بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ

Роя газетаси:

Эрон Америка билан бўлган ҳамкорлик алоқаларини эътироф этмоқда

2016 йил 29 июнда турк тилидаги «Dünya Haberleri» ахборот агентлиги хабарига кўра, «Эрон» газетаси Эроннинг собиқ ташқи ишлар вазири Али Акбар Вилоятийдан интервью олди. Ҳозирда республика муршиди Али Хоманаийнинг маслаҳатчилари раиси бўлиб ишлаётган Вилоятий ўз интервьюсида Эрон билан АҚШ ўртасида эскидан ҳамкорлик муносабатлари бўлиб келганини эътироф этиб, жумладан, бундай деди: «Эрон АҚШ билан Афғонистон масаласида сўзлашувлар олиб борган. Шу аснода ушбу сўзлашувлардан АҚШ байроғи остида Толибонга қарши курашда ҳамкорлик қилиш кўзланган. Бу сўзлашувларни ўша пайтда Қўшма Штатлардаги вакилимиз бўлган, ҳозирда эса ташқи ишлар вазири лавозимида ишлаётган Муҳаммад Жавод Зариф олиб борган. У пайтда биз Паншер водийсидаги Аҳмадшоҳ Масъудни Толибонга қарши қўллаб-қувватлар эдик. Бу Толибон назоратидаги водийларнинг энг каттаси эди. Ўшандай шароитда агар Эрон бўлмаганида, америкаликлар Афғонистонга кира олмасди. Улар бу сўзлашувлардан шунчалар яхши фойдаланишганки, бу Афғонистонни ишғол қилишлари учун қулай имконият яратиб берган. Бироқ Афғонистонда ўз назоратларини ўрнатиб олишгач, Эронни учта ёвуз давлатнинг бири, дея эълон қилишди».

Яна бундай деди: «Ироқ масаласида ҳам худди шундай ҳол бўлган. У ерда Эрон-АҚШ сўзлашувлари Саддам ағдарилгандан сўнг хавфсизликни таъминлаш тўғрисидаги ҳамкорликка қаратилган эди. Бироқ америкаликлар бу сўзлашувларга риоя қилмай, режаларини ўзлари тузишган».

Мазкур газета Эроннинг собиқ президентларидан бири Ҳошимий Рафсанжонийнинг эътирофларини ҳам нашр қилди. Ҳозирда Эрон ҳукуматининг маслаҳат ташхиси қўмитасига раислик қилаётган Рафсанжоний Афғонистон билан Ироқ конституциялари Эрон-АҚШ сўзлашувларидан кейин тузилганини эътироф этиб, бундай дейди:

«Афғонистонда Толибонга қарши уруш ортидан янги таклифлар ўртага ташланганда биз Америка билан сўзлашувлар олиб бориб, у билан ўзаро ҳамкорликка эришганмиз. Ироқ масаласида ҳам худди шундай бўлган. Афғонистон ва Ироқ борасидаги сўзлашувларимиз фойдали бўлган эди. Натижада ҳар икки юртга ҳам янги конституция тузиб беришга маваффақ бўлганмиз. Бу икки конституцияда албатта халқ фикрини акс эттирганмиз. Ҳозир (Эрон-Америка ўртасидаги) сўзлашувлар бошқа соҳаларда кетяпти. Ҳозирда Эрон билан Америка ўртасида кетаётган сўзлашувлар Эрон Олий муршидлигидан олдиндан олинган рухсатга асосланади. Америка билан бўлган ҳозирги музокаралар Ҳасан Руҳоний ҳукуматга келишидан беш-олти ой олдин Уммон султони Қобус воситачилигида бошланди».

Бу ва олдинги бошқа эътирофларда, масалан, Рафсанжоний эътирофларида ҳам, собиқ Эрон президенти Муҳаммад Хотамийнинг қонунчилик ва парламент ишлари бўйича маслаҳатчиси бўлган Абдтахий эътирофларида ҳам, собиқ президент Аҳмадий Нажод эътирофларида ҳам, ҳамма-ҳаммасида Эроннинг Афғонистон ва Ироқ урушида Америкага жуда кўп ёрдам кўрсатгани таъкидланади. Бундан ташқари, Америка разведка агентлигининг ўтган ойда нашр қилган ҳужжатларида Хумайнийнинг ўзи Эрон инқилобидан олдин 1963 йилдан бери америкаликлар билан алоқа қилиб келгани, америкаликларнинг Хумайний ва унинг инқилобини англияпараст Шоҳга қарши қўллаб-қувватлаб тургани айтилади. Буларнинг барчасидан кўриниб турибдики, демак, Эрон Америка манфаатлари асосида қадам ташлайди. Эрон манфаатларини рўёбга чиқариш ва унинг режимини қулашдан сақлаб қолиш эвазига Американинг Ироқ ва Афғонистонни босиб олиши ва миллионлаган мусулмонларни ўлдириши Эронни заррача ташвишлантирмайди.

2016 йил 1 июл куни Эрон ёлғон намойиш амалиёти ўтказди. Халқаро Қуддус куни муносабати билан Теҳронда ва юртнинг 850дан зиёд шаҳрида халқ юришлари ўтказилиб, «Америкага ўлим, Исроилга ўлим», дея ҳайқиришди. Ваҳоланки, уларнинг давлати, яъни Эрон Американинг минтақадаги энг катта иттифоқчиси бўлиб, минтақадаги Америка лойиҳаларини амалга оширади, Ироқ ва Сурия режими каби америкапараст режимларни ҳимоя қилади. Бу давлат яҳудийлар давлатининг энг яхши ҳимоячиси бўлган давлатдир, шунингдек Сурия аҳлига қарши – улар ўнлаб йиллардан бери яҳудийлар давлатини ҳимоя қилиб келаётган малай илмоний режимдан халос бўлмасликлари учун – уруш қилаётган давлатдир.

Роя газетасининг 2016 йил 6 июл чоршанба кунги 85-сонидан