بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Асосий муаммонинг ечими

33 — қисм

Инсон қаердан келди?

وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ مِن سُلَالَةٍ مِّن طِينٍ

(Қасамки), Биз инсонни (яъни Одам алайҳис-саломни) лойнинг мағзидан яратдик. (Мўъминун:12)

Уни нима кутяпти?

ثُمَّ إِنَّكُمْ بَعْدَ ذَلِكَ لَمَيِّتُونَ * ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ تُبْعَثُونَ

"Сўнгра, албатта, сизлар бундан кейин ўлгувчисизлар. Сўнгра, албатта, сизлар қиёмат куни қайта тирилтирилувчисизлар".             (Мўъминун:15,16)

Нима учун яратилди?

وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ

"Жин ва инсонни фақат Менга ибодат қилиш учунгина яратдим". (Ваз-зариёт:56)

Бунинг натижаси нима?

فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُم مِّنِّي هُدًى فَمَنِ اتَّبَعَ هُدَايَ فَلَا يَضِلُّ وَلَا يَشْقَى * وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنكاً

"Агар Мен томонимдан сизга ҳидоят келганида ким ҳидоятимга эргашса, у адашмас ва бадбахт бўлмас. Ким менинг зикримдан юз ўгирса, албатта унга торчилик ҳаёти бўлур ва қиёмат куни уни кўр ҳолида тирилтирурмиз". (Тоҳа:123-124)

Инсон қаердан келди? Уни нима кутяпти? У қандай мақсад учун яратилди?

Инсон ҳаётидаги асосий муаммо — унга бу ҳаётнинг ҳақиқати, бу дунё ҳаётининг ундан олдинги ва кейинги нарсаларга алоқаси ҳақида умумий фикр беришлик билан ечилади. Асосий муаммонинг ечими топилган тақдирдагина бошқа муаммоларни ечиш осон бўлиб қолади.

Инсоннинг иккинчи даражали муаммолари

Турмуш даражаси (давоми)

     Аллоҳ Азза ва Жалла тақводор мўъминлар учун бу дунё лаззатларидан кўра яхшироқ тайёрланган нарсалар борлиги ҳақида хабар беради.

زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ مِنَ النِّسَاء وَالْبَنِينَ وَالْقَنَاطِيرِ الْمُقَنطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالأَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ذَلِكَ مَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَاللّهُ عِندَهُ حُسْنُ الْمَآبِ ، قُلْ أَؤُنَبِّئُكُم بِخَيْرٍ مِّن ذَلِكُمْ لِلَّذِينَ اتَّقَوْا عِندَ رَبِّهِمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَأَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَرِضْوَانٌ مِّنَ اللّهِ وَاللّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ

“Одамларга аёллардан, болалардан, тўп-тўп тилло ва кумушдан, гўзал отлардан, чорвадан, экин-текиндан иборат шаҳватларнинг муҳаббати зийнатланди. Улар дунё ҳаётининг матоҳидир. Аллоҳнинг ҳузурида эса, ҳуснли қайтар жой бор. “Ўша нарсаларинигиздан яхшироғини хабарини берайми?!, -деб айт. Тақво қилганларга Роббилари ҳузурида остидан анҳорлар оқиб турган жаннатлар бор. Унда абадий қолурлар. Покиза жуфтлар ва Аллоҳ томонидан розилик бор. Ва Аллоҳ бандаларини кўриб турувчидир”.                              (Оли Имрон: 14-15)

     Бу оятларда Аллоҳ Таоло тақводор мўъминлар учун ҳақиқий неъматлар –  остиларидан анҳорлар оқиб турадиган ва у ерда абадий қоладиган жаннат боғлари ҳамда покиза жуфтлар ва Роббисининг розилиги бор деб таъкидлайди.

