بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Роя газетаси:

Аёлларга машина ҳайдашга рухсат берилиши Саудиянинг илмонийлик сари шаҳдам қадамлар ташлаётганини англатади

Муслима Шомий (Умму Суҳайб)

Саудия қироли Салмон ибн Абдулазиз хотин-қизларга машина ҳайдаш ҳуқуқини бериш тўғрисида қарор чиқарди. Қироллик фармонида «хотин-қизларга машина ҳайдашга рухсат берилмаганидан келиб чиққан салбий оқибатларни ва бунга рухсат беришдан келиб чиққан ижобий ҳолатларни эътиборга олингани, аммо бу борада зарурий шаръий қонун-қоидалар татбиқ қилиниб, уларга чеклангани» айтилади.

Дарҳақиқат, ўтган асрнинг сўнгги ўн йиллигида Саудияда «ислоҳий ҳаракат», деган нарса зўр бериб кучайтирилганига гувоҳ бўлдик. Бироқ аслида, бу ҳаракат содда одамларни миясини чалғитиб, лақиллатишдан бошқа нарса эмас. Мамлакатга бу борада фазовий каналлар, интернет тармоқлари дохил «кенгбағир» ахборот воситалари ёрдам берди. Кўрдик, анави Либерал оқимлар фикр эркинлиги, дин эркинлиги ва мерос эркинлигига, динни ислоҳ қилишга, таълимни ўзгартиришга чақирди, турфа хиллик ва рангбаранглик, деган нарсаларни кенг ёйди, янгиланиш, замонавийлик йўлини танлашни, бошқа маданиятлар ва тажрибаларга бағрикенглик қилишни тарғиб қилди. Зоҳирда бу оқимдагилар юртда ислоҳот олиб боришни иддао қилиб, хотин-қизларнинг тортиб олинган ҳуқуқларини тиклашни талаб қилишяпти, аммо амалда эса, жамиятни ғарблаштиришни, ахлоқи, қадрияти ва барқарор тушунчаларини йўқ қилишни кўзлашган. Ҳа, бугун улар юртда аввалдан мерос бўлиб келаётган айрим қонунларни – масалан хотин-қизларни машина ҳайдашдан ман этиш қонунини – айблаб, шу орқали ўзларининг ғаразли-нопок мақсадларини амалга оширишга уринишяпти, Исломга, унинг қонун ва аҳкомларига тош отишяпти. Бу борада ҳукумат ҳам одамларни адаштириш услубини қўллаб, гўё ўзини исломий шариатни татбиқ қилаётган қилиб кўрсатяпти, аслида эса, қонунчиликда нафс-ҳавога эргашяпти. У қарама-қаршилик ва иккиюзламачиликка ботган режим. Қаранг, бир жиҳатдан, жамиятда фитнани олдини олиш, деган дастак билан аёл кишига машина ҳайдашни тақиқлайди, яна бир жиҳатдан, аёл кишига номаҳрам шофёр билан машинада ёлғиз бўлишига рухсат беради! Жойларда эркак-аёл аралашишини тақиқлаб туриб, бунинг муқобилида, бузуқ ва бузғунчи фазовий телеканалларга Ғарбнинг эркинлик тушунчаларини ёйишига қўйиб беради, бу тушунчалар эса, эркак-аёл аралашиши тўғрисидаги ҳамда чегара ва ахлоқдан узоқ бўлган ғарбча яшаш тарзига оид тушунчалардир! Бу режим Исломни татбиқ қилишни, аёллар ҳурматини муҳофаза қилишни истамайди, жамиятдаги ахлоқий бузуқлик муаммосига аҳамият бермайди, аксинча, жамиятдаги либералларни рози қилишни кўзлайди ҳамда халқ базасини муҳофаза қилиш ва бошқарув курсиларини ҳимоя қилиш мақсадида Исломга мойиллиги бор партияларни рози қилишга ҳаракат қилади.

