташлаш эканини исботлайди.

Мусулмонлар онггининг ҳақиқий ҳимояси эса, фақат Исломий Давлат – Халифалик соясидагина мукаммал бўлади. Халифаликда медиа сиёсати инсонларни маънан бузишга ёки муқаддасотларни ҳақорат қилишга эмас, балки уларни фикрий ўстириш ва ҳаёти юксалтиришга хизмат қилади.

Хулоса қилиб айтганда, ижтимоий тармоқлардаги фитналар бизнинг иймоний ва фикрий қувватимиз учун бир синов бўлиб, бизнинг вазифамиз технологияни Ислом хизматига бўйсундириш ва фарзандларимиз онгги ва қалбида исломий шахсия қўрғонини қуришдан иборатдир. Росулуллоҳ ﷺ дедилар:

“Ҳар бирингиз раҳбардирсиз ва ҳар бирингиз ўз қўл остингиздагилар учун масъулдирсиз…”. (Бухорий ва Муслим ривояти).

Салоҳиддин Ўзбекий

Ҳизб ут-Таҳрир Марказий Медиа радиоси учун