Эмикдош ака сингиллар никоҳи тўғрисидаги саволга жавоб

Таҳририятимизга Фаррух исмли мухлисимиздан келган саволга жавоб.

Савол:

Ассалому алайкум. Маҳалламда бир йигит ва қиз бир-бирини севишган, лекин қиз тараф шу йигитга қизини бермаган. Қизнинг онаси вақтида йигитнинг синглисини эмизган ва йигитнинг онаси ҳам ўз қизи билан биргаликда мана шу қизни ҳам эмизган экан. Исломда энди улар ака-сингил эканлигини сабаб килиб, бу иккаласининг никоҳига ота-оналар рад жавобини беришган. Орадан вақт ўтиб қиз ҳам, йигит ҳам турмуш қуришган. Икковида ҳам иккитадан фарзанд бор. Икки йил олдин қизнинг эри Россияга бориб бошқасига уйланиб кетган ва бу қиз билан ажрашган. Ярим йилча аввал йигит севган аёлини (яъни ана шу тепадаги қизни) иккинчи хотин қилиб олди ва унинг болаларини ҳам ўз қарамоғига олди. Уларни ҳар кўрганимда бир фикр миямга келади: Энди шу йигит ва аёлнинг охирати нима бўлади?, деган фикр. Шу масалага аниқлик киритиб, батафсил ёритиб берсангиз, яъни бу иккаласининг никоҳига қандай қаралиши керак? Жавоб учун аввалдан рахмат!

Жавоб:

بسم الله الرحمن الرحيم

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ ۖ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا

“Эй иймон келтирганлар, Аллоҳга итоат қилинг ва пайғамбарга ҳамда ўзларингиздан бўлган (яъни мусулмон бўлиб Аллоҳнинг ҳукмларини татбиқ қилаётган) ҳокимларга бўйинсунинг! Бордию бирон муаммога дуч келсангиз — агар ҳақиқатан Аллоҳга ва охират кунига ишонсангиз — у муаммони Аллоҳга ва пайғамбарига қайтаринг! Мана шу яхшироқ ва чиройлироқ ечимдир”. (Нисо. 59)

Ва алайкум ассалом ва роҳматуллоҳ. Саволдаги ота-оналар тутган йўл тўғри эди. Чунки Ислом шариатида эмикдошлик билан ўртада маҳрамлик, яъни ўзаро никоҳ қилиш ҳаромлик ҳукми пайдо бўлади.

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالاَتُكُمْ وَبَنَاتُ الأَخِ وَبَنَاتُ الأُخْتِ وَأُمَّهَاتُكُمُ اللاَّتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُم مِّنَ الرَّضَاعَةِ

“Сизларга оналарингиз, қизларингиз, опа-сингилларингиз, аммаларингиз, холаларингиз, ака-укаларингизнинг қизлари, опа-сингилларингизнинг қизлари, эмизган оналарингиз, эмикдош опа-сингилларингиз… ҳаром қилинди”. (Нисо. 23)

قال رسول الله صلى الله عليه وسلَّم: إنَّ الرَّضاعة تُحرِّمُ ما تُحَرِّم الوِلادة

Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Туғишганлик нимани ҳаром қилса, албатта эмикдошлик ҳам ўшани ҳаром қилади”. Муттафақун алайҳ.

Яъни бир онани саволда куёв дейилаётган бола ҳам, кейинроқ келин бўлаётган қиз ҳам эмгани, бу иккаласини ўртасида эмикдош ака-сингилликни пайдо қилади. Шундан келиб чиқиб, оддий туғишган ака-сингилларга ҳаром бўлган никоҳ эмикдош ака-сингилларга ҳам мутлақ ҳаром бўлади.

عن عُقبة بنِ الحارث أنَّه تَزَوَّج أمَّ يَحيى بنت أبي إهاب فجاءتِ امرأةٌ فقالت: "لقد أرضعتكما"، فسألَ النبيَّ صلى الله عليه وسلم فقال: "فكيف وقد قيل"، ففارقها

Уқба ибн Хорис Абу Иҳоб қизи Умму Яҳёга уйланди. Бир аёл келиб, “Мен иккаласини ҳам эмизганман” деди. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам “Қандай қилиб” деб сўрадилар ва айтилгандек экани билинди. Росулуллоҳ алайҳиссалом тезлик билан уларни ажратиб юборди. Бухорий ривояти.

Бу ҳадисдан кўриниб турибдики, агар шаръий ҳукмни тушунмасдан эмикдош ака-сингиллар никоҳ ақдини тузиб олишган бўлса, уларни ўртасидаги никоҳни тезлик билан бекор қилиш вожибдир. Агар бу иккаласи бу ишни ҳаром эканини билиб туриб қилган бўлсалар, унда уларга қози бор бўлган ҳолатда, уларнинг масаласини қози ҳал қилиши керак бўлади. Қози йўқ бўлган ҳолатда эса, уларни яхшилаб насиҳат қилинади, улар албатта Аллоҳнинг ҳузурида жамланишдан қочиб қутула олмасликлари тушунтирилади. Агар улар ўзларини мусулмон деб ҳисобласалар, улар билишлари лозимки, “كُلُّ نَفْسٍ ذَآئِقَةُ الْمَوْتِ – Ҳар бир жон албатта ўлимни тотгувчидир”. (Оли Имрон. 185) Ва албатта “وَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرّاً يَرَهُ – Ким зарра оғирлигида ёмонлик қилса ҳам кўрадир”. (Залзала. 8) Юқоридаги оят ва ҳадислардан кўриниб турибдики, бу икки эмикдошларнинг қилаётган амали шариат кўзи билан қаралганда, ёмонликдан бошқа нарса эмас. Бу оила тезлик билан никоҳни бекор қилишга ҳаракат қилишлари вожибдир. Ва бу ишларни қилинган ҳолатда ҳам, икки ёш қилган оғир гуноҳлари учун Аллоҳга тавба қилишлари лозим бўлади.

Яъни бу икки эмикдошларни охиратдаги ҳолатига тўхталадиган бўлсак, улар чин қалбдан, тушунган ҳолда қилган гуноҳларига тавба қилишлари вожиб, албатта бу иш ўртадаги никоҳни йўқ қилиб, оила ажрагандан кейин бўлиши керак, чунки гуноҳда давом бўлиб турган ҳолда бу гуноҳга тавба қилиш шаръан тўғри бўлмайди. Зеро, тавбанинг шартларидан бири, қилинган гуноҳдан ажралиб чиқишдир, кейин унга афсус надомат қилиб, Яратган Роббдан кечиришини сўралади. Валлоҳу аълам.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Муслим

08.05.2018й.