Ўзбекистонда 12 та янги масжид очилиши — қувонарли хабар, аммо ҳануз ёпиқлигича қолаётган эски масжидлар тақдиричи?!

 بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

Хабар: Дин ишлари бўйича қўмитанинг маълум қилишича, 2026 йилнинг биринчи ярим йиллигида Ўзбекистонда 12 та янги масжид давлат рўйхатидан ўтказилди. Шунингдек, 41 та масжидда реконструкция, 10 тасида капитал таъмирлаш ишлари амалга оширилди. Ҳозирги кунда мамлакатда 2 160 та масжид расман фаолият юритмоқда.

Изоҳ: 12 та янги масжиднинг рўйхатдан ўтказилгани, шубҳасиз, ижобий янгилик. Масжидлар қанча кўпайса, мусулмонлар учун ибодат қилиш имконияти шунча кенгаяди. Буни эътироф этиш адолат талабидир.

Аммо давлатнинг динга муносабати фақат янги қурилган масжидлар сони билан эмас, балки мусулмонларнинг диний эҳтиёжи қай даражада таъминланаётгани билан ҳам баҳоланса ўринли бўлади.

Қуйида Марказий Осиё давлатлари аҳолиси ва масжидларнинг сонини таққослангандаги рақамларни келтириб ўтамиз: 

◾Ўзбекистон ≈ 39 млн ≈ 2 160

◾Қозоғистон ≈ 20,5 млн ≈ 2 900

◾Тожикистон ≈ 11 млн ≈ 4 000

◾Қирғизистон ≈ 7,4 млн ≈ 2 800

◾Туркманистон ≈ 7,5 млн ≈ 2 000

◾Туркия аҳолиси ≈ 87 миллион, 90 мингдан  зиёд масжид хизмат қилмоқда.

Аҳолиси 39 миллионга етган Ўзбекистонда атиги 2 160 та расмий масжид борлиги, бу ўртача ҳар 17 минг аҳолига битта масжид тўғри келишини англатади.

Бу рақамлар бир ҳақиқатни кўрсатади: Марказий Осиёда аҳолиси энг катта бўлган Ўзбекистонда аҳолига нисбатан расмий масжидлар сони энг паст кўрсаткич бўлиб қолмоқда.

Шу ерда яна бир савол туғилади. Агар бугун 12 та янги масжид очилаётган бўлса, золим Каримов режими даврида ёпилган масжидлар тақдири нима бўлди?

Каримов даврида кўплаб масжидлар фаолияти тўхтатилгани ёки бошқа мақсадларга мослаштирилгани, ҳатто айримлари исловатхонага айлантирилгани ҳақида турли манбалар ва гувоҳликлар мавжуд. Бугун диний соҳада ислоҳотлар ҳақида гапирилар экан, табиий савол туғилади: янги қурилишлар билан бир қаторда, аввалги режим тарафидан ёпилган масжидларни қайта очиш масаласи ҳам кун тартибига чиқадими? Аҳоли масжидларга муҳтожлигини кўра туриб, ёпиқ масжидларни қайта очиш мантиқан тўғри бўлмасмиди?! Оламлар Роббиси марҳамат қилади:

وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَسَاجِدَ اللَّهِ أَنْ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ وَسَعَىٰ فِي خَرَابِهَا

«Аллоҳнинг масжидларида Унинг номи зикр қилинишига тўсқинлик қилган ва уларни хароб қилишга уринган кимсалардан ҳам золимроқ ким бор?»  (Бақара:114)

Масжидни обод қилиш фақат янги девор кўтариш эмас. Мавжуд масжидларнинг эшигини мусулмонлар учун очиш ҳам обод қилишнинг бир кўринишидир. 12 та янги масжид учун миннатдорлик билдириш мумкин. Лекин мамлакат аҳолиси сўнгги ўн йилларда кескин ўсган бир пайтда, масжидларга бўлган эҳтиёж ҳам ошди. Шунинг учун жамият янги қурилишлар ҳақидаги рақамлар билан бирга, аввал ёпилган масжидларнинг тақдири ва уларни қайта очиш бўйича аниқ режалар ҳақида ҳам жавоб кутади.

Диний сиёсатнинг муваффақиятини фақат “нечта янги масжид очилди” деган рақам билан эмас, балки “мусулмонларнинг ибодат қилиш имконияти қай даражада кенгайди” деган мезон билан баҳолаш лозим.

Масжидларнинг ҳақиқий кўпайиши статистикада эмас, балки мусулмонлар учун очиқ эшикларда намоён бўлади. Шунинг учун бугунги куннинг асосий саволи: аввал ёпилган масжидлар қачон қайта очилади? Ахир янги масжид қуриш савоб бўлса, мавжуд масжидларнинг эшигини очиш савобнинг ундан-да осон йўли эмасми?! Расулуллоҳ ﷺ дедилар:

أَحَبُّ الْبِلَادِ إِلَى اللَّهِ مَسَاجِدُهَا

«Аллоҳга ер юзидаги энг севимли жойлар — масжидлардир»

Ҳизб ут-Таҳрир Ўзбекистон Матбуот бўлими раиси Ислом абу Халил

21.07.2026й