Ансорлар кимлар ?!
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
Ансорлар кимлар ?!
Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам ўзларининг Рисолатлари билан инсонларни буюк ақидага бирлаштирар эканлар, у кишининг бу ишларига ўша замонининг бошқарувидаги хокимлар бор жидду жаҳдлари билан қаршилик қилдилар. Ушбу йўлга соф табиатли, фитратига путур етмаган, Аллоҳ Ўзи ирода қилган инсонлар, бу буюк чақириққа жон деб ижобат қилдилар, лекин юртларидаги бошқарув эгалари қўлларидан мансаб, амал кетиб қолиши, кибрлари синиб қолиши мумкинлигидан, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ва ушбу иш атрофига йиғилган сахобаларга қўлларидан келган барча ёмонликларни, зулмнинг мисли кўрилмаган турларини қўллашди.
Бу каби зулмлар шу даражага етдики, унга инсоннинг тоқати чидамайдиган бўлиб қолгандан кейин Аллоҳ Таъоло уларга динига амал қилишга имкон бўладиган жой қидириб, бошқа ерларга бутунлай бош олиб чиқиб кетишни, ҳижрат қилишни буюрди, шундан кейин сахобаларнинг баъзилари Ҳабашистонга ҳижрат қилдилар.
Маккада эса мушрикларнинг Исломга нисбатан адоватлари энг чўққисига етиб борган маҳали эди. Қийинчиликларнинг кети узилмаётганидан, баъзи саҳобалар Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга тоқатлари тугаётганидан, Аллоҳ нусрати беришлигини илтимос қилиш холатлари пайдо бўла бошлади.
Рисолатнинг 11 – йилида Мадинадаги энг катта қабилалардан бўлган Авс ва Хазраж қабилаларининг вакиллари Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг олдиларига келишди ва хаммалари иймон келтиришди. Кейинги йили яна Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг олдиларига келдилар, шундан сўнг “Биринчи Ақаба байъати” ни бердилар. Мадинага қайтиш олдидан, ўзлари билан бирга Мусъаб ибн Умайрни қўшиб жўнатишини сўрадилар.
Орадан бир йил ўтиб, Мадинанинг нуфузли шахсларидан 73 та эркак ва 2 та аёл Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг олдиларига келишди. Ва “Иккинчи Ақаба байъати” ни беришди. Ушбу байъатдан кейин, кетиш олдидан Мадина вакиллари Маккадаги зулм кўраётган мусулмонларни Мадинага кўчиб ўтишларини таклиф қилдилар. Ва булар Ислом тарихидаги биринчи Ансорлар бўлиб қолдилар.
Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг кўрсатмалари билан Макка мусулмонлари секин аста, имкони борича яширин тарзда, баъзилари оила бола — чақасини ташлаб, ёки мол дунёсини ташлаб, хар не қилиб бўлса ҳам иймонни сақлаб қолиш учун Мадинага кўчиб кета бошладилар. Ва охири Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам энг яқин дўстлари Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу билан бирга Мадинага кўчиб келдилар.
Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам Маккада зулм тазйиқидан ўз динига амал қилиш учун келган мўъминларга уй – жой бошпана берган Мадина аҳлини “Ансорлар” – “Ёрдам берувчилар”, яъни дин учун энг муҳим, энг буюк, энг катта ёрдамни берганлар, деб номладилар. Яъни улар динга энг керак вақтда, энг олий, инсон қўлидан келиши мумкин бўлган энг буюк инсонийлик ва энг содиқ иймон намунасини кўрсатдилар.
Ансорлар – Ясрибнинг Авс ва Хазраж қабилаларида яшовчи одамлар эди.
Ансорларнинг бу қилган ишларини Аллоҳ юқори баҳолаб бир неча оятлар билан уларни муборакбод қилди:
وَالسَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُم بِإِحْسَانٍ رَّضِيَ اللّهُ عَنْهُمْ وَرَضُواْ عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَداً ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ
“Биринчи пешқадам муҳожирлар ва ансорийлар ва уларга яхшилик билан эргашганлар. Аллоҳ улардан рози бўлди, улар ҳам Аллоҳдан рози бўлдилар. Уларга остидан анҳорлар оқиб турган жаннатларни тайёрлаб қўйди. Унда абадий қолурлар. Ана ўша улкан ютуқдир.” (Тавба, 100)
وَالَّذِينَ تَبَوَّؤُوا الدَّارَ وَالْإِيمَانَ مِن قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هَاجَرَ إِلَيْهِمْ وَلَا يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمْ حَاجَةً مِّمَّا أُوتُوا وَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
“ Улар(муҳожирлар)дан аввал бу ерда яшаганлар ва иймонга келганлар уларнинг олдига ҳижрат қилиб келганларга муҳаббат қиладилар ва уларга (муҳожирларга) бераётган нарсаларида қалбларида ғашлик топмайдилар. Ва агар ўзларининг ҳожатлари бўлса ҳам, уларни (муҳожирларни) устун қўядилар. Ким ўз нафсининг бахиллигидан сақланса, ана ўшалар нажотга эришганлардир”. (Ҳашр,9)
Ансорлар Аллоҳ ва Унинг Росулига бўлган муҳаббатни шу даражада олий кўринишда намойиш қилдиларки, Маккадан келган муҳожирларга, агар оиласиз келган бўлса, хотинларимдан ёққанини танлагин, мен талоқ қилай сен олгин, уй жой керак бўлса, менинг уйимни ярмини олгин, мол дунёга қийналгансан, менинг молимни ярмини ол ва бошқа шунга ўхшаш инсон қўлидан келиши мумкин бўлган хамма яхши сифатларни намоён қилдилар.