Дарҳақиқат, ҳар сафар хотин-қизларнинг машина ҳайдашлари тақиқланганига оид масала кўтарилган пайтда, уни гўё асосий тақдирий масаладек қилиб кўрсатишга одатланишди!! Ҳолбуки, ҳозиргина айтганимиздек, бу масала одат ва анъаналарга оид масала, унинг Ислом аҳкомларига алоқаси йўқ. Мана, ниҳоят, хотин-қизларнинг машина ҳайдашларига рухсат берувчи қарорни ҳам чиқаришди ва буни хотин-қизлар учун катта ғалабага эришишгандек қилиб кўрсатишди! Аммо масала моҳиятини обдан текширган кишига шу нарса аён бўладики, бу ерда аёлларнинг машина ҳайдашлари масаласи эмас, балки ғарбча яшашлари масаласидир. Иш уларнинг машина ҳайдашларини талаб қилиш масаласигагина чекланмайди, балки бу каби майда масалалардан ҳам каттароқ масалалар: Ислом ҳақида шубҳа уйғотиш ва уни заифлаштириш масаласи билан боғлиқ. Мақсадлари, бошида шунга ўхшаш кичик-кичик талабларни қўйиб, охирида динни биратўла супуриб ташлашни талаб қилиш ҳамда ўрнига Ғарб йўналиши бўйича ғайриилоҳий қонунларни жорий қилишдир. Чунки Ғарб Умар Форуқ Gнинг «Биз Аллоҳ Ислом билан қудратли қилган қавммиз, агар куч-қудратни Исломдан бошқа томондан изласак, Аллоҳ бизни хор қилади», деган сўзларини жуда яхши англайди.

Демак, масала аёлларнинг машина ҳайдаши ва бу ҳуқуққа эришишлари масаласи эмас. Масала тенгҳуқуқлилик принципини даражама-даража кўтариб бориб, ислоҳотлар баҳонасида «CEDAW» битимини ҳамда бошқа бузуқ ва бузғунчи қонунларни ижро этиш масаласидир. Бу жамият структурасини ўзгартиришга қаратилган курашдир, ислоҳотлар ўтказишни иддао қилишаётган, аммо аслида ғарбча ҳаётни ёйишга уринаётган ғарбпарастлар урушидир. Хусусан, бу урушни валиаҳд Муҳаммад ибн Салмоннинг иқтисодий ва ижтимоий ислоҳотлар учун қабул қилган «2030 йил кўриниши» доирасида олиб боришмоқда. «Арабийя» телеканали кўрсатувида ҳам, бу қарор аёллар ҳақ-ҳуқуқлари манфаатига хизмат қилувчи кўплаб ислоҳотларга эшик очиши айтилди. Сўнгги яқин вақт ичида бир неча «ислоҳотлар» ўтказилгани кузатилди.

Шуни алоҳида таъкидламоқ лозимки, яқин ойлар ичида мамлакатда аёл кишига эркак кишининг волийлиги қонунига ўзгартиш киритилиб, унда аёлнинг эркакдан истисно равишда фаолият қилиши талаб қилинган эди. Бироқ саудиялик фаоллар айни қонунни бекор қилишни, умуман, шаръий васийликка оид бутун қонунларни йўқ қилишни талаб қилиб чиқишди, масалан, васийликнинг никоҳ ва сафарда шарт қилинганига доир қонунлар каби!

Шунингдек, бу мамлакат валиаҳд томонидан олиб борилаётган қатор ўзгаришларга ҳам гувоҳ бўлмоқда. Жумладан, Қизил денгизи соҳиллари бўйлаб туристик курортларни ривожлантириш каби ва у ерда ғарбча типда иншоотлар қурилиши режалаштирилган. Шубҳасиз, бу лойиҳа бўйича эркак-аёл аралаш юришига, ҳатто чўмилиш кийимида бўлишларига, эҳтимолки, спиртли ичимликлар истеъмол қилишларига ҳам рухсат берилади!

