بسم الله الرحمن الرحيم

Боланинг аёл сутини ичиб қўйиши ҳақидаги саволга жавоб

Ижтимоий тармоқларнинг бирида Зайнаб исмли мухлисамиздан келган саволга жавоб.

 Савол:

 Ассалом алайкум ҳурматли Ҳизб ут – Таҳрир жамоаси ходимлари. Савол – жавоб саҳифаси ташкил қилганингиздан хурсанд бўлдик. Менда қуйидагича савол бор эди, бир эмизикли боласи бор аёл сутини бокалга соғиб қўйиб қўйган экан, уни бир ярим яшар бола бехостан олиб ичиб қўйибди, энди бу бола у аёлга фарзанд бўлиб қоладими ёки йўқми?

Ҳурмат билан мухлисангиз Зайнаб. 13.01.2016й.

Жавоб:

Ва алайкум ассалом ва роҳматуллоҳи. Ислом шариатида муҳим эътибор қаратилган эмизишлар бобида бу тўғрида турли ижтиҳодлар қилинган бўлиб, қуйида улардан энг саҳиҳи, Қуръон ва суннатга мувофиқроғи деб билганимизни келтирамиз.

Эмган болалар ва эмизганлар ўртасида собит бўлувчи маҳрамлик алоқалари тўғрисида келган далилларга қарайдиган бўлсак, уларда маҳрамлик собит бўлиши учун албатта, бола икки ёшдан ўтмаган бўлиши керак.

وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ ۖ لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضَاعَةَ ۚ

 “Оналар болаларини тўла икки йил эмизадилар. (Бу ҳукм) эмизишни бенуқсон қилмоқчи бўлган кишилар учундир”.                                                 (Бақара. 233)

Саволдаги ҳолатда бола икки ёшга етмагани айтилмоқда, демак шу вақт оралиғида эмиш воқеси топилади.

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالَاتُكُمْ وَبَنَاتُ الْأَخِ وَبَنَاتُ الْأُخْتِ وَأُمَّهَاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ مِنَ الرَّضَاعَةِ …

 “Сизлар учун оналарингиз, қизларингиз, опа-сингилларингиз, аммаларингиз, холаларингиз, ака-укаларингизнинг қизлари, опа-сингилларингизнинг қизлари, эмизган оналарингиз, эмишган опа-сингилларингиз… ҳаром қилинди (яъни никоҳи ҳаром қилинди)”.                                                                                      (Нисо. 23)

Мазкур оятлардан билинадики, бола икки ёшга етмаган бўлса ва у ўз онасидан бошқа аёлнинг сутини ичадиган бўлса, ўртада маҳрамлик собит бўлади.

Баъзи мужтаҳидлар қуйидаги ва бошқа ҳадисларни далил қилишиб, маҳрамлик собит бўлиши учун бола беш марта ёки ундан ортиқ марта эмиши керак, деган раъйни айтишган

قال سويد وزهير إن النبي صلى الله عليه و سلم قال : قال لا تحرم المصة والمصتان

 Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “(Кўкракни) Бир икки сўриб қўйиш билан ҳаром бўлмайди”. Муслим ривояти.

عن عائشة رضي الله عنها أنها قالت : كان فيما أنزل من القرآن "عشر رضعات معلومات يحرمن" ثم نسخن بـ "‏خمس معلومات"

Оиша розияллоҳу анҳодан: “ “Қуръонда аввал ўнта эмиш топилса” деган оят бўларди, кейин “Бешта эмиш маълум бўлса” ояти билан мансух бўлди”. Муслим ривояти.

Лекин биз айтамизки, Қуръонда маҳрамлик собит бўлиши учун бола сутни эмишини айтилган ва бирор миқдор ўлчов билан қайдланмаган. Субути қатъий оятда мутлақ келган ҳужжатни субути қатъий бўлмаган, оход хабар билан қайдлаш мумкин эмас. Яъни “Мутлақ мутлақлигича, қайдланган қайдланганича қолади” фиқҳий қоидасига биноан, мутлақ эмиш топилиши маҳрамликни собит қилади.

Энди саволдаги аёл кишининг идишга қуйиб қўйилган сутини ёши иккига етмаган бола ичиб қўйиши тўғрисидаги ижтиҳодларга келсак. Баъзи мужтаҳидлар эмиш тўғрисида келган оятлар ва ҳадисларда аниқ “эмиш”, “сўриш” сўзлари ишлаган, буларни идишга олиб қўйилган сутга ишлатиб бўлмайди, деган фикрни айтишган.

Лекин жумҳур уламоларнинг фикрларига кўра, эмиш оятлари ва ҳадисларида келган “эмиш”дан мурод, аёлнинг сутини боланинг қорнига киришидир.

إن النبي صلى الله عليه و سلم قال : لَا يُحَرِّمُ مِنْ الرِّضَاعَةِ إِلَّا مَا فَتَقَ الْأَمْعَاءَ فِي الثَّدْيِ وَكَانَ قَبْلَ الْفِطَامِ

Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Эмизишдан ҳаром бўлиш (маҳрам бўлиб қолиш) кўкракдан чиқаришдан олдин (аёлнинг) кўкрагидаги нарса боланинг ошқозонига кириши билан бўлади”. Термизий ривояти. Саҳиҳ.

“Кўкракдан чиқариш” сўзи юқорида айтиб ўтганимиздек, бола икки ёшга етишидан олдинги ҳолатни билдиради.

Бу ерда юқоридаги “бешта эмиш” ҳадисига қиёс қилган ҳолда, боланинг идишдаги аёл сутидан беш хўплам ичиши маҳрамликни собит қилади, деган маънодаги сўзларга ҳожат йўқ, чунки Қуръонда келган мутлақ эмиш бир, икки, ёки беш эмиш билан қайдланмаган, унга қиёс қилинаётган сутни ичиб қўйиш ҳам ҳеч қандай миқдорга қайдланмайди. Яъни идишдаги сутни ичганида томоғидан ўтиб ошқозонига етса сутни ичган ҳисобланади ва эмиш ҳам топилади.

Демак хулоса, саволдаги ҳолатда аёлнинг бир идишга олиб қўйган сутини, бир ярим ёшдаги гўдак ичиб қўйиши билан маҳрамлик собит бўлади. Валлоҳу аълам.

 Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Муслим

16.01.2016й.