Американинг Эронга қарши урушидаги нисбий тинчликка бир назар

Эрон ва Америка ўртасида мавжуд бўлган мўрт сокинлик энергия бозорлари ва денгиз йўлакларидаги беқарорлик билан бирга, Американинг Эронга қарши уруши келтириб чиқарган ҳарбий ва сиёсий кескинликлар давом этаётган бир вақтда — Яқин Шарқ ҳамда бутун дунё миқёсида кўплаб жиҳатларни ўзида акс эттирмоқда. Зеро, юз бераётган жараёнлар — хавфсизлик, иқтисодий ва сиёсий ҳисоб-китоблар ва уларнинг оқибатлари ҳамда минтақавий ва халқаро давлатларнинг манфаатлари ўртасидаги мураккаб бир қоришувдир. Шу сабабли ушбу сокинликка воқеани нафақат Америка нуқтаи назаридан, балки ушбу уруш натижасида етган зарарлар туфайли Эрон, минтақа давлатлари, Хитой, Европа ва дунёнинг қолган давлатлари нуқтаи назаридан ҳам баҳоловчи кўп томонлама ва ўзаро борлиқ бўлган турли қирралардан қараш лозим бўлади.

Америка мутлақ кибр-ҳаво билан 2026 йил 28 февралда Эронни Америка орбитасида айланадиган давлатдан ўзига малай давлатга айлантириш ва ўзининг «Янги Яқин Шарқ» ҳақидаги тасаввурларини рўёбга чиқариш мақсадида унга қарши уруш очди ҳамда ушбу уруш ўз мақсадига эришиш учун саноқли бир неча кундан ортиқ давом этмаслигини эълон қилди.

Бироқ Инқилоб муҳофизлари ичидаги айрим овозлар Американинг бу қилган ишлари ҳамда биринчи ва иккинчи сафдаги раҳбарларни ўлдириши — қирқ йилдан ортиқ вақт давомида Эроннинг Америкага кўрсатган хизматларини ҳисобга олмаслик деб кўрди. Инқилоб муҳофизлари зарбани қабул қилиб олди ва ичкаридаги тартибсизликларни жиловлади ҳамда янги Олий Раҳбарни тайинлашга муваффақ бўлди. Шу тариқа у Америка орбитасида айланишдан қутулиш имкониятини кўрди. Ушбу овозлар Американинг истакларига рози бўлган сиёсий табақага сезиларли таъсир ўтказадиган бўлди. Натижада улар Америка базаларига ва яҳудийларга оғир талофотлар етказган қақшатқич зарбалар йўллади ҳамда ўзи эга бўлган муҳим дастаклардан бири — Ҳурмуз бўғозини ёпиб қўйишдан фойдаланди. Бу эса ушбу урушнинг қамрови ва оқибатларини бутун дунё давлатларига етиб борадиган қилди.

Ушбу фикр уруш кунлари давомидаги воқеаларга ҳамда унинг кетидан бўлган музокаралар раундларига қараб кучайиш ва сусайиш ўртасида чайқалиб турди. Музокараларнинг бирида Эрондаги сиёсий қанот Америка билан урушни тўхтатиш бўйича доиравий келишувни имзолашга эришди. Америка эса Покистон ва бошқа жойлардаги ўз малайлари орқали Эронни имзолашга кўндириш учун босим ўтказиш йўли билан ўз бўҳронидан чиқишга интилаётган эди. Ўша пайтда Ҳизб ут-Таҳрир амири, улуғ олим Ато ибн Халил Абу Рошта битим бандлари ўз ичига олган хатарли тузоқларни баён қилувчи «Саволга жавоб» нашр этди ва урушнинг яна қўшимча кунлар давомида қайта бошланиши буни тасдиқлади.

Албатта, бу уруш Американинг эълон қилинган мақсадларидан бирортасига ҳам эриша олмади, аксинча, унинг ожизлиги ва заифлигини фош қилди. Унинг муддати олти ойдан ошиб кетди ва бу даврда Америка ичида сиёсий ва ҳарбий даражадаги кескин бўлиниш намоён бўлди, бу эса кўплаб ишдан бўшатишлар ва истеъфоларга олиб келди. Бунга қўшимча равишда, энергия нархларининг ошиши оқибатида етган зарар туфайли урушни тўхтатишни талаб қилувчи кенг халқ овозлари ҳамда Америка бошидан кечираётган ва қарз ҳажмини қирқ триллион доллардан ошириб юборган иқтисодий инқироз туфайли ва саноат етишмовчиликни бартараф этиш учун йиллаб вақтга муҳтожлиги сабабли ўқ-дориларнинг тугаши ёки камайиб кетиши ортидан уларни қоплашга қодир бўлинмаётгани ҳарбий доираларнинг қаршилигини келтириб чиқарди. Бу нарса Трамп билан унинг уруш вазири ўртасида ошкора юз берган ихтилофда ҳамда ҳарбий раҳбариятнинг урушни тўхтатиш зарурлиги ҳақидаги талабида кўринди. Бунга яна натижалари икки йилдан кейинги президентлик сайловларига таъсир қилиши мумкин бўлган оралиқ сайловларнинг яқинлашиб келаётгани ҳам қўшилади.