Айни нуқтаи назарга эргашиб, кўнгилочар тадбирлар ҳайъати ҳам Саудияда турли кўнгилочар секторларни ривожлантиришга ҳамда бутун мамлакат бўйлаб жамиятнинг ҳар бир қатлами учун шундай тадбирлар танлови ва ўринларини уюштириш ишларини бошлаб юборди. Бундан ҳаёт «қувончлари ва фаровонлигини ошириш» ҳамда кўнгилочар муассасалар қуриш ва ривожлантиришда хусусий секторлар ролини ошириш мақсад қилинди! Айни кўнгилочар тадбирлар ҳайъати ўзининг 2017 учун программасини тақдим этди, унда илгари кузатилмаган тадбирларни – концерт заллари ва кинотеатрлар қуриш кабиларга – гувоҳ бўлиш мумкин. Ҳақиқатда, бундай тадбирлар «Саудия миллий байрами-87»да ўтказилгани кузатилди. Ҳайъат фаоллари электрон тармоқ сайтларида саудияликлар иштирокидаги айни тадбирда эркагу аёл аралаш рақсга тушиб байрам қилишгани тасвирланган видеолавҳаларни кенг тарқатишди.

Айниқса, Саудиядаги «Катта уламолар ҳайъати» айни қарорни олқишлаб, мақтаб, унга шаръий тус беришди! Қарор ортидан ўзларининг Сайтларида «мамлакатимиз ва халқимиз равнақига ҳисса қўшадиган ва исломий шариатга зид келмайдиган ушбу ишлари учун икки Ҳарам ходими қиролимизни Аллоҳ Ҳифз-ҳимоясида асрасин», дея твитлашди. У ҳолда, қайси ҳайъат ишларнинг ҳаром, жиноят эканини белгилаб бераётган эди?! Қирол Салмон дарҳол қарор чиқариб, олқишлаган ҳайъат 1990 йил аёлларнинг машина ҳайдаши исломий шариатда ҳаром, дея фатво чиқарган мана шу ҳайъат эмасмиди?!! Бундан атиги бир неча ой муқаддам Саудия муфтиси шайх Абдулазиз оли Сауд ҳазратлари «аёлларнинг машина ҳайдаши фитна-ёвузлик эшикларини очиб беради, унинг фойдасига хизмат қилмайди, биз бунга асло рухсат бермаслигимиз керак, чунки у аёлни фитналарга ундовчи хавф-хатардан иборат», деган сўзларни айтмаганмиди?!! Наҳотки, бир зумда фитна эшикларини ёпиб, аёлга машина минишга рухсат бераётган бўлишса?!! Нақадар ёмон ҳукм чиқаришмоқда-я?!!

Юқоридагилардан шуни хулоса қилишимиз мумкинки, аёлларга машина минишга рухсат бериш қарори на улар даъво қилаётган хотин-қизлар ғалабаси, на мубоҳ дейилган шаръий ҳукмдир. Йўқ, бу Саудиянинг илмонийлик томон суръат билан интилишидан ўзга нарса эмас. Буни Вашингтон томонидан Саудиянинг айни қадамини олқишланиши ҳам, АҚШ президенти Дональд Трампнинг табриклаши ҳам тасдиқлаб турибди. Оқ уй томонидан чиқарилган баёнотда «саудиялик хотин-қизлар ҳуқуқини ҳимоя қилиш ва юртда уларга кенг имкониятлар яратишдаги ижобий қадам», дея баҳоланди. АҚШ ташқи ишлар вазирлиги ҳам буни тарихий қарор эканини таъкидлаб, «соғлом йўлдаги ижобий қадам», дея баҳолади.

Демак, бу қарор эртага тўғоннинг портлашига ва ҳар тарафни илмонийлик тўфони ўз домига тортишига олиб келиши мумкин.

Йўқ, Аллоҳнинг изни ила, улар албатта омадсизликка юз тутишади ва ҳаракатлари беҳуда кетади.

Роя газетасининг 2017 йил 4 октябр чоршанба кунги 150-сонидан