Ўзбекистонда аёллар устида ИЖК (ихтиёрий жарроҳлик контрацепция) амалиёти ўтказилмоқда
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
Ўзбекистонда аёллар устида ИЖК (ихтиёрий жарроҳлик контрацепция) амалиёти ўтказилмоқда
Ўзбекистонда сўнгги 10 йил давомида аёлларнинг туғишини назорат остига олиш учун бир қанча тадбирлар ўтказилмоқда. ИЖК (ихтиёрий жарроҳлик контрацепцияси) ана шу тадбирлардан биридир. Оналар ва болаларнинг соғлигини сақлаш деган даъво билан ўтказилаётган бу тадбир ўзи нима? Бу тадбирда қатнашаётган, мутахассислиги акушер-гинеколог бўлган бир врач “Озодлик” радиосига берган интервьюсида унинг нималигини тушунтириб берди:
— “ИЖК дегани бу — бу ихтиёрий жарроҳлик контрацепцияси дегани, яъни бунда бачадон йўли боғланади, киндикдан пасти, қовуқ қисми 7-8 сантиметр кесилиб, бачадон йўли уруғ ўтмайдиган қилиб тикиб қўйилади. Бу амалиётдан кейин, аёл хеч қачон хомиладор бўлмайди. Бу нарса эркин равишда эр-хотиннинг ихтиёри билан амалга оширилиши керак, аммо бу бизда мажбурий равишда амалга оширилмоқда”.
Шифокор бу суҳбатда ўз хамкасбларининг хар бирига ойда бир неча аёлни ИЖК амалиётидан ўтказишга рози қилиш вазифаси юклатилганлиги ҳақида хабар қилди.
Ўзбекистоннинг барча вилоятларида бу тадбир, қаттиқ назорат остида олиб борилаётганлиги хақида айтилиб, Ўзбекистон соғликни сақлаш вазирлиги тарафидан яширин буйруқ берилганлиги ҳақида ҳам хабар берди. Бу ишга кетадиган барча сарф-харажатлар давлат тарафидан берилиб, хаттоки аёлларнинг касалхонага келиб кетиши учун кетадиган йўлкиралар ҳам бепул қилинган.
Хозирга қадар Ўзбекистоннинг туман ва вилоятларида президентнинг саломатликни асраш фармони асосида олиб борилаётган аёлларни стерилизация қилиш, яна ҳам соддароқ қилиб айтсак, бичиш жараёнида қанча аёлнинг сунъий равишда бепушт қилинганлиги ҳақида аниқ маълумотлар йўқ. Ярим соат давом этадиган, бу кичик жарроҳлик амалиётларидан кейин қон айланиши бузилган, ярим жон бўлиб қолган аёллар хуқуқ идораларига, асосан судларга мурожаат қилишдан чўчимоқдалар.
ИЖК амалиётини Ўзбекистон республикаси президентининг 2009 йил 31 апрель ва 1 июндаги икки қарорига кўра амалга оширилаётганлиги ҳақида айтилмоқда. Президент қарорларида аҳолининг репродуктив саломатлигини сақлаш чора тадбирларини амалга ошириш ҳақида сўз боради. Экспертлар ишчи гуруҳининг маълум қилишича 2010 йилнинг 15 февралида президентнинг ана шу қарори асосида республика соғлиқни сақлаш вазирлигининг туғиш ёшидаги аёлларни иҳтиёрий стерилизациялаш тўғрисида 40-буйруғи чиққан ва республика бўйлаб аёлларни ихтиёрий мажбурий бичиш амалиёти ана шу буйруқ асосида бўлмоқда. Аслида эса, аёлларни бу амалиётга қўрқитиб, мажбурлаб олиб келинмоқда, бу амалиётларни бошидан ўтказган, бугунги кунда ярим жон бўлиб қолган бир аёлга келмасаларинг бўлмайдими, сизларни ким мажбур қилмоқда деб берилган саволга шундай деб жавоб берди:
— Милицияга топширамиз, ёрдам пулидан махрум қиламиз деб қўрқитишади, хар куни уйма-уй юриб, тинч қўйишмайди, хуллас бормасликни ҳеч иложи қолмаяпти.
— Асосан кимлар мажбур қилиняпти?
