Уйғониш ҳам палакат эканда-а тоға!?

بسم الله الرحمن الرحيم

Зона дорвозаси киши сиғарлик сурилди. Зиндондан кузатиб чиққан капитан кутиб олувчиларга қараб “сизлар ким бўласиз?” деди. Жияним ва дўстларим ўзларини танитди. Капитан менга қараб: “21 йилда ҳам унутмаган дўстларни қадрланг” – деб, биринчи марта табассумини намойиш қилди. Ажабо, сим ортидаги қувонч офицернинг кечаги “меҳрибон”лигини бир зумда нари қилаёзди. Ишонаверинг, йигитликда айрилиб мўйсафидликда дийдор кўришмоқ таърифини ифода этиш мушкулдир…

Зонадан аста нари кетдик. Косон шаҳридан чиққунча озод бўлганимга ишонмай, йўлда учраган олатўн ҳарбийлару мелисаларга хавотир билан қараб келдим. Назаримда кимдир тўхтатиб: “Сизни адашиб озод қилган эканмиз” – деб, яна сим ортига қайтарадигандай бўларди. Йўқ, унақа бўлмади. Самарқанд шаҳрига киргунимизча ҳеч ким бизни тўхтатмади. Биз шаҳар чеккароғидаги шинам емакхонага кирдик. Бу 21 йилдан кейин озодликдаги биринчи тушлик бўлди. Ёзнинг охирлаганига қарамай ҳаво ўта иссиқ. Шу боис ошхонадаги салқинда кун қайтишини кутиш баҳонасида чорпоядаги ёстиқларга астойдил ёнбошладик. Шерикларим табиийки, зиндон ҳаётига қизиқишди. Уларга ҳикоя қилиш учун эндигина чиққан зонага яна “қайтдим”. Тингловчиларим пиёласидаги чойни ичишни унутиб, совутиб қўйганидан ҳайрон бўлмадим. Чунки менинг ҳикояларим уларга янги ўқилаётган китобдек эди. Қачонки, суҳбат муқаддимасида ҳаёт ҳақидаги тушунчаларга тўхталганимда, синфдош дўстим “ёрилди”: 

– Ошна узр! Сени бир палакат одамларга қўшилиб, расво бўлган, деб юроврибман. Аммо манави гапларингдан кейин уйқуда сесканиб кетиб кўзи очилган кишидек бўлдим, – деди. Мен унинг узатган чойини оларканман:

– Аслида ошна, тўғри фикрнинг шунақа қилиғи бор. У фақат уйғотади, асло ухлатмайди, – дедим. У пиёласида совиб қолган чойни тўкиб янгилагач, ундан бир хўплади-да:

– Сен айтгандек, Худо барча ишларимга аралашиб уни қил, буни қилма, наригиси ихтиёрингда, хоҳла қил, хоҳла қилма, деган ҳам дейлик. Аммо “ла илаҳа иллаллоҳ” деганки кишини жаннатга кириши ҳақидаги ҳадисга нима дейсан? – деди.

– Ошна, аввалгилар бу муборак калимага амал қилган, бугунгилар бу калимани айтсалар-да, амал қилмайдилар.

– Калимага қандай амал қилади, бу нима деганинг?

– Сен тажрибали жарроҳсан, лекин ишингни бажармасдан табибман, деганинг учун маош берадиларми?

– Ошна, бу касб-ку, калимага амал қилишдан гапир.

– Хўп ошна. Сен айтган калима маъноси “Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ” маъносидадир. Аллоҳ эса, барча тирикларнинг ишларини тартибга солувчидир. Аллоҳдан бўлак ишларимни тартибга солувчи йўқ, десангу, ишларинг учун ўзга тартибчига бўйсунсанг, калимага амал қилмаганинг бўлади.

– Ишқилиб, гапларингга маҳлиё бўлиб мен ҳам-а…? – деб бармоқларида панжарани ифодалаган эди, ўртамизда “портлаган” кулгу кўтарилиб, нариги чорпоядаги хўрандалар бизга бир қараб олди.

– Ҳа энди, нари борса, анави тарафда ҳали совумаган ўрнимни зиёрат қилиб чиқарсан! – деб ярим ҳазил, ярим чин қилиб ҳазиллашдим.

– Чатақсан ошна, чатақсан, аммо гапинг бутун, нафасинг эса совуқ. Наҳотки, бу соддагина ҳақиқат учун “ўтириш” керак бўлса!? Ана наркоман, фоҳиша ва порахўрларни қамасин! 

– Сен айтганлардан оламдаги барча ҳокимларга зарар йўқ! Шунинг учун фоҳишахона очишга интилишлар масжид солишдан кўра фойдали деб биладилар!

Тапчандаги суҳбатимиз янада чуқурлаша бошлагач, жияним ҳазил қилиб:

– Тоға, сизни келинойимга эсон-омон топширай, яна палакат босиб ҳаммамиз уйғониб кетиб, ухлашни унутиб қўймайлик, – деганди, яна атрофни ўзимизга қаратиб шарақлаб кулдик. У гапига хулоса қилгандек:

– Тоға, назаримда уйғониш ҳам ёқимли, ҳам палакат экан! – деди.

– Ҳа, шундай! Лекин умматнинг уйғониб кетиши жиян, фақат хокимларгагина фалокатдир, инсониятга эса нажотдир! Ишқилиб, уйғонмай ўтиб кетишдан Ўзи асрасин! – деб суҳбатга якун ясагандим, барчалари баробар “омин” дедилар…

Машинамиз юракни энтиктириб водий томон ела бошлади. Қачонки, Тошентдан ўтиб довондаги масжидга хуфтонни ўқиш учун тўхтаган эдик, орқамиздан, йўл-йўлакай суҳбатда “заҳарланган” жияним ҳам эргашиб ичкарига қадам қўйди…

(Санларни қўйворадиган бўлса ҳаммани заҳарлайсан, деб айтган зона МХХсини эслаганим – яқин хотиралардан)

Ҳизб ут-Таҳрир Ўзбекистон матбуот бўлими аъзоси Зайниддин

05.11.2023й