Ўзгартиришда ҳис қилишнинг ўрни

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Инсон ҳаётида бир ҳолатдан яна бошқа бир ҳолатга ўтиш учун ҳаракат қилиши табиийдир. Бу жараён яшаш тарзини ўзгартиришга ҳаракат ҳисобланади. Ўзгариш яхши томонга ёки ёмон томонга бўлиши ва бу ҳолат ҳатто аста-секин сезилмай ёки тез сезиларли тарзда юз бериши мумкин. Ўз яшаш тарзини яхши томонга ўзгартиришни барча ақли соғлом инсонлар истайди. Лекин бу истакнинг ўзи яшаш тарзини яхши томонга ўзгариши учун етарли эмас. Мисол учун, бирор нарсага эга бўлишни истаган инсон уни қўлга киритиш шартларини бажаришга ҳаракат қилади. Шу каби яшаш тарзини ўзгартиришнинг ҳам ўзига яраша шартлари бор.

Бундай шартлардан аввалгиси ўз яшаш шароитида ўзига ёқмайдиган ёки маъқул бўлмайдиган жиҳатларни ҳис қила олишдан иборат. Яъни инсон ўзи учун маъқул бўлиб турганини эмас, балки номаъқул бўлган воқеликни ўзгартиришга ҳаракат қилади. Шунинг учун ўзгартиришга ҳаракатнинг аввали ўзгариши керак бўлган воқеликни ҳис қилинишидир. Агар ўзгартирилиши керак бўлган воқелик ҳис қилинмаса, унда бу ҳолат ўзгартирилиши учун тафаккур ва ҳаракат вужудга келмайди.

Ўзгартирилиши керак бўлган воқеликни ҳис қилиш инсонларда турлича бўлади. Бундай ҳис қилиш баъзи инсонларда бевосита ўзлари мавжуд воқеликни идрок қилган ҳолда юз беради. Баъзи инсонларда эса, билвосита, яъни бошқаларнинг турткиси билан шундай ҳис қилиш вужудга келади.

Ўзгартирилиши керак бўлган воқеликни ҳис қилган инсон имконият туғилиши билан бу ҳолатни ўзгартириш учун ҳаракат қилади. Чунки ўзи учун маъқул бўлмаган воқелик унинг кўз ўнгида мавжуд бўлиб турар экан, инсон бу ҳолатни унутиб юбора олмайди, аксинча шу воқелик устида гоҳ ошкора, гоҳ яширин фикр юритади.

Шундай инсонлар бўладики, ўзгартирилиши керак бўлган воқеликни ҳис қилсалар ҳам ўзгартириш тўғрисида фикрламайдилар ва ҳаракатга келмайдилар. Аксинча, бу ўзгартириш йўлида ҳаракат қилаётган инсонларга тўсиқ бўладилар. Бундай инсонлар тубан инсонлардир.

Яшаш тарзини ўзгартиришда ўзгариши керак бўлган жиҳатни ҳис қилиш дастлабки жараёндир. Шундан кейин уни қандай ўзгартириш устида бош қотирилади. Шунинг учун айтамизки, яшаш тарзингизда қалбингизни безовта қилаётган жиҳатлар мавжуд бўлса, уларни Ислом билан ўзгартиришга ҳаракат қилинг. Чунки Ислом инсонлардаги барча муаммоларнинг муолажасини ўзида жамлаган илоҳий диндир.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Абдуллоҳ

06.10.2019й