Мусулмонларга Валентин кунининг нима алоқаси бор?
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
Мусулмонларга Валентин кунининг нима алоқаси бор?
Шу кунларда бутун дунё бўйлаб нишонланаётган, хусусан Ўзбекистонда ҳам ёшлар орасида янги пайдо бўлган, 14 – феврал, севишганлар куни номли янги байрамни байрам қилиш ишлари бошланди. Бу мавзуда кўп гапириш ушбу мавзунинг рейтингини кўтаради, танқид қилганинг сари, одамлар ўзларини ўшанга ураверади, бу мавзу атрофида ҳамма нашрлар, сайтлар гапириб ётибди, деган фикрлар билдирилган холатлари ҳам бўлди. Аввалига ушбу фикрларни ўринли хисоблаб, ушбу “севишганлар куни” деб аталаётган янги куфрий маросим ҳақида гапиришни истамадик, лекин бу маросим бора – бора ёшлар онгида чуқур ўрнаганлигидан, ақида масаласига айланиб бораётганилиги, баъзи холларда ёшлар ушбу маросимни бошлаб берган ўша Валентинни ҳақиқатда илоҳий шахс сифатида тушуниш холатлари пайдо бўла бошлаётгани сабабли, бу тўғрида биз ҳам гапиришимиз, мусулмонларни бу ишнинг ифлослигидан огоҳлантириш бўлиб хизмат қилади деган ниятда бироз мулохаза қилдик.
Валентин кунининг келиб чиқиш тарихи
Севишганлар байрами Рим империяси бутпарастлик ботқоғига ботиб ётган пайтда, бундан ўн етти аср муқаддам қадимги римликларнинг мажусий байрамларидан бири эди. Қадимги рим мажусийларининг тасаввурида бу байрам «маънавий севги» ифодаси эди.
Римликлар бу байрамни ана шундай афсона асосида байрам қилишган. Бу байрамни нишонлаш насронийлик даврига келиб ҳам давом этди. Энг машҳур афсоналарга кўра, Римга асос солган Ромул бўрини эмиб улғайган ва шу сабабли кучли ва ақлли бўлган. Римликлар ҳар йили февраль ойининг ўртасини ана шу воқеани хотирлаб, байрам қилиб нишонлашган.
Ушбу қадимий мажусий байрамнинг қоидаларидан бирига кўра, роҳиблар йил серҳосил келсин, деб бир эчкини ва руҳий покланиш учун бир итни қурбонлик қилишган. Шундан сўнг ёш, бақувват йигитлардан икки нафари сўйилган эчки ва итнинг қонини баданларига суриб, сўнг уни сут билан ювиб ташлаганлар. Шундан сўнг бу икки йигит ҳаммани орқаларидан эргаштириб, бутун шаҳарни айланиб чиқишган. Уларнинг қўлларида қурбонликка сўйилган ит ва эчки териларидан кесиб олинган тасма бўлган. Бу икки йигит йўлда учраган кишини ана шу тасмалар билан савалаб борган. Римлик аёллар эса атайлаб бориб, ўзларини калтакка тутиб беришган, чунки бу тасмалар бепуштликни кетказади деб ишонишган.
Авлиё Валентин – насроний черкови томонидан шаҳид деб тан олинган икки насроний авлиёнинг исмидир. Ривоятларга кўра, авлиё Валентин милодий 296 йилда Рим императори Клавдий II томонидан қатл қилинган. 350 йилда эса у қатл этилган жойнинг ўрнида унинг хотирасига бағишлаб черков қурилган.
Римликлар насронийликни қабул қилгач, Севишганлар байрамини нишонлашда давом этдилар. Бироқ, байрам ҳақидаги мажусий қарашларни насроний ақидаларга алмаштирдилар. Насроний эътиқодига кўра, авлиё Валентин тинчлик ва севгига даъват қилган ва шу сабабли қатл қилинган. Шундан буён ушбу мажусий байрами Севишганлар байрами деб аталган, авлиё Валентиннинг ўзи эса севишганларга ҳомийлик қилувчи авлиё деб ҳурматланган.
Интернет оламини кезадиган бўлсангиз ва бошқа турдаги адабиётларни титкиласангиз ҳам, Валентин куни ҳақида айнан шу гапларни топасиз. Бундан келиб чиқадики, ҳар қандай ўзини мусулмон деб хисоблаган, Аллоҳга иймоним бор, деб хисоблаган мўъмин инсон бу маросимни ўзига ҳаром деб билишлиги фарздир, бу ишни қилаётган ёшларни қайтармоғи ҳам зарурдир.
Аллоҳ Таъоло айтадики:
وَلَنْ تَرْضَى عَنْكَ الْيَهُودُ وَلا النَّصَارَى حَتَّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ
“Яҳудий ва насронийлар, уларнинг миллатига(динига) эргашмагунингизгача сиздан асло рози бўлмаслар ”. (Бақара – 128).
Пайғамбаримиз صلى الله عليه وسلم айтадиларки:
لتتبعن سنة من كان قبل كم شبراً بشبر وذراعاً بذراع ،
حتى لو دخلوا جحر ضب لتبعتموهم قلنا : يا رسول الله ، اليهود والنصارى ؟ قال : فمن ؟
“Сизлардан олдин ўтганларнинг йўлига зироъма – зироъ, қаричма – қарич эргашиб кетасизлар, хатто агар улар калтакесакнинг инига кирса, сизлар хам уларнинг орқасидан кирасизлар, шунда бизлар айтдик: Ё Росулаллоҳ, улар яҳуд ва насороларми?. Бўлмаса ким? – дедилар”. (Бухорий ва Муслим ривояти)
Мусулмонлар хар бир воқеадан ўз ақидасидан келиб чиққан холда хулоса чиқаради, чунки уларнинг хаёти ақидаларига чамбарчас боғлиқ, Ислом шуниси билан бошқа динлардан ажралиб туради. Юқоридаги янги кириб келаётган “байрам”дан қилинадиган хулоса эса, бу бизнинг ақидамизга ғирт тескари эътиқоддаги маросим бўлиб, уни нишонлаш, уни тўғри деб бахолаш, ақидамизга ва албатта Исломимизга зарар келтириши турган гап.
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Муслим
14.02.2014й.
