Матбуот баёноти

Занзибарда қурилиш материаллари устидаги сиёсий назорат камбағаллар учун яна бир зарба

Яқинда Занзибар ҳукумати тошни ташиб келишни ва ундан қурилиш ишларида фойдаланишни тақиқлади. Бу ҳақда сув, энергетика ва минерал ресурслар вазири Ҳасан Шайбу Кадвара маълум қилиб, «тош ресурсларидан фойдаланишни тақиқлаш тўғрисидаги қарор атроф-муҳитнинг ёмонлашуви давом этаётгани сабабли чиқарилгани»ни таъкидлади. Ҳукумат қурилиш тошини қазиб олиш оқибатида келиб чиқаётган зарарлардан одамлар шикоят қилмоқда, деган даъвони қилди. Аммо шикоятчиларнинг кимлиги, қаерданлигини айтмади. Одамларни тақиқ даврида, бино қурилишида тош ўрнига бетон ғиштдан фойдаланишга чақирди.

Занзибар ҳукуматининг уй-жой пойдевори қурилишида тош ўрнига бетон ғиштлардан фойдаланиш тўғрисидаги кўрсатмаси халққа нисбатан ҳурматсизликдир. Чунки ҳукумат қурилиш учун қум қазиб олиш жараёнлари сиёсат аралашганидан бери, айниқса, 2017 йилдан бошлаб бетон ғишт нархлари сезиларли даражада ошиб кетганидан хабардор.

Бундан кўриниб турибдики, қачон бирламчи қурилиш материалларига сиёсат аралашса, уларда сунъий танқислик юз бериб, нархлари ошиб кетади. Бинобарин, бу нарса қурилиш соҳаси, айниқса, оддий одамлар зиммасига кўтара олмайдиган юк бўлиб тушади.

Қурилиш тошларидан фойдаланиш ва қазиб олишга сиёсатнинг аралашаётгани, илгари қурилиш қумини қазиб олишда бўлган аралашувдан фарқ қилмайди ва бир хил натижани келтириб чиқаради. Иккала ҳолатда ҳам давлатнинг айни ресурсларни монополиялаштириши ҳамда фойдани сиёсатчилар ва уларнинг яқинларига ўтказиши каби ёмон ният кўзланган. Бу камбағал шахслар учун оғриқ ва юқори нархларни англатади.

Ҳукуматнинг 2017 йилги статистикаси давлатнинг қурилиш қуми масаласига бепарволик билан ёндашганини кўрсатди. 2017 йил Занзибарда атиги 14 гектар қурилиш қуми қолгани ва қурилиш саноати йилига 10 гектардан ортиқ майдонни истеъмол қилаётгани айтилган эди.

Ўз-ўзидан савол туғилади: 2017 йилдан бери ўша пайтда қолган 14 гектар қурилиш қуми ҳозир ҳам борми ёки тугаганми?! Чунки қурилиш ишлари ҳамон давом этмоқда!

Афсуски, Занзибар ҳукумати одамлар ҳаётини қулайлаштириш ва уларга ўз уйларига эга бўлишлари учун имконият яратиб бериш ўрнига «қум танқислиги» ва «атроф-муҳитнинг ёмонлашуви» каби ёлғон баҳоналар, ҳатто «инвестиция майдонларини ҳимоя қилиш», каби ёмон ниятли оқловлар келтириб, қурилиш қуми ва тошлар савдоси билан очиқчасига ўзи шуғулланяпти. Халқнинг катта куч сарфлаб, йиллар давомида тирилтирган Буиле ва Фумба (шаҳарлашган Занзибар ғарбий «Б» зонаси) каби ерларини очиқчасига тортиб олганини айтмасак ҳам бўлади.

Биз Ҳизб ут-Таҳрир Танзания вилояти аъзолари бу хусусда қуйидагиларни таъкидлаймиз:

а)   Занзибар ҳукуматини қурилиш секторидаги ишчиларни оғир аҳволда қолдириб, оддий халқнинг турмуш шароитини ёмонлаштиришдан огоҳлантирамиз. Чунки бу ҳолат оддий одамларнинг, айниқса, бошпана учун курашаётганларнинг ҳаётини янада чидаб бўлмас ҳолга келтирмоқда. Инсонларнинг ҳаётини оғирлаштириш уларга нисбатан очиқ зулм ва хиёнатдир. Аллоҳ Таоло бунинг ҳисобини охиратда ҳам, бу дунёда ҳам сўрайди. Оиша розияллоҳу анҳо бундай дейди: Росулуллоҳ ﷺнинг уйимда бундай дуо қилаётганларини эшитдим:

«اللَّهُمَّ مَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ أُمَّتِي شَيْئاً فَشَقَّ عَلَيْهِمْ فَاشْقُقْ عَلَيْهِ وَمَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ أُّمتِي شَيْئاً فَرَفَقَ بِهِمْ فَارْفُقْ بِهِ»

«Аллоҳим, ким Умматимнинг бирор ишига раҳбар бўлса-ю, сўнг уларни машаққатга солса, Сен ҳам уни машаққатга сол. Ким Умматимнинг бирор ишига раҳбар бўлса-ю, сўнг уларга юмшоқ муомалада бўлса, Сен ҳам унга юмшоқ муомалада бўл». (Имом Муслим ривояти).

б)   Бу зулмларнинг барчаси, асли капиталистик тузум ва дунёнинг турли бурчакларидаги унинг демократик ҳукуматлари сабабли пайдо бўлмоқда. Гарчи бу режимлар ўзларининг халққа хизмат қилаётганини даъво қилаётган бўлса-да, аслида улар фақат ўз манфаатларини кўзлаб, халқ ҳисобидан пул ишлашни мақсад қилмоқда. Бу эса капитализм инсониятни бошқаришга қодир эмаслигини, чунки у манфаатгагина эътибор берадиган, манфаат йўлида ҳеч нарсадан тоймайдиган, ҳатто тинч аҳолига зиён-заҳмат етса ҳам парво қилмайдиган тузум эканини англатади.

в)   Мусулмон юртлари устига қайтариш шарт бўлиб қолган Пайғамбарлик минҳожи асосидаги рошид Халифалик давлатигина бутун инсониятга – ирқи, ранги, дини ва тушунчаларидан қатъий назар – адолат ва ҳалоллик ила хизмат қилишга қодирдир.

Масъуд Мусаллим

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Танзаниядаги матбуот бўлими раиси