Албатта, мўъминлар нажот топдилар
بسم الله الرحمن الرحيم
Албатта, мўъминлар нажот топдилар
قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ * الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ * وَالَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ * وَالَّذِينَ هُمْ لِلزَّكَاةِ فَاعِلُونَ * وَالَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ * إِلَّا عَلَى أَزْوَاجِهِمْ أوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ * فَمَنِ ابْتَغَى وَرَاء ذَلِكَ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْعَادُونَ * وَالَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ * وَالَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَوَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ * أُوْلَئِكَ هُمُ الْوَارِثُونَ * الَّذِينَ يَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ *
“Дарҳақиқат мўъминлар нажот топдилар. Улар намозларида (қўрқув ва умид билан) бўйин эгувчи кишилардир. Улар беҳуда-фойдасиз (сўз ва амаллардан) юз ўгирувчи кишилардир. Улар закотни (адо) қилгувчи кишилардир. Улар авратларини (ҳаромдан-зинодан) сақлагувчи кишилардир. Магар ўз жуфти ҳалолларидан ва қўлларидаги чўриларидангина (сақланмайдилар). Бас, улар маломат қилинмаслар. Энди ким шундан ўзгани (яъни, зино ва шу каби Шариати Исломийяда ҳаром қилинган бошқа нарсаларни) истаса, бас, ана ўшалар ҳаддидан ошгувчилардир. Улар (яъни, мўминлар) ўзларига (ишонилган) омонатларга ва (ўзгаларга) берган аҳду паймонларига риоя қилгувчи кишилардир. Улар (барча) намозларини (вақтида адо этиб, қазо бўлишдан) сақлагувчи кишилардир. Ана ўшалар Фирдавс (жаннатига) меросхўр бўлгувчи ворислардир. Улар ўша жойда мангу қолурлар”. (Мўъминун. 1 – 11)
قال النبي صلى الله عليه و سلم قد أفْلَحَ مَنْ أسلم، ورُزِقَ كفافاً، وقَنَّعه الله بما آتاه
Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Ким иймон келтирса ва кифоялик ризқ билан ризқланса, Аллоҳ уни Ўзи берганига қаноатлик қилиб қўйибди ва батахқиқ, нажот топибди”. Муслим ва Термизий ривояти.
Мўъминлар, ўзини Аллоҳнинг биру борлигига, охират куни Унинг олдига тўпланишга ишонувчи, деб хисоблаганлар, жаҳаннам азобидан нажот топиб, Аллоҳнинг розилигига эришиб, Унинг жаннатига кирувчи бўлишлари учун нима қилишлари керак? Юқоридаги оятда айни саволга Аллоҳ Таъоло ўзи жавоб бериб айтмоқдаки, Унинг розилигини истаганлар иймон келтирган Роббиси кўрсатган кўрсатмалар билан яшамоғи лозимдир.
Оятда айтиб ўтилган, мўъминларни нажотига сабаб бўладиган амаллардан бири – берган аҳдларига ва омонатларига вафо қилиш. Кўпчилигимиз омонат деганда, бир инсон иккинчи инсонга маълум миқдорда нарсани берса, шу нарсани қайтариб бергунча уни омонат деб тушунамиз. Лекин аслида бу холат омонатнинг мингдан бир бўлаги бўлиб, Аллоҳ зикр қилган омонат бундан – да кенгроқ маънони ифодалайди. Яъни Аллоҳга ишонаман деб, иймон келтирган ҳар бир мўъмин банда Исломни ўрганиш, унга амал қилиш ва уни бошқаларга етказиш омонатини Аллоҳдан қабул қилган, Аллоҳ билан шу ишга аҳдлашган бўлади. Бу тўғрида Аллоҳ Таъолонинг қуйидаги оятларини тадаббур қилишимиз ўринли бўлади:
وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَىٰ أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ ۖ قَالُوا بَلَىٰ ۛ شَهِدْنَا ۛ أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَٰذَا غَافِلِينَ
“Парвардигорингиз Одам болаларининг белларидан (яъни пушти камарларидан то қиёмат кунигача дунёга келадиган барча) зурриётларини олиб: «Мен Парвардигорингиз эмасманми?», деб, ўзларига қарши гувоҳ қилганида, улар: «Ҳақиқатан Сен Парвардигоримизсан, бизлар бунга шоҳидмиз», деганларини эсланг! (Сизлардан бундай гувохлик – аҳд-паймон олишимиз) қиёмат кунида: «Бизлар бундан бехабар эдик», демасликларингиз учундир”. (Аъроф. 172)
Демак, нажот топишни умид қилган мўъмин банда, албатта, Аллоҳнинг бандаларига нозил қилган буйруқлари, кўрсатмаларига тўлиқ амал қилишга ҳаракат қилади. Ушбу кўрсатмаларни тўлиқ жорий бўлиши эса, ушбу кўрсатмаларни ҳаётни бошқарувчи қонунлар сифатида татбиқ қилиш билан бўлади, худди Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам қилганларидек.
