2020 йил бюджети: «Коррупция ва ҳалокатли қашшоқлик ботқоғида»
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
Матбуот баёноти
2020 йил бюджети: «Коррупция ва ҳалокатли қашшоқлик ботқоғида»
﴿وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنكاً وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَى﴾
«Ким Менинг эслатмамдан юз ўгирса, бас, албатта унинг учун танг—бахтсиз ҳаёт бўлур ва Биз уни қиёмат кунида кўр ҳолда тирилтирурмиз»
2019 йил 20 декабр куни Туркия миллий мажлисининг умумий йиғилишида 2020 йил учун марказий ҳукумат бюджети лойиҳаси қабул қилинди. Лойиҳага Адолат ва Тараққиёт ва Миллий Ҳаракат партиялари розилик билдирди. Афтидан, бу йилда оилалар ҳаётида танглик янада кучаяди ва ўтган йилгига таққослаганда ўз жонига қасд қилиш ҳолатлари ҳам кўпаяди… Одамларни ҳар янги йилда ўтган йил бундан яхшироқ эди деб айтишга мажбурлаётган ягона сабаб бузуқ демократик ва капиталистик низомдир.
Эй Туркия аҳли!
Коррупция гирдобидан халос бўлиш йўлини баён қилишдан олдин 2019 ва 2020 йиллар бюджетини бир-бирига умумий тарзда таққослаш лозим. Биз қийинчиликларингизни янада кучайтириши мумкин бўлган иқтисодий вазиятни тушуниб етасиз деб умид қиламиз. Шояд, бу сизларни тўғри ечим сари ҳаракатланишга ундаса.
2019 йилдаги бюджет кирими тахминан 880, 4 миллиард Турк лираси бўлса, чиқим тахминан 961 миллиард Турк лирасини ташкил қилган. Камомад 80,6 миллиард Турк лирасидан иборат бўлган. Лекин 2019 йилнинг биринчи ярми, яъни январдан июнгача бюджет камомади 78, 6 миллиард лирани ташкил қилган. 2020 йил бюджетидаги кирим тахминан 956,6 миллиард лира, чиқим эса тахминан 1 триллион 95,5 миллиард лира деб белгиланган. Солиқлардан тушган кирим 784,6 миллиард лира бўлиши кутилмоқда. Бу эса, умумий киримнинг тахминан 82 %идир. Аммо 2020 йил бюджетидаги тахминий камомад 138,9 миллиард лирага чиқиши мумкин. 2019 йилда кредитлар фоизини ёпиш учун давлат бюджетидан 117,3 миллиард лира ажратилган. 2020 йили бу кўрсатгич 139 миллиард лирага тенг бўлади. Бу – давлат тўлашга тайёрланаётган фоизлар миқдори 2020 йилдаги бюджет камомадидан ортиқ эканини очиқ кўрсатиб турибди.
Келгуси йилда бюджетдаги камомад ортишини кўриш қийин эмас. Чунки ҳукумат кредит фоизларини тўлашга қаттиқ эътибор қаратади. Камомад эса, ортиб бораверади ва у билан бирга одамларни қийнаётган солиқлар ҳам ортиб боради. Бу ерда эътиборга лойиқ яна бир нарса шуки, бюджетдаги киримнинг катта қисмини солиқлар ташкил этади. Шунинг учун киримларни «кутилаётган», «тахминан» ва «тақрибан» иборалари орқали изоҳланади. Саноат маҳсулотлари эса, хорижга боғланган. Дарҳақиқат, биз ўз-ўзини таъминлайдиган мамлакатдан ҳатто қишлоқ хўжалиги соҳасида ҳам хорижга суянадиган мамлакатга айланиб қолдик. Шундай қилиб, бизнинг бойликларимиз ва меҳнатимизни капиталистик мустамлакачи давлатларга бўйсундириб бераётган мавжуд капиталистик демократик низомнинг халқдан солиқ йиғишдан бошқа кирими қолмайди. Бу эса, халқни қийнайди. Ушбу иқтисодий низом оламий капиталистик иқтисод низомининг шиддатли шамолига очиқ бўлар экан, давлат келгуси йил бюджети борасидаги тахминий ва кутилаётган ҳисоб-китобларга асосланган фол очишларга маҳкум бўлиб қолаверади.
Эй мусулмон турк халқи!
Албатта биз ушбу ёмон йўналиш бўйича юришга мажбур эмасмиз. Лекин сизларни бахтсиз ҳаётга мажбурлаётган ҳокимлар сизлар жим турганингиз туфайли шу ишларга журъат қилишмоқда. Йиллар ўтар экан, сизларга ечим беради деган эътиборда бир қанча партиялар ҳавола қилинди. Шунингдек, ҳокимлар ёки партиялар ўзгарса, вазиятлар ҳам ўзгаради деб ишонтирилди. Бундан ташқари, ўнг ва сўл партиялар ва (исломий) партиялар альтернатив тарзда тақдим этилди. Лекин ҳукумат партиялари алмашсада капиталистик демократик низом ўзгармади ва аҳвол яхшиланмади. Балки аҳвол хорлик ва бахтсизлик уммонига чўкаверди. Сайловлар орқали ҳокимиятга келганлар сизларни ушбу пасткашликдан халос бўлишингизни ортга сурди. Биз унутмаслигимиз лозим бўлган нарса шуки, ҳақиқий ўзгариш низомни тубдан ўзгартириш орқали юз беради. Бирдан бир ечим бузуқ капиталистик демократик низомдан тамомила халос бўлишдир. Шунингдек, тахминан ва тақрибан эмас, балки ҳақиқий ва аниқ кирим-чиқимларга асосланган исломий иқтисод низомини татбиқ қилиш ҳамда Пайғамбарлик минҳожи асосидаги рошид Халифалик давлатини тиклашдир. Шундай экан, биз сизларни онгли ва холис сиёсий қиёдатга эга бўлган Ҳизб ут-Таҳрир билан бирга фаолият қилишга ҳамда ўзингизга муносиб шарафли ҳаёт сари қадам ташлашга чақирамиз.
﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اسْتَجِيبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُم لِمَا يُحْيِيكُمْ وَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ وَأَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ﴾
«Эй мўминлар, Аллоҳ ва Унинг пайғамбари сизларни абадий ҳаёт берадиган нарсага (яъни, динга) даъват қилар экан, уни қабул қилинглар ва билингларки, шубҳасиз, Аллоҳ ҳар бир киши билан унинг қалби ўртасини эгаллаб турур ва шубҳасиз, Унинг ҳузурига тўпланурсизлар» [Анфол 24]