Буларнинг барчаси Американи урушни тўхтатишга ҳамда боши берк кўчадан олиб чиқадиган ва мақсадларини рўёбга чиқарадиган, ёки ҳеч бўлмаганда ишларни ҳозирги ҳолатида сақлаб турадиган муқобилларни излашга ундади. Бас, кутилган натижани бермаган денгиз қамали қўлланди, қуруқликдан бостириб киришга уриниш барбод бўлди, Инқилоб муҳофизлари билан махфий музокара каналлари ҳеч бир арзирли натижа бермади, Эронга зарар етказиш учун иқтисодий санкцияларни ошириш билан бирга, Эроннинг Ливан, Яман ва Ироқдаги қўлларини кесиб ташлаш учун босимлар ўтказилди. Бунинг ортидан Бобул-Мандаб бўғозидан ўтиш хавфсизлигини таъминлаш учун Саудиянинг 12 дан ортиқ давлат билан денгиз иттифоқи тузиши ҳамда мусулмонлар бир-бирларини ўлдиришлари учун ва Эрон Америка талабларига бўйсуниши учун унга нисбатан босим дастаги сифатида Саудия, Туркия ва Покистон ҳарбий иттифоқи юзага келди.

Ҳа, албатта Америка Эронга ишларни тугатадиган даражадаги улкан ҳарбий зарба беришга имкон берувчи ҳарбий техника ва воситаларга эга, бироқ у агар бунга қўл урса, у ўз рақобатчилари, айниқса Хитой қаршисида дунёдаги биринчи рақамли давлат сифатида яшаб қолишига таҳдид соладиган даражада емирилади. Шунингдек юртлар ҳамда халқларнинг зарар кўриши ва Американинг уларни Эрон зарбаларидан ҳимоя қилишга қодир эмаслиги натижасида минтақа ҳукмдорлари билдирган ғазаб ва норозилик юзага чиқади. Бундай зарба минтақа, балки бутун дунё миқёсида Америка жиловини ушлаб туролмайдиган тартибсизликка олиб келиши ва ишларни унинг назоратидан чиқиб кетадиган ҳодисаларга очиб юбориши мумкин.

Америка дунёдаги биринчи давлат сифатида мавжуд бўлган йиллари давомида ўзи одатланган қотиллик, вайронагарчилик ва бомбардимон қилишни амалга ошириб келди, Эронда ҳам худди шундай қилди. Бироқ ҳеч нарсага эриша олмагач, ушбу замоннинг рувайбизаларига (нодон ва хиёнаткор ҳукмдорларига) уни боши берк кўчадан олиб чиқишга қодир бўлишармикин ҳамда у ерда унинг ўзи ожиз қолган нарсаларни рўёбга чиқаришга имкон берадиган хоинларни топиб берармикин деб Эрон билан музокараларга бош-қош бўлишни буюрди. Лекин ҳозирда Эронда кўринаётган ҳолат шуки, Америкадан қутулишга чақираётганлар томонининг оғир келаётганидир. Бу шундай устунликки, агар Аллоҳ рози бўладиган тарзда фойдаланилмаса, тез орада йўқ бўлиб кетади.

Биз Аллоҳ таолонинг розилигидан бошқа нарсани кўзламасдан бир мурожаат йўллаймиз ва Эронда иш бошида турган кишиларга бир насиҳат тақдим этамиз: Америка ва унинг асрандисига (яҳудий вужудига) берган бомбардимонингиз уларга оғриқ етказди ва уларнинг ожизлиги ҳамда заифлигини фош қилди. Улар ҳарбий анжомларга эга бўлсалар-да, лекин ҳақиқий мард эр кишиларга эга эмаслар! Сизлар эса ўзингизнинг ҳарбий ва ишлаб чиқариш қобилиятингиз билан, Аллоҳ таоло Эронга берган стратегик жойлашув ва ўз озиқ-овқатини ўзи ишлаб чиқариш имконини берувчи географик хилма-хиллик билан, У Зот унга инъом этган энергия, газ ва минерал бойликлар ҳамда илоҳий мабдаъ билан — Аллоҳ азза ва жалланинг ёрдами ила Эронни Рошид Халифалик учун таянч нуқтаси қилишга тўлиқ қодирсизлар!

Бас, мазҳабпарастлик, тоифачилик ва миллатчилик хитобини тарк этинглар ва Росулуллоҳ ﷺ га нозил бўлган соф ва мусаффо Ислом хитобини илгари суринглар! Уни мусулмон халқларга ва уларнинг холис аскарларига қарата йўналтиринглар! Зеро бу лаҳза ҳал қилувчи бўлиб, Аллоҳ таолонинг бир инъомидир, шоядки у уйғоқ, англовчи қулоқларни топса!

﴿وَإِن تَتَوَلَّوْا يَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَيْرَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُونُوا أَمْثَالَكُمْ﴾

«Агар юз ўгириб кетсангиз, (Аллоҳ) сизлардан бошқа бир қавмни алмаштириб қўюр, сўнгра улар сизларга ўхшаш бўлмаслар!» (Муҳаммад сураси, 38-оят).

Доктор Абдуллоҳ Муҳаммад – Иордания вилояти

Роя газетасининг 2026 йил 26 август чоршанба кунги 614-сонидан