“Зиндон хотиралари” туркумидан

Серкам қашиб кетти…

بسم الله الرحمن الرحيم

Аллоҳга иймон келтиришда илм шарт қилинганида Билол розияллоҳу анҳу машҳур саҳобалар қаторида топилмасди.

Шубҳасиз, илм ўрганиш бешикдан қабргача вожиблигидан марҳамат қилувчи Росулуллоҳ ﷺнинг ўзларидир. Бу ўринда эса, гап Аллоҳнинг борлигини, бутун борлиқни яратувчиси ва бошқариб турувчиси эканини идрок қилмоқ хусусидадир. “Мен Аллоҳни топдим” дегувчи Аллоҳнинг Зотини эмас, балки Унинг борлигини назарда тутади. Зеро, иймон Унинг борлигига иймон келтиришдир. Аллоҳ Таолонинг Зоти эса, ақл доирасидан ташқаридадир. Бу шундайки, қордаги из ўз эгасининг бор бўлганига далолат қилгани ёки кишида ақлнинг бор-йўқлигига унинг туриш-турмуши далолат қилгани каби Оламлар Роббисининг борлигига барча яратилган нарсалар далолат қилади. Шунга кўра, Аллоҳга иймон келтириш ақлнинг вазифаси бўлиб қолаверади. Шундай ақлий иймон эгаларига қарши золимлар ер юзида тинимсиз кураш олиб бораётгани каби, Ўзбекистонда ҳам 1998 йилдан золим, қаттол, яҳудий Каримов тарафидан шиддатли кураш бошланди. Кўр-кўрона ота-боболарига эргашиб тақлидан иймон келтириб “Ислом бу намоз, рўза, ҳаж, никох, талоқ ва ўликларга жаноза ўқишдангина иборат” деган қатлам қолгунича беаёв кураш олиб борди. Оммавий қамаш бошлангач, юртимизнинг олиму фузалоларини, зиёли ёзувчи шоирларини, доцент профессорларини, турли маҳадлардаги ўқитувчи-ю талабаларни ва чўпону деҳқон косибларни Уммат бағридан юлиб олиб қамоққа тиқди, қийноқларга солиб қатл қилди. Уларнинг кўплари орадан чорак аср ўтса-да, қаттол кофир Каримов ўлган бўлса-да, ҳанузгача қамоқларда қолмоқда. Оммавий ахборотларда тинимсиз бу азизлар хусусида илмсиз, адашган ёшлар, дея ташвиқотлар юритиб келинмоқда. Тўғри, зиндон аҳллари орасида мактабни ҳам чўпон таёғи билан тамомлаган ёшлар ҳам бор эди. Қуйида сўзланувчи ҳикоя айнан шундай биродарим хусусидаги зиндон хотираларидандир.

Ички ишлар вазири Зокир Алматовнинг: Мен буларни бир ой ичида таг-томири билан қуритаман, деган аҳмоқона ваъдасига ҳам бир йилдан ошган 2000 йилнинг кузи эди. Зангиота зонасидаги золимлар ломкасидан ўтиб, карантин барагига жойлашдик. Эртаси куни ўта “хушфеъллик” билан опер бошлиғи “беседа”ни бошлади. У билан бирга кирган жаллод шотирлари дубинкаларини ҳозирлаб, буйруқ кутмоқда. Навбат Сурхоннинг ит топмас адирликларидан бўлган бир йигитга келди-ю, барча золимларнинг суҳбатдан кайфияти кўтарилиб, зулмга мойиллиги бирдан сустлаб кетди. У биродар ўзбек бўлса-да, шеваси қозоқларникига омухта эди. Унинг қишлоғидан бўлган бир йигит опер билан армияда улфат бўлган экан. Шу боис ўша биродаримизни шевасиданоқ қаерданлигини ўзича кашф қилиб деди:

– Санларни қишлоғингга свет ҳам етиб бормаган бўлса, қандай қилиб ва қаердан бу ҳизбутларга қўшилиб қолдинг аҳмоқ?

– Серкам қашиб кетти баштиқ, қувиб журиб, қувиб журиб, бир башқа авулга жеткенимни билмайда қалдим. Тингшаб қарасам серкамни бир яшулли тутиб мўмиққа чирмаштириб турған экен. Рехмат айтиб сўнг бираз суйлешиб қўйғанманда баштиқ. Умрим бина бундай сулув гаптарди эшитганим эмес. Сизда ани тингшасанғиз душунардиғиз, шулай гурунгни менда душундимғу, – дегач, атрофдаги менти-ю ҳарбийси, ҳатто барча биродарлар портловчи кулгидан тийилолмай қолдик. Кулги ва ширин суҳбатдан адоватлари пасайган ходимлар барчамизни баракка кирғазиб, кула-кула қайтиб кетишди.

Мен ўша ажиб биродаримизни эсларканман, орадан чорак аср ўтган бўлса ҳам бугунги тақлид аҳли ўша серкаси қочган чўпончалик холислиги бўлмаганидан ҳозиргача ҳайрон бўламан. Шу зонада ўша чўпон йигит билан икки йил бирга бўлдим. Кейин зонама-зона 17 йил сарсон қилиндим. Аммо ўша содда ва самимий суҳбатдошни бирор зонада учратмадим. Ҳаққига ҳануз дуодаман. Қаерда бўлмасин Роббимиз Ўзига яқинлардан қилсин!

Хулоса ўрнида айтаманки, иймон тушунчаси ўша содда биродарим қалбига кириб борган экан, демак, Роббимиз Каломидан эслатма, ибрат, иймон тушунчаларини олиш қийин эмас!

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّكِر

– “Қасамки, Биз Қуръонни зикр-эслатма олиш учун осон қилиб қўйдик. Бас, бирон эслатма-ибрат олгувчи борми?”  (Қамар:17)

(Уйимиздаги оппоққина эчкига боқиб эслаганим – ўша хотиралардан)

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги матбуот бўлими аъзоси Зайниддин

05.09.2022й