Учта ўзбекистонликнинг ўлими учун мукофот

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

Ўзбекистон Президенти Администрацияси раҳбари Саида Мирзиёева нуфузли халқаро Zayed Award for Human Fraternity 2026 мукофоти ҳакамлар ҳайъати таркибига киритилди. Мукофот БАА асосчиси Шайх Зайд бин Султон Ол Наҳаён номи билан аталади ва 2019 йилдан буён инсонпарварлик, бирдамлик ва биродарликни ривожлантиришга қўшган ҳисса учун берилади. Лауреатлар орасида Рим папаси Франциск, БМТ бош котиби Антониу Гутерриш каби таниқли шахслар ҳамда ташкилотлар бор.

Сўнгги пайтларда ўзини ижтимоий ва инсонпарвар ташаббуслар етакчиси сифатида намоён этиб келаётган, Исломий сиёсий кучларга қарши чиқишлари билан танилмаган, либерал баёнотлар бериб келаётган ҳамда таълим, медиа ва аёллар ҳуқуқи каби Ғарбнинг “юмшоқ куч” режасининг асосий соҳаларида фаолият юритаётган Саида Мирзиёеванинг мукофот ҳайъатига киритилиши тасодифий танлов эмас. Бу танлов ортида Америка бошчилигидаги Ғарб, хусусан, Британиянинг Марказий Осиёдаги геостратегик режаларига кўра, Ўзбекистон элитаси ичида сиёсий сценариялар ишга тушаётганидан дарак беради. Шунга кўра, бу танлов БАА танлови эмас, балки Ғарб, хусусан, инглизлар танлови эканини кўриш мумкин.

Чунки БАА Саудия Арабистонидан ташқари Форс кўрфазининг бошқа мамлакатлари каби Британияга содиқ малайлардан ҳисобланади. Шунинг учун инглизлар томонидан унга берилган ролни ўйнайди. Амирликлар Иброҳим келишувини имзолаган биринчи давлат сифатида яҳуд вужуди билан ош-қатиқ бўлиб юриши, секуляристларни қўллаб-қувватлаши ва исломий ҳаракатларга қарши курашда жонбозлиги Британия томонидан унинг учун тайёрланган режаларни бажариши натижасидир. Амирликлар минтақадаги Америка агентларига эргашса-да, инглизлар манфаати учун саҳна ортидаги ролларни бажаради.

Шунинг учун Британия Ўзбекистонда БАА ёрдамида геосиёсий мақсадларига эришиш учун ўз таъсирини институционал шаклдан кўра шахслар орқали олиб кирмоқда. Саида Мирзиёева каби фаоллар эса, бу сценарийда марказий шахсларга айланиш эҳтимоли юқори.

ЕХҲТ ҳисоботи доирасида 2025 йил май ойидаги Британия баёнотида инглизларнинг Ўзбекистондаги мақсад ва йўналишларини кўриш мумкин:

“Жаноб раис, Британия Ўзбекистон билан муносабатларини мустаҳкамлашда давом этмоқда ва кенг кўламли ислоҳотларни амалга оширишда ҳукуматни қўллаб-қувватлашга интилади. Ўтган йили ҳукуматларимиз икки томонлама муносабатларнинг барча жабҳаларини қамраб олувчи қўшма декларация имзоладилар ва бу йил биз муҳим минераллар соҳасида ҳамкорликни кенгайтириш бўйича келишув имзоладик. Келгуси йилларда ҳам ҳамкорликни давом эттиришни интиқлик билан кутамиз”, – дейилади баёнотда.

Баёнотда яна қуйидагилар тилга олинди: “Учинчи йўналишда биз АҚШ Демократик институтлар ва инсон ҳуқуқлари бўйича бюроси ва ОАВ эркинлиги бўйича вакил томонидан қайд этилган ахборот кодекси лойиҳаси доирасида амалга оширилган ижобий қадамларни таъкидлаймиз. Буларга цензура ва ОАВни монополизация қилишни тақиқлаш, шунингдек, барча учун ҳеч қандай камситишларсиз ахборотдан эркин фойдаланиш ва ундан фойдаланиш талаби киради. Биз Ўзбекистон ҳукуматини ОАВни тартибга солишнинг мустақил тартибга солувчи орган эмас, балки ҳукумат қўлида тўпланиши, шунингдек, контентни чеклаш ва ОАВ фаолиятини тўхтатиб қўйиш учун кенг асослар бўйича билдирилган хавотирларга жавобан чоралар кўришга чақирамиз”.

Баёнотдан тушуниш мумкинки: 1. Британиянинг глобал таъминот занжирида Хитой ва Россия таъсирини камайтириш мақсадида Марказий Осиёга юз бургани ҳолда Ўзбекистон билан стратегик хомашё – литий, уран, мис, графит соҳасидаги ҳамкорликни кенгайтирмоқда.

2. “Кенг кўламли ислоҳотлар” ортида Британиянинг ҳукумат ичидаги жараёнларни кузатиш, йўналтириш ва таъсир ўтказиш мақсади мужассам. Бу билан мувофиқ келувчи сиёсий элитани ва мос қонунчилик муҳитини шакллантириш.

3. “Озод сўз” ёки “медиани либераллаштириш” шиори остида ОАВ орқали жамиятни назорат қилиш ва таъсир қилиш инфратузилмасини қуриш. Чунки айнан Британияда жойлашган BBC Media Action, Westminster Foundation, Internews Europe каби ташкилотлар Ўзбекистондаги медиа ислоҳотларига грант ва экспертлик асосида аралашмоқда.

4. Ахборот хуқуқи ва цензурага қарши қонунларни ўз стандартлари асосида шакллантириш билан қонун ижодкорлиги жараёнига бевосита таъсир кўрсатиш орқали ҳуқуқий базани ўзининг дипломатик ва геосиёсий манфаатларига мувофиқ равишда шакллантириш.

Британия Амирликлар суди (исроил)лик раввин Зви Коганни ўлдирганликда айбланиб, уч нафар ўзбекистонликни ўлим жазосига ҳукм қилган БАА орқали Саида Мирзиёеванинг шахсиятида узоқ стратегияни кўзлаётган бир пайтда: “Ушбу нуфузли ҳакамлар ҳайъатига Марказий Осиёдан илк аъзо сифатида қўшилаётганимдан беҳад мамнунман. Ҳайъатдаги ҳамкасбларим билан биргаликда бутун дунёда жамиятларни юксалтираётган ва долзарб муаммоларни ҳал этаётган эътироф этилмаган гуманитар қаҳрамонларни тан олишни мақсад қилганмиз”, – деб муносабат билдирди Саида Мирзиёева.

Бугунги кунда ўзбек режими “кўпвекторли” деб атаётган мувозанатли сиёсати унга қанчалик даражада шармандали ва хорлик тамғасини ёпиштираётгани очиқ кўриниб қолди. Шунга қарамасдан, бу танлаган сиёсатини тўғри ва оқилона деб кўкларга кўтаришда давом этмоқда.

Уларнинг қалблари, наҳотки, азизлик аслида нимада эканлигини англамаса?!

وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَلَٰكِنَّ الْمُنَافِقِينَ لَا يَعْلَمُونَ

– “Ҳолбуки, азизлик фақат Аллоҳники, Унинг Пайғамбариники ва мўминларникидир. Лекин мунофиқлар буни билмаслар”. (Мунофиқун:8)

Ҳизб ут-Таҳрир Ўзбекистон Матбуот бўлими аъзоси Иззатуллоҳ

14.07.2025й