“Зиндон хотиралари” туркумидан

Улар бўйнига олгани учунгина “ўтирибди”

بسم الله الرحمن الرحيم

(Бир жиноят учун икки гуруҳнинг қамалганидан ҳикоя қилувчи йигит сўзлари ўша йилларда мени ажаблантирмаган эди)

– Нега сиз анави йигитни подельник (жиноий шерик) дейсиз, ахир унинг қамалганига бор-йўғи икки йил бўлган-ку? – деган саволимга суҳбатдошимнинг жавоби мени деярли ажаблантирмади. Чунки ўша йиллар мусулмонларни овлаш ва ўлдириш яҳудий раҳбарнинг асосий ишига айланган аламли йиллар эди. Ўша вақтларда ҳатто оқ дўппи кийган ҳам, машинасида жойнамоз ёки тасбеҳси бўлганлар ҳам анавилар тарафидан ҳеч йўғи бир тергала бошлаганди.  Кўникувчан халқимиз эса бу ишларга “элга келган тўй” таърифини бериб қўйганди. Олимлар, фозиллар ови авж олгани боис, юртдаги енгил-елпи ўғирликлар ҳам биринчи дуч келган омадсизнинг зиммасига юклаб қўйилиши оддий ҳол эди…

Келинг, ўша йигит ҳикоясини сиз ўқувчига айтиб берақолай.

Суҳбатдошим Ҳ. исми жисмига монанд хушрўйгина йигит. Диний фаолияти учун  қамалган йигитлар даврасида кўп ўтиргани боис, уни ҳам бизлардан деб ўйлаган аристонлар “ҳой, биродар” дея мурожаат қилишарди. Бир куни у узоққа чўзилган проверка (саноқ вақти)да ёнимда ўтириб қолди. У қачонки олди қатордаги озғингина, қора либоси офтобда оқариб кетган, хокисоргина кишига “подельник” деб мурожаат қилганди, мен тушунолмадим. Чунки унинг қамалганига икки йил бўлган, Ҳ. эса кечагина аристон либосини кийган эди. Сабабини сўраганимда:

– Бу бечора бизнинг гуруҳ қилган жиноятни бўйнига олиб олтита шериги билан икки йилдан бери ўтирибди. Аслида, ўша қама-қама авж олган 2000-йилларда бўлган босқинчиликни бизнинг гуруҳ қилганди, деди-да, – “астағфируллоҳ” – деб қўйди. Ва менга тим қора кўзларини тикиб: “Агар эшитаман десангиз айтиб беришим мумкин”, – деди. Мендаги мойилликни сезгач, давом этди.

– Бойликни халқнинг терисини шилиб тўплаган ўта бой андижонликнинг сейфидан хабар топдик. Тезлик билан режа туздик. Чоршанбадан пайшанбага ўтар кечаси бостириб кирдик. Уй эгаси тун ярмида ароққа бўкиб диванга узала тушиб ётган экан, кириб бордик. Уйғотиб сейф рақамларини сўрамоқчи эдик, қўрқиб кетиб юрагини чангаллаб хушидан кетди. Режамизда уни ўлдириш йўқ эди. Шунинг учун шеригим бўйин томирини пайпаслаб кўрди ва  “ўлибди” деди. Мен сейфдаги кетма-кет турли рақамларни тера бошладим, очилди. Банк ғилофидан очилмаган долларлар уйилиб ётибди, тилло ва бриллиантлар кўзни олади… Елкамдан рюкзакни олиб энди очаман дегандим, бир ёшгина чиройлик қиз дадасига ташланиб, “дадажон” деб бақира бошлади. Режа бўйича уй эгаси ёлғиз бўлиши керак эди. Ўлим ва манави бақир-чақир шерикларни чўчитди, қочдик. Анави бойликдан бир сиқим ҳам олиб улгурмадим, чунки ҳовлидаги оёқ товушлари юрагим уришига мослашиб кетганди. Уйларимизга тарқалганимизда бомдодга айтилган озон янграганди. Ўғирликка қотиллик қўшилди… Марҳум таг-тугли номдор киши бўлганидан шаҳарда шов-шув тез тарқалди. Эрталаб “ўлибди” деб тарқалган гап, пешин бўлмаёқ “ўлдиришибди”га айланиб кетди…  Хуфтондан кейин ҳам шаҳар чойхонаси ғала-ғовур, ободгина эди, кирдим ва у ерда эшитганларимдан ҳайратландим. Эмиш-ки, бир гала босқинчилар бойни ўлдириб, қизини зўрлаб бойликларини олиб чиқиб кетишибди… Даҳшатли бу бўҳтондан тамом бўлдим. Уйдан бир ҳафта кўчага чиқмадим. Пайшанба эрталаб шерикларимдан бири келди. Унинг айтишича, босқинчилар қўлга олинибди, тергов бўлаётганмиш… Кейинги ойдаёқ манави бечораларни (у олди қатордаги ҳалиги кишининг елкасига уриб қўйди) ушлаб бир кечанинг ўзида бўйинларига олдиришибди. Гаплашиб билдимки, бу киши ҳатто ўша воқеа бўлган уйни тўғри таърифлай олмади. Шаҳарга ва оиласига эса буларни қотил, босқинчи ўғри ва зўрловчи деб танитилди. Иснодли айблов билан зонага киришгандаёқ, анавилар (ўғрибоши, положенецга ишора қилиб) буларни “мужиклар”дан айириб ташлади. Шу боис, булар билан алоқа қилган кишига аёвсиз муомала қилишади. Энг ёмони, бу киши хотини билан ажрашиб кетди, болалари етимхоналарга тарқатилди. Хуллас, бизнинг касофатимизга еттита оила барбод бўлди… Мен-ку, сиз кабилар билан турмада бирга суҳбатлашиб қайта иймон келтирдим. Тавба қилдим, пешонам сажда кўрди… Аммо бу бечоралар тақдири ичимни кемиради, – дея ҳикоясини тугатди. Бироз жимликдан сўнг, мен ундан: “Нега сизларни қамашгач, буларни қўйиб юбормади”, – деб сўрагандим, у: “Биздан бу айбловни олиб ташлаб, ўрнига 248-моддани ёпиштиришди, яъни қуролга боғлиқ айбловни қўйишди”, – деди.

– Хўш қанча беришди?

– Олти йил!

– Қўлингизда қурол ушлаганмисиз, ўзи?

– Ҳа, шаҳар марказидаги тирда! – деб кулиб қўйди. Мен эса заррача ажабланмай ишондим. Бу, албатта, Аллоҳ таолонинг қуйидаги сўзининг яна бир ҳаётий тасдиғи эди:

وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ

– “Кимда-ким Аллоҳ нозил қилган дин билан ҳукм қилмас экан, бас, улар золимлардир”.      (Моида:45)

(Ўғрини қароқчи урган йилларни эслаганим – ўша хотиралардан)

Ҳизб ут-Таҳрир Ўзбекистон матбуот бўлими аъзоси Зайниддин

23.01.2024й