     Аллоҳ Таоло бизларга ризқни фақатгина Ундан сўрашлигимизни буюрди, чунки ризқ беришга қодир бўлган Зот – Аллоҳ Ҳақ Субҳанаҳу бўлиб, У- ризқ улашувчи ва куч-қудрат соҳибидир. Бу талаб бошқа кишиларда бор бўлган нарсаларга эришиш истагида ҳисоб-китоб қилиб, чора-тадбирлар кўришда ифодаланмайди. Ундан ташқари, ризқни кенгайтиришни сўраб Аллоҳ Таолодан бошқасига мурожаат қилиш таъқиқланади:

إِنَّ الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ لَا يَمْلِكُونَ لَكُمْ رِزْقًا فَابْتَغُوا عِندَ اللَّهِ الرِّزْقَ وَاعْبُدُوهُ وَاشْكُرُوا لَهُ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ

“Албатта, Аллоҳдан ўзга ибодат қилаётган нарсаларингиз сизга ризқ беришга молик эмаслар. Ризқни Аллоҳнинг ҳузуридан истанглар. Унга ибодат ва шукр қилинглар. Унгагина қайтарилурсиз”, деди.             (Анкабут: 17)

     Ризқ сўрашликка, Унга ибодат қилиб, Унга шукр қилишликка лойиқ бўлган Зот – Аллоҳ Таолодир. Бунинг тасдиғига жуда кўп мисоллар бор ва охир –оқибат ҳамма инсонларнинг қайтиши Аллоҳ Таолога эмасми?

     Ислом ақидаси олиб келган тўғри тушунчалар мусулмоннинг ўзида бор бўлган нарсага рози бўлишини келтириб чиқаради. Мўъмин инсон Аллоҳнинг изни ила бу дунёда ризқини тўла –тўкис олишини билганидан хотиржам бўлади. У ўзининг олдига нафсига ёққан ҳаётни қўлга киритишни мақсад қилиб қўймайди. У қанча ризқ бериш кераклиги ҳақида Аллоҳга шарт қўймайди, аксинча, Аллоҳнинг берган ризқига рози бўлади. У ўз ҳаётида Аллоҳ унга берган нарсадан фойдаланади, буюк ишларни амалга оширади ва бу дунёнинг очкўз одамларига эътибор бермайди. Вақтинчалик дунё неъматлари унинг қалбини забт этмади. У бу дунёнинг бойликлари одамлар орасидаги мавқеини яхшилайди, обрўсини оширади демай вақтини бундай нарсаларга сарфламайди. Инсоннинг бу дунёдаги эҳтиёжи кунига бир бурда нондан ошмайди. Олти кунда осмонлару ерни яратган ва бу иш Унга қийин бўлмаган Зот, ҳар бир кишига бир бўлак нон бера олмайдими?

     Ким бу дунёда муваффақият қозонишга, омадли одам бўлишга интилаётган бўлса бунга эътибор берсин ва Охират ҳаёти учун муваффақият қозонишга интилсин. Аллоҳ Таоло шундай дейди:

وَمَنْ أَرَادَ الآخِرَةَ وَسَعَى لَهَا سَعْيَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَئِكَ كَانَ سَعْيُهُم مَّشْكُورًا

“Ким охиратни истаса ва унга эришиш учун мўъмин бўлган ҳолида керакли ҳаракатини қилса, бас, ана ўшаларнинг ҳаракатлари мақбулдир”.      (Исро: 19)

     Аллоҳ Таоло бизларни синаш ва кимнинг амали яхшироқ эканини аниқлаш учун бу дунёни зийнатлади. Аллоҳ Таоло шундай дейди:

إِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَّهَا لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا

“Биз ер юзидаги нарсаларни, уларнинг қайсилари гўзалроқ амал қилишини синаш учун, зебу зийнат қилиб қўйганмиз”.                             (Кахф: 7)

     Энг яхши амаллар қилганлар Қиёмат кунида энг яхши мукофотни оладилар ва бу инсоннинг энг юқори турмуш даражаси ҳисобланади. Охират ҳаётидаги баланд даражалар ҳақида кўплаб мисоллар келтириш мумкин.  Инсонлар ўз мол-мулкларини бу йўлда сарфлаб бир-бирлари билан мусобақа қиладиган нарса – мана шудир.

Махсус Ҳизб ут-Таҳрир Марказий Матбуот идораси радиоси учун

Абу Муҳаммад (Халифа Муҳаммад)