Қуръон боғларига саёҳат

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

ان النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهم عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَيْرُكُمْ مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ وَعَلَّمَهُ

Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Сизларнинг ичингизда яхшироғингиз, Қуръонни ўрганган ва уни ўргатганингиздир”. Бухорий ривояти.

Муқаддас китоби бўлган Қуръони Каримни бандалари учун дастур қилиб берган Аллоҳга мақтов ва ҳамдлар бўлсин. Ушбу Китоб мўъжизалиги билан Пайғамбарлиги исботланган Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламга саловоту саломлар бўлсин.

Рукнимизнинг аввалги сонида Бақара сурасининг 126-ояти тафсирини кўриб чиқдик, бу сонда 127-128-129 оятлари тафсирини кўриб чиқишни бошлаймиз.

وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْرَاهِيمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَإِسْمَاعِيلُ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ * رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِن ذُرِّيَّتِنَا أُمَّةً مُّسْلِمَةً لَّكَ وَأَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا إِنَّكَ أَنتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ * رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولاً مِّنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ إِنَّكَ أَنتَ العَزِيزُ الحَكِيمُ

“127. Эсланг: Иброҳим Исмоил билан биргаликда Байтуллоҳнинг пойдеворини кўтариб (дедилар): “Парвардигоро, биздан (ушбу қилган амалимизни) ўзинг қабул айла. Шубҳасиз, сен эшитгувчи, билгувчисан! 128. Парвардигоро, бизни Ўзингга бўйсунгувчилардан қилгин ва зурриётимиздан ҳам Ўзингга итоат қиладиган кишилар чиқаргин. Ва бизга (қиладиган) ибодатларимизни ўргатгин ва тавба-тазарруларимизни қабул эт! Шубҳасиз, сен тавбаларни қабул қилгувчи, раҳмлисан. 129. Парвардигоро, уларнинг орасига ўзларидан бўлган, уларга оятларингни тиловат қилиб берадиган, Китоб ва Ҳикматни (Қуръон ва Ҳадисни) ўргатадиган ва уларни поклайдиган бир пайғамбарни юбор! Шубҳасиз, сен қудрат ва ҳикмат соҳибисан””.                                 (2:127-129)

Аллоҳ Таоло бу оятларда қуйидагиларни баён қилади:

1-Аллоҳ Таоло бизга эслатяптики, Иброҳим ва Исмоил а.с.лар Каъбанинг пойдеворини кўтариб, Аллоҳдан ўзларининг бу амалларини холис Ўзининг Юзи учун қилиб қабул қилишини сўраганлар.

(وَإِذْ يَرْفَع ). Яъни ўша кўтараётган пайтларини эсланглар. 
(الْقَوَاعِدَ пойдеворини). (قاعدة ) сўзининг кўплиги. Пойдевор маъносида. Аллоҳ сени давомли қилсин, собит қилсин, деб айтиладиган дуоларда ҳам шу сўз ишлатилган. Шунинг учун ерда собит, мустаҳкам ўрнашиб, ўзининг устидаги нарсани кўтариб турадиган нарса пойдевор, дейилади. Арабчасида бирлиги (قاعدة ), кўплиги эса (قواعد ) бўлади. (يرفع القواعد ) Пойдеворлар устига қуришдан мажоз. Чунки агар (الْقَوَاعِدَ) сўзини ҳақиқий маъносини оладиган бўлсак, пойдевор ўз ўрнида қолади, кўтарилмайди. Бино қурилмасидан олдин пойдевор паст кўринади. Устидаги бино билангина у кўтарилади. Хуллас, пойдевор эмас, бино кўтарилади. Яъни ўртадаги мажозий муносабат сабабиятдир. 
(تَقَبَّلْ مِنَّا биздан (ушбу қилган амалимизни) қабул айла). Бу ибора Иброҳим ва Исмоил а.с.ларнинг ўзлари учун эмас, Аллоҳ учун, ибодат учун бир уй қураётганларига қаринадир. Чунки (تَقَبَّلْ ) сўзи Аллоҳга яқинлик ҳосил қилиш учун қилинадиган ишларга нисбатан қўлланади. Ундан бошқа жойларда қўлланмайди.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Муслим

27.02.2019й.