— 40 ёшгача бўлганлар, иккита боласи борми учтами, мажбурий……
Халқаро жиноятлар бўйича Рим қонунига кўра, инсонларни мажбуран стерилизация қилиш инсониятга қарши жиноят хисобланади.
Аёлларни мажбурий равишда стрелизация қилиш биринчи марта 20 асрнинг бошларида АҚШ, Канада, Швеция, Данияда ўтказилган. Бу амалиёт асосан руҳий хасталиклари бор бўлган шахслар ўртасида ўтказилган. АҚШда эса Американинг туб аҳолиси бўлган индеецлар(хиндулар) устида олиб борилган, шу боисми, хозирги кунда индеецлар АҚШнинг умумий ахолисининг 1,2%нигина ташкил қилади.
Масалан, мажбурий стерилизация қилиш нацист Германиясида миллат генофондини тозалаш мақсадида ишлатилган. Германияда 1933 йилдан 1945 йилгача 400 000та аёл мажбурий равишда стерилизация қилинган. Улар асосан “паст табақа” саналган еврейлар, қоратанлилар, славянлар устида олиб борилган.
Норасмий маълумотларга кўра, Совет Иттифоқи мамлакатида бундай сунъий равишда бепушт қилиш амалиёти руҳий хасталиклар касалхонасида руҳий хасталар устида олиб борилган. Совет Иттифоқи қулагандан кейин Россия Федерацияси бундай амалиётни инсон хуқуқларига зид деб топиб, уни бекор қилган. Фарзанд кўришни истамаган ота-оналарни ўз ихтиёрлари билангина ўтказилади.
Бир қанча Европа мамлакатларида, шунингдек, Хитой, Хиндистон, Япония мамлакатларида ҳам аёлларни мажбурий тарзда стерилизация қилиш амалиётлари ўтказилганлиги ҳақида маълумотлар бор. Лекин кейинчалик буларнинг барчаси бекор қилиниб, кимки буни мажбурий равишда амалга оширадиган бўлса, инсон ҳуқуқларини поймол қилинганликда айбланиб, жиноий жавобганликка тортилган.
Бундан бир неча йил аввал, Чехия Республикасида лўли аёлларнинг стерилизация қилинганлига оид воқеа катта шов-шувга сабаб бўлган эди. Бунда жанжалга лўли аёлларнинг ўзлари қўл қўйган тилхатларида нималар ёзилганини тушунишмагани сабаб бўлган эди.
Бу воқеани тергов қилган Чехия Омбудсмени матбуот котиби Ива Ҳраздилкова Озодлик радиоси билан бўлган суҳбатда ўша воқеани эслади:
— Бу 2004 йилда бўлган эди. Ўшанда Омбудсмен номига тўрт нафар аёлдан ўзларининг ихтиёрларига қарши стерилизация қилингани ҳақида шикоят келиб тушди. Ўтказилган тергов натижаларига кўра, бу амалиёт лўлилар орасида 90 йиллардан аввал ва ундан кейин ҳам кенг қўлланилганлиги аниқланди. Яъни коммунистик режим пайтида ҳам, ундан кейин ҳам лўлиларни ихтиёрларига қарши бичиб қўйишгани аниқланди. Бу масалалар инсон ҳуқуқларининг бузилишига доир бўлгани учун, Омбудсмен тергов ўтказиб, мазкур ишни Инсон ҳуқуқлари бўйича Европа судигача олиб борди ва суд лўли аёллар фойдасига хукм чиқарди. 2009 йилда эса Чехия ҳукумати лўли аёлларниниг мажбурий тарзда стерилизация қилинганлигини расман тан олди ва улардан узр сўради.
Президент Ислом Каримовнинг ўтган йилги оналар ва болаларнинг саломатлигини яхшилашга оид №296 ва №144 қарорлари қабул қилингани, хусусан, 2010 йилни “Баркамол авлод йили” деб эълон қилинганидан кейин, маҳаллий хокимият органлари туғилишлар сонини камайтириш ишларини қатъий назоратга олган.
Каримовнинг ўтган йилги Конституция куни муносабати билан қилган чиқишида, “Баркамол авлод йили” дастурини амалга оширишда “Соғлом она — соғлом бола” ғоясига алоҳида эътибор қаратиш лозимлигини таъкидлади.
