Нима учун Путин Марказий Осиё давлатларининг тарих дарсликлари борасида хавотир билдирмоқда?

بسم الله الرحمن الرحيم

Россия Президенти Владимир Путинга кўра, Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлигининг барча давлатлари умумий тарих хотирасини сақлаш ва уни сохталаштиришнинг олдини олиш муҳимлигини тушунади. Бу ҳақда у 8 октябрь кунги Ҳамдўстлик Давлат раҳбарлари кенгашида сўз очди ва жумладан, шундай  деди: “Ёшлар, албатта, халқларимизнинг бир давлатда узоқ умр кўриши давомида эришган ютуқлари, ота-боболаримиз, айниқса, Улуғ Ватан уруши йилларида кўрсатган жасоратларни билиши керак”.

Олдинроқ Россия Фанлар академиясининг Ижтимоий фанлар бўйича илмий ахборот институти Мустақил давлатлар ҳамдўстлигининг 5 та ва узоқ хорижнинг 5 та давлатидаги дарсликларда Россия тарихи ва бугунги замонавий Россия қандай ўқитилиши ҳақида 150 саҳифалик расмий тадқиқотни эълон қилиб, китобларда “Россия қонли тартибсизликлар ташкилотчиси, зўравон мамлакат сифатида тасвирланган, сайёрада бу мамлакат “бўлмагани яхшироқ” экани айтилганини билдирганди. Институтга кўра, Қирғизистон, Тожикистон, Ўзбекистон дарсликлари ниҳоятда чала-яримта бўлиб, Россия империяси ва Совет Иттифоқига (лекин русларга эмас) қарши айбловларни умумий тарих нутқи билан изчил боғлайди. (qalampir.uz 08.10.2024й.)

Юқоридаги хабардан мустамлакачи Путин режими хавотирининг сабаби аён бўлмоқда. Бироқ нима учун айнан тарих дарсликлари? Аввало шуниси аниқки, тарих деганда ўтмиш назарда тутилади. Ўтмиш эса инсониятнинг бугунги ҳолатига чамбарчас боғлиқдир. Ҳар бир халқ ўз тарихини билиши тўғри сиёсий қарорларни қабул қилишига ва ўтмишдаги хатолардан қочишига олиб келади. Шунингдек, тарихни билиш одамларга ҳозирги ҳаётини оқилона баҳолаш имконини беради. Хулоса қилиб айтганда, тарих инсон шахсиятини шакллантиришда ўз таъсирига эга бўлган сақофий-маърифий омиллардан биридир. Шунинг учун мустамлакачи кучлар мустамлака қилинган давлатларда ушбу фанга қаттиқ эътибор қаратадилар. Мисол учун, Халифаликни қулатган кофир Ғарб бир бутун Ислом умматини миллатчиликка асосланган кучсиз давлатчаларга бўлиб ташлади-да, ҳар бир миллатнинг тарихи шу йўсинда талқин қилинишига эътибор қаратди. Натижада араблар тарихи, турклар тарихи, ўзбеклар тарихи, қирғизлар тарихи ва ҳоказолар вужудга келди. Агар МО минтақасининг чамаси 100 йилдан кўпроқ (яъни рус истилосидан) олдинги ўтмишига эътибор қаратадиган бўлсак, унда хозирги миллатчиликка, яъни ўзбек, қирғиз, тожик, туркман, қозоқларга мансуб миллий давлатчалар бўлмаган. Аксинча, бу ерлар Ислом диёри бўлиб, бир бутун Ислом умматининг ажралмас қисми бўлган. Ушбу ҳолат то рус империяси истилосигача ўзгармаган. Чор россияси истилоси ва ундан кейин совет давлати томонидан МО минтақаси мустамлакачиликнинг олтин қоидаси бўлмиш “парчалаб ташла ва бошқар” қоидасига мувофиқ, юқорида айтганимиздек, миллий давлатларга бўлиб ташланди. Кофир рус мустамлакачиси бу билан кифояланмади, балки минтақани ўзига доимий қарам ҳолатда сақлаб қолиш учун тарихини ҳам ўзгартирди. Бунинг натижасида МО минтақасида ота-боболарини аёвсиз қирган, муслима аёлларни зўрлаб ўлдирган рус мустамлакачиларига қуллик қиладиган ва уларни дўст тутадиган авлодлар етишиб чиқди. Минг афсуски, бугунги кунда ҳам минтақамиз раҳбарлари ана шу ифлос рус давлатига қуллик қилишда бардавом бўлиб келмоқда.  