Мазкур оятда айтиб ўтилган амалларни банда қилиши учун, унинг яшаётган жамиятни ана шу амалларни ҳаётда бемалол жорий бўлиши учун қонунлар билан химоялаган бўлиши керак. Акс холда, бандада нафс деган нарса бор, бундан ташқари доимий бандани йўлдан оздиришга ҳаракат қилиб турувчи шайтон ҳам ўз ишидан тўхтагани йўқ. Ҳар қандай мўъмин банда ўзини ҳар қанча тақволи тутишга уринмасин, нафс ва шайтоннинг алдовига учиб қолиши ҳеч гап эмас. Лекин мусулмон банда яшаётган давлати ушбу амалларни ҳаётда доимий жорий бўлиши учун махсус шаръий қонунлар билан, жамиятда мўъминлар иймон келтирган Роббиси айтган амалларни қилишлари учун шароитлар яратиб берса, ушбу амалларни қилмаганларни Аллоҳ Ўзи белгилаган шаръий қонунлар билан жазоларни татбиқ қилса, ана ўшанда мўъминлар Роббиси кўрсатмаларига амал қилиб юриш, берилган аҳдларга тўлиқ амал қилиш, намозларни тўкис адо қилиш, закотларни ҳам, Аллоҳ Ўзи белгилаган ўринларга сарфлаш имкони бўлади, табиийки, бунинг ортида мўъминлар ҳақиқий маънода нажот топишга умид қилишлари мумкин бўлади. Зеро, Аллоҳ Таъоло мўъминларга нажот беришни ваъда қилди, лекин ушбу ваъдасига муваффақ бўлиш учун мўъминлар аввал Унинг бандаларига берган кўрсатмалари бўйича яшашлари, ҳаёт тарзини Аллоҳ нозил қилган қонунлар билан бошқаришлари кераклигини таъкидлаб ўтди.
وَمَن يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِن بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءتْ مَصِيراً
“Ким ўзига (Аллоҳнинг) ҳидояти очиқ – ойдин бўлгандан кейин, Пайғамбарга хилоф қилса ва мўминларнинг йўлидан бошқа йўлга юрса, кетган томонига ташлаб қўямиз ва жаҳаннамга киритамиз. У(жаҳаннам) қандоқ ҳам ёмон жой!” (Нисо. 115)
فَإِنْ آمَنُواْ بِمِثْلِ مَا آمَنتُم بِهِ فَقَدِ اهْتَدَواْ
“(Эй Муҳаммад), Агар улар сиз иймон келтирган каби иймон келтирсалар, батахқиқ ҳидоят топурлар.” (Бақара 137)
Аллоҳнинг Пайғамбари (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) иймон келтирганидек иймон келтириш ва Аллоҳнинг розилигига эришиш, жаҳаннам азобидан нажот топиш эса, Пайғамбаримиз алайҳиссалом келтирган иймон намоз, рўза, закот ва бошқа баъзи бир фиқҳий муаммоларни хал қилиш, ахлоқ одобнинг ўзигагина чақириш билангина бўлиб қолмай балки, ушбу Пайғамбар алайҳиссаломнинг бизларга олиб келган шариатини барча муаммоларимизга ечим берувчи қонунлар деб қабул қилиб, уларни ҳаётимизда татбиқ қилиш билан бўлади.
فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّىٰ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا
“Йўқ, Парвардигорингизга қасамки, то улар ўз ўрталарида чиққан келишмовчиликларда сизни ҳакам қилмагунларича ва кейин сиз чиқарган ҳукмдан дилларида ҳеч қандай танглик топмай, тўла таслим бўлмагунларича-бўйинсунмагунларича зинҳор мўмин бўла олмайдилар.” (Нисо. 65)
Ана шундагина ҳақиқий мўъмин бўлган инсон иймон келтирган Роббисининг розилигига, Унинг неъмат қилиб берган нажотига эришиши мумкин бўлади.
Сиз, ҳурматли азиз ўқувчи, ана шундай мўъмин бўлиш учун, ҳаётингизни иймон келтирган динингиз бошқариши учун нима қилдингиз?
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Муслим
30.06.2015й.