Ўз фуқароларига жуда ҳам “ғамхўр” бўлган мунофиқ Каримовни аслида ташвишлантираётган нарса оналар ва болаларнинг саломатлиги эмас, балки уларнинг сонини кундан кунга кўпайиб кетаётганлигидир. Статистика маълумотларига мурожаат қиладиган бўлсак, 2007 йилда Ўзбекистонда 480 минг нафар чақалоқ туғилган бўлса, 2008 йилда бу кўрсаткич 500 мингга, 2009 йилда эса 650 мингга чиқиб кетган.
Мутахасисларнинг айтишлари бўйича, Ўзбекистоннинг демографик тарихидан келиб чиқиб, аёлларни мажбурий бичиш билан туғилишлар суръатини жиловлаб бўлмайди, дейди. Чунки, ўтган асрнинг 70- 80- йилларида собиқ Ўзбекистон совет республикаси раҳбарияти олиб борган туғилишларни рағбатлантириш сиёсати ўлароқ мамлакат аҳолиси икки баробардан кўпроққа ошган. Шундай қилиб, 1970 йилда 9 миллион атрофида бўлган Ўзбекистонликлар сони 90 йилларга келиб 20 миллиондан ошиб кетган. Бугунга келиб аҳоли сони 30 миллионга етди. Уларнинг аксарияти 70-80- йилларда туғилганлар бўлиб репродуктив ёки уйланиш ёшида бўлганлардан иборатдир. Ўзбек оилаларида икки ёки уч нафардан бола кўриш одат эканлигини инобатга оладиган бўлсак, бу ёғи геометрик прогрессия қонуниятига кўра, ошиб кетаверади.
20 йилдан буён тинмай мусулмонларнинг қонини тўкиб келаётган, аёллари ва эркакларини махбус қилиб умрбод қамоқхоналарда сақлаётгани етмаганидек, эндиликда мусулмонларнинг фарзандларини туғилмасларидан олдин ўлдирмоқчи бўлаётган қонхўр Каримов, бу ишда унга ёрдам бераётган унинг малайлари бу қилмишларига жавоб беришлари керак ва ин ша Аллоҳ, Аллоҳни изни ила жавоб беришади!!!
Хақиқий хукмни эса бутун коинотни Яратувчиси бўлган, Аллоҳ Таоло айтади: Хомиладор бўлишни олдини олиш мубоҳ, лекин доимий равишда хомилани олдин олиш ва туғмасликни вужудга келтириш харомдир. Хомилани бутунлай олдини оладиган ва наслни қирқадиган дориларни истеъмол қилиш ва жарроҳлик ишларини қилдириш харомдир ва бундай ишларни бажариш асло жоиз эмас, чунки бу бичиш (ахталаш)нинг бир тури бўлиб, унинг хукмига киради ва унинг хукмини олади. (“Исломда ижтимо низоми” китоби , 163 бет).
Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай дедилар:
“Аллоҳ Таоло барча маҳлуқотни яратиб бўлганидан кейин бачадон туриб, Рахмоннинг этагидан тутди. Аллоҳ Таоло унга “воз кеч”, деди. Бачадон бу туришимнинг сабаби боғларнинг кесилишидан (олиб ташланишимидан) сенга сиғинаман”, деди. Аллоҳ Таоло унга “сени сақлаганни сақлашим, сен билан алоқани узган билан алоқани узишим сени рози қиладими?”, деди. Бачадон “ҳа, Роббим рози қилади”, деди. Аллоҳ Таоло “бу ҳақ сенга берилди”, деди.
Эй, Ўзбекистондаги мусулмонлар!
Жиноятчи кофир режимининг олиб бораётган ҳар қандай жирканч сиёсатига алданиб қолманг, ҳаётингизни яхшиликка, яъни Исломга ўзгартириш учун, ҳақни ушлаган жамоат билан биргаликда харакат қилинг. Аллоҳ Таъоло айтди:
إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنفُسِهِمْ
“Албатта Аллоҳ бир қавмдаги холатни ўзгартирмайди, токи улар ўзлари ўзгартирмагунларигача.” (Раъд,11)
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси
Муҳлиса ёзди.
02.02.2014й.