Ансорларнинг қилган яхшиликларини Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам бир неча мақтовлар билан мақтадилар.
Имом Бухорий ривоят қилган ҳадисда, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай дедилар:
"آية الإيمان حب الأنصار، وآية النفاق بغض الأنصار"
“ Иймон белгиси – ансорларни яхши кўриш ва мунофиқлик белгиси – ансорларни ёмон кўриш” – дедилар.
وأخرج البخاري أيضا عن أبي التيَّاح قال: سمعت أنسا رضي الله عنه يقول: قالت الأنصار يوم فتح مكة، وقدأعطى النبي صَلَّى الله عليه وسلم قريشا: والله إن هذا لهو العجب، إن سيوفنا تقطر من دماء قريش، وغنائمنا ترد عليهم، فبلغ ذلك النبي صَلَّى الله عليه وسلم، فدعا الأنصار، قال: فقال: "ما الذي بلغني عنكم" ــ وكانوا لا يكذبون ــ فقالوا: هو الذي بلغك، قال: "أو لا ترضون أن يرجع الناس بالغنائم إلى بيوتهم، وترجعون برسول الله صَلَّى الله عليه وسلم إلى بيوتكم؟، لو سلكت الأنصار واديا، أو شعبا، لسلكت وادي الأنصار، أو شعبهم"
Имом Бухорий ривоят қилади: Абут Тайёҳдан, Анас розияллоҳу анҳудан эшитдим, у айтганди: “Макка фатҳ қилинган куни, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ўлжаларни муҳожирларга берганлигини кўриб, Ансорийлар, “Бу ажаб иш бўлдику, қиличларимиздан Қурайшнинг қони оқиб турган бўлса, ғаниматларимиз эса яна уларга қайтариляпти” – дейишди. Бу гап Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга етиб борди. Шунда ёнларига Ансорларни чақирдилар, сўнгра “ Менга сизлар хақингизда қандай гап келмоқда?!” – дедилар. Шунда Ансорлар, Ансорлар одатда ёлғон гап гапиришмас эди, “Нимани эшитган бўлсангиз ўшани эшитдингиз” – дейишди.
Шунда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Одамлар уйларига ғаниматлар билан қайтишса – ю, сизлар уйингизга Аллоҳнинг Росули билан қайтишингизга рози бўлмайсизми? Агар Ансорлар бир водийни йўл қилиб тутса, мен ҳам уларнинг йўлларини тутган бўлар эдим” – дедилар”.
Саҳл ибн Саъд қилган ривоятда, у киши айтадилар, “биз Хандақ ғазоти учун хандақ қазиятган эдик, бизларнинг олдимизга Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам келдилар ва кавланаётган тупроқларни бизлар билан бирга қўшилиб таший бошладилар. У киши соллаллоҳу алайҳи васаллам қуйидаги сўзларни ҳиргойи қилар эдилар:
اللهم لا عيش إلا عيش الآخرة؛ فأكرم الأنصار، والمهاجرة
– “Аллоҳим, охират ҳаётидан бошқа ҳаёт йўқ. Ансорлар ва муҳожирларга Ўзинг лутфи карам қил”.
Хозирги кунимизда ҳам дунёни зулм билан эгаллаб турган куфр тузумининг жабридан қочиб юрган минглаб муҳожир биродарларимиз бор. Ва албатта Аллоҳ Таъоло ушбу динга жорий қилган суннатига мувофиқ, ушбу муҳожирларга , қалбларида хеч қандай ғашлик сезмасдан, Аллоҳнинг йўлида ёрдам бераётган Ансорлар ҳам бор.
Биз муҳожир ва Ансор биродарларимизга Аллоҳ йўлида, содиқ иймон билан бардавом бўлишларини сўраб қоламиз ва албатта улар учун Аллоҳ Таоло томонидан юксак ажрлар ваъда қилингандир.
أَلا إِنَّ نَصْرَ اللّهِ قَرِيبٌ…
“…Огоҳ бўлинглар, албатта, Аллоҳнинг нусрати яқиндир.” (Бақара,214)
Ҳизб ут-ТаҳрирнингЎзбекистондаги медиа офиси Муслим
04.12.2013й.
