بسم الله الرحمن الرحيم

Уйғониш тўғрисида туркумидан: Ислом дунёқарашининг асоси тўғрисида

Инсонларга айнан уйғониш нима эканлигини танитишдан кўзлаган мақсадимиз, улар уйғонишни таниш натижасида уйғониш сари ҳаракат қилсинлар, ин ша Аллоҳ!

Дунёқараш тўғрисида ёритилиб келинаётган мавзуларимизнинг давомийлиги асносида охирги бор “Ғарб дунёқараши” га тўхталганмиз. Навбатдаги мавзуимизга киришишдан аввал дунёқараш ҳақида билдирилган баъзи фикрларимизни такрорлаб ўтишни лозим топдик. Дунёқараш тўғрисида тушунчага эга бўлиш ва бир дунёқарашдан бошқасини ажрата олиш мусулмонлар учун энг муҳим масалалардан ҳисобланади. Чунки бу маълум бир соҳага чекланган ёки фақатгина баъзи хос одамлар билиши етарли бўлган масала эмас. Дунёқараш тўғрисидаги тушунча инсон ҳаётини шакллантиришдаги асосий таянчдир. Инсон дунё ҳаёти борасида қандай тушунчага эга бўлса, ўз яшаш тарзини ана шу тушунча устига қуради.

Мусулмонлар аксар масалаларда юзаки баҳо берадиган бўлиб қолишди. Яъни воқеликнинг келиб чиқиш асоси қандай эканлигини билмай, кўриниб турган тарафидан хулоса қилинмоқда. Инсоннинг фикрлаши саёзлашиб боргани сари бирор воқеликни англаш жиҳати ҳам ўтмаслашиб боради. Дунёқараш ҳам чуқур англанилмайдиган масалалар тоифасига мансуб бўлиб қолди. Бу ҳолат сабаби албатта асосга, пойдеворга, моҳиятга эътиборсизликдир. Айниқса, дунёқарашнинг асосига эътибор бермай туриб ёки асосини тушунмай туриб баҳо бериб бўлмайди. Аввало, дунёқарашнинг пойдевори бўлган асос устида тафаккур қилиниб, бу асоснинг тўғри ёки нотўғрилиги аниқланмас экан, дунёқарашга ҳақиқий баҳони бериб бўлмайди. Дунёқараш борасида тўғри тушунчага эга бўлмаган баъзи инсонлар оқ ва қора сингари фарқли бўлган дунёқарашларни бир-бирига қориштириш мақсадида ҳаракат қилмоқдалар. Аслида масала нур ва зулматни бир вақтда мужассам қилишга уриниш каби эканлигини тушуна олмаяптилар.

Ислом дунёқараши ғарб дунёқараши асосидан мутлақо фарқ қиладиган асосга қурилган. Унинг ҳаётни тасвирлаши ҳам ғарб дунёқарашининг ҳаётга берган тасвиридан ўзгачадир. Ислом дунёқарашидаги бахт-саодат тушунчаси ғарб дунёқарашидаги тушунчадан тубдан фарқ қилади. Ислом дунёқараши Аллоҳга иймон келтириш, Аллоҳ борлиқ, инсон ва ҳаёт учун муайян низом белгилаб, шу қонунга мувофиқ уларни бошқаришига ишониш ва саййидимиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламни Ислом дини билан росул қилиб юборганига иймон келтириш асосига қурилган. Яъни Ислом дунёқараши Ислом ақидаси асосига қурилган. Бу ақида эса Аллоҳга, Унинг фаришталарига, китобларига, росулларига, охират кунига, қазо ва қадарнинг яхшилиги ҳам, ёмонлиги ҳам Аллоҳ Таъолодан эканлигига иймон келтиришдан иборат. Демак, ақида дунёқарашнинг асосидир. Ислом дунёқараши руҳий асосга қурилган.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Абдуллоҳ

16.02.2018й.