Энди МО давлатларининг тарих дасрликларидаги Россияга хуш келмаган журъатли ўзгаришларга келсак, бизнинг фикримизча бу ҳолат Россия-Украина уруши фонида юз бермоқда. Яъни МО давлатлари иқтисодий жиҳатдан заифлашиб, оламий давлат мақомини қўлдан бой бераётган Россиядан аста-секинлик билан ва эҳтиёткорона узоқлашиб, бора-бора Америка бошлиқ Ғарбга юзланишмоқда. Бу эса уларнинг ушбу минтақага серқатнов бўлиб қолганлиги ва тез-тез ҳар соҳада тадбирлар уюштиришаётганидан ҳам кўриниб турибди. Бироқ шуни билишимиз лозимки, Америка ҳам, Ғарб давлатлари ҳам Ислом ва мусулмонларга душманликда Россиядан қолишмайди. Муборак Фаластин заминидаги қирғинларда лаънати яҳуд режимини очиқдан-очиқ қўллаб келаётган айнан ана шу Америка ва Ғарбдир. Аллоҳ таоло айтади:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا بِطَانَةً مِّن دُونِكُمْ لَا يَأْلُونَكُمْ خَبَالًا وَدُّوا مَا عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاءُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ وَمَا تُخْفِي صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ ۚ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآيَاتِ ۖ إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ

– “Эй иймон келтирганлар, ўзингиздан бошқадан сирдош тутманг. Улар сизга ёмонлик қилишини қўймаслар. Машаққатда қолишингизни хоҳларлар. Душманликлари оғизларидаги (сўзлари)дан билиниб турибди. Дилларида махфий тургани яна ҳам каттароқ. Агар ақл юритадиган бўлсангиз, биз сизларга оят-белгиларни баён қилиб бўлдик”.        (Оли Имрон:118)

МО минтақасини мустамлакачиларнинг қайси бири ўз таъсирига олса, ушбу минтақанинг тарихига бурун суқмай қолмайди, албатта. Чунки улар бу ерларга фақат битта мақсадда, яъни мустамлака қилиш учунгина келишади. МО давлатлари раҳбарларининг ягона манфаатлари эса курсиларида умрларининг охиригача ўтиришдир. Бунинг учун улар ўз халқлари ва юртларининг мустамлака қилинишига кўмаклашишдан бошқасига хизмат қилишмайди. Бу эса мусулмон киши учун – у хоҳ раҳбар бўлсин, хоҳ оддий фуқаро бўлсин – асло жоиз эмасдир. Аллоҳ таоло айтади:

وَلَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلاً

– “Аллоҳ ҳаргиз кофирлар учун мўминлар устига йўл бермагай”.    (Нисо:141)

Бинобарин, Ислом уммати сифатида тарихга юзланадиган бўлсак, тарихда мусулмонлар бир бутун уммат бўлиб, ягона давлат – Халифалик соясида яшаганлар. Миллатчилик ёки ватанпарварлик каби тор ёт ғоялар асосидаги Исломий қонун-қоидаларга қурилмаган давлатлари бўлишини хаёлларига ҳам келтирмаганлар. Бизнинг ҳақиқий шонли тарихимиз аслида шундай бўлган. Бугунги кунда Ҳизб ут-Таҳрир исломий сиёсий жамоаси ушбу тарихга, набавий сийратга таяниб, Ислом умматини бирлаштирувчи Хилофат давлатини тиклаш учун туну-кун ҳаракат қилмоқда. Бу муборак ишда ушбу жамоат билан бирга бўлиб ҳаракат қилиш ҳар бир иймон аҳлининг масъулиятидир. Аллоҳ таоло айтади:

وَفِي ذَٰلِكَ فَلْيَتَنَافَسِ الْمُتَنَافِسُونَ

– “Ва шу нарса учун мусобақа қилувчилар мусобақа қилсинлар”. (Мутаффифин:26)

Ҳизб ут-Таҳрир Ўзбекистон матбуот бўлими аъзоси Салоҳиддин

21.10.2024й