Фосиқ эрга итоат тўғрисидаги саволга жавоб
بسم الله الرحمن الرحيم
Фосиқ эрга итоат тўғрисидаги саволга жавоб
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ ۖ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْتُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا
“Ўзаро муомилаларингизда, бордию бирон муаммога дуч келсангиз,— агар ҳақиқатан Аллоҳга ва охират кунига ишонсангиз — у муаммони Аллоҳга ва пайғамбарига қайтарингиз! Мана шу яхшироқ ва чиройлироқ ечимдир”. (Моида. 59)
Ижтимоий тармоқлардан бирида Холис инсон номли мухлисимиздан келган саволга жавоб.
Савол:
Аёл намоз ўқийди эр эса ўқимайди. Аёл эрига келинг намоз ўқинг худони айтканини қилинг дeйди, эр эса бундан аччиқланади ишинг бўлмасин ўзим биламан деган жавобларни беради. Бундай эрларга бўйсиниладими?
Жавоб:
Биз биламизки, Аллоҳ Таъоло мусулмон оиласида эркакни аёл устидан бошлиқ, бошқарувчи қилиб қўйган ва аёлнинг жаннатга киришини ана шу эрининг розилигига боғлиқ қилиб қўйган, бу тўрғида аввалги савол – жавобимизда айтиб ўтган эдик.
Аёлларнинг жаннатини эрларига қилган итоатига боғлиқ қилиб қўйган.
الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ ۚ فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّهُ ۚ
“Эркаклар хотинлари устида раҳбардурлар. Бунга сабаб Аллоҳ уларнинг бировларини бировларидан (яъни эркакларни аёллардан) ортиқ қилгани ва эркаклар (хотинлари ва оилалари учун) ўз мол-мулкларидан сарф-харажат қилганларидир. Бас, ибодат-итоатли ва эрлари йўқлигида Аллоҳнинг ҳифзу ҳимояти билан (эрларининг мол-мулкларини ва ўз иффатларини) сақловчи хотинлар — яхши хотинлардир”. (Нисо. 34)
قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : إذا صلَّت المرأة خمسها وصامت شهرها وحصنت فرجها وأطاعت بعلها دخلت من أي أبواب الجنة شاءت
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан: Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Қайси бир аёлки, агар беш вақт намозини ўқиса, рамазон рўзасини тутса, авратини беганлардан сақласа ва эрига итоат қилса, жаннатнинг хоҳлаган эшигидан кирибди”. Ибн Аби Хотим ривояти. Саҳиҳ.
Лекин эр ҳам, ота – она ҳам, ким бўлишидан қатъий назар, модомики Аллоҳнинг шариатидан хилоф нарсага буюрмаётган бўлсалар уларга итоат қилинади, агар Аллоҳнинг динидан тўсса, ёки аниқ ҳаром ишга буюрса, ёки шу каби Аллоҳ тақиқлаган ишларни аёлни қилишга мажбур қиладиган бўлса, у ҳолатда эр бўладими ёки бошқасими, ҳеч кимга итоат қилинмайди. Бу тўғрида Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам шундай деганлар:
لا طاعة لبشر في معصية الله، إنما الطاعة في المعروف
Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Холиққа маъсият бўладиган ишларда башарга (яъни инсонларга) итоат қилинмайди. Итоат фақат яхши (яъни шариат яхши деган) ишларда бўлади”. Муттафақун алайҳ. Валлоҳу аълам.
Юқоридагилардан келиб чиқиб, бу аёлнинг эри агар мункар ишга буюрадиган бўлса, ёки аёлнинг ўзини устидаги фарз вожиб амалларини қилишдан қайтарса, у ҳолда бу эрга итоат қилинмайди. Агар бу эр ушбу аёлни мункар ишга мажбурламаса, ёки аёлни фарз вожиб амалларни қилишидан тўсмаса, аёл ушбу эрига итоат қилишда давом этиши лозим бўлади.
Шу ўринда мавзуга оид баъзи мулоҳазаларни айтиб тўсак. Бугунги кунимизда ушбу эр каби, Аллоҳнинг буйруқларига бепарволик билан, Аллоҳ фарз қилган амалларни қилмасдан юришлари одатий ҳолга айланиб қолди. Бунинг сабаби, инсонлар ўзларини мусулмонман десаларда, Исломни ҳақиқий маънода тушуниб етмаганликлари, Аллоҳни ақлари билан топиб идрок қилмаганликларидир. Мусулмонларга Исломни соф холис тушунтириш керак бўлган олимларимиз эса, умматга соф Исломий ақидани тушунтиришни ўрнига, фақатгина одоб ахлоқ масалалари, ёки фиқҳий бахсларнинг ўзига чекланиб қолмоқдалар. Ҳукумат иқтидоридаги сарой олимлари эса, бундан ёмонроқ, улар умматга соф Исломий ақидани бериш ўрнига куфрий бошқарувли ҳукуматни мақташ билан овора бўлмоқда. Қисқача қилиб айтганда, мусулмонларни ўз динларидан узоқлашишларига бор кучи билан ҳаракат қилаётган куфрий тузум инсонларни мана шундай ҳолга тушишига сабаб бўлмоқда. Табиийки, Исломни умматга етказиши керак бўлган одамлар шундай бўлса, мусулмонлар ҳам ўз Исломидан узоқлашиб бораверади ва саволдаги эр каби инсонлар кўпаяверади. Албатта, мусулмонлар бундай ҳаром ишларни бемалол қилиб юришларига фақатгина Ислом олимларининг Исломни соф холис етказмаётганликларининг ўзигина сабаб эмас, чунки ҳар қандай инсон ҳар қанча ваъз насиҳат эшитмасин гуноҳдан ҳоли бўла олмайди. Инсонларни очиқ ҳаром ишлардан тийиб қўйиш учун эса, шариатни жамиятни бошқарувчи қонун қилиб ушлаган давлат бўлиши лозимдир, ана шундагина ҳаром ишларни давлат қонун йўли билан қайтаради, тўхтатади. Яъни Аллоҳнинг буйруқларини ҳаётда қонун сифатида татбиқ қилиш билан бундай жирканчликлардан халос бўлишимиз мумкин. Бунинг учун шариатни уммат ҳаётида татбиқ қиладиган, мусулмонларнинг ўз давлати бўлиши керак. Ҳизб ут – Таҳрир жамоаси ана шу давлатни мусулмонлар ҳаётига қайтариш учун, ушбу давлатни Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам қандай йўл билан барпо қилган бўлсалар айнан ўша тариқат бўйича ҳаракат қилмоқда. Ва тез кунларда бу ишда Аллоҳинг нусрати албатта келгусидур.
Валлоҳу аълам.
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Муслим
17.02.2016й.
