Халқимизнинг тушунчалари ўзгармоқда, онги ўсмоқда…ми?
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
Халқимизнинг тушунчалари ўзгармоқда, онги ўсмоқда…ми?
Ҳаммамизга маълумки, бизнинг халқимиз аксарияти ўзини мусулмон деб хисобловчи инсонлардан иборат. Шу кунларда кўпчилик ОАВ ларимизда халқимизнинг тушунчалари ўзгараётгани, онги ўсаётгани ҳақида баъзи сўзларни эшитиб қоляпмиз. Аслида ҳам шундайми?
Бугунги кунда халқимизда асосий етакловчи тушунча нима ўзи? Уларнинг онги, дунёга қарашлари қандай?
Халқимизда асосий ҳамма нарса устида, ҳар қандай муаммога ечим бўлувчи тушунча – бугунги кунимизда – ягона, у ҳам бўлса, “ҳар қалай тинчмизку”, деган тушунчадир. ОАВ ларимиз даъво қилаётганидек, халқимиз ушбу тушунчадан бошқа бирон тушунчага ўзгардими? Ўзгарган бўлса қайси тушунчага? Аксинча, бизларнинг ОАВ ларимиз халқимизга ушбу тушунчани янада чуқурроқ сингиб ўрнашишига хизмат қиляптилар холос.
Халқимиз аксари ўзларини мусулмон деб хисоблашларини айтиб ўтдик. Энди, ушбу мусулмонликдан келиб чиқиб қарайдиган бўлсак, мусулмонларнинг ҳар қандай тушунчаси, иймон келтирган ақидасидан, ишонаётган Аллоҳидан бўлиши, уларнинг ўз мусулмончилигига содиқ қолаётганини, иймон келтирган Исломига амал қилаётганини ифодалайди. Инсон ўзини мусулмон санасаю, лекин бу мусулмонлиги тилининг ўзида бўлса, унинг ҳаёт тўғрисидаги, жамият тўғрисидаги, жамиятдаги муаммоларни қандай ечиш кераклиги тўғрисидаги тушунчалари ўша иймон келтирган ақидасига мувофиқ бўлмаса, унда қандай қилиб инсон ўзини мусулмон дейиши мумкин? Ахир, Ислом ҳаёт дини деб ҳаммамиз эътироф этганмизку?! Ушбу динимиз ҳаётимизнинг ҳамма соҳасини ечимларини беришга қодир деб ишонганимиз учун, ўзимизни “мусулмонман” деб хисобламаганмизми?!
Бизлар ўзимизни мусулмон деб хисоблаб турган холимизда, динимизни ҳаётнинг ҳар қандай муаммосига ечим бера оладиган дин деб мақтаб турган холимизда, нега энди ҳаётимиздаги муаммоларга ечим бериш реал воқелик бўлиб кўриниб турган холида, ҳамма муаммолариннг ечимини фақатгина “тинчлик” деган сўзнинг ўзигагина чеклаб қўйяпмиз?
Ҳаётдаги ҳар қандай ҳолатга ечим фақатгина тинчлик холос, шу тинчлик бўлса бўлди, динимиздан айирсак ҳам, хаққларимиз топталса ҳам, фарзандларимиз таълим даргоҳларида таълим ўрнига, динга нафрат туйғуси билан тарибяланса ҳам, бизга фақат шу тинчлик бўлса бўлди деган хулоса, ечим бизнинг иймон келтирган динимизнинг қаерида бор?
Энди халқимизнинг онги ўсаётганига келсак.
Онг дегани, инсон маълум бир воқеликка ўзидаги тушунчадан келиб чиқиб муносбат билдириш, яъни ҳар бир инсон ўзининг позициясидан, ўзининг фикрий нуқтасидан туриб воқеликка муносабат билдириш, мана шу онг бўлади. Шунда инсон воқеликка ўз онги билан, ўз қараши билан қараётган бўлади.
Бугунги кунимизга эътибор берадиган бўлсак, халқимизнинг аксарида ўзининг мустақил қараши, воқеликка муносабат билдирадиган фикрий нуқтаси, яъни соддароқ қилиб айтсак, ҳар кимнинг ўз позицияси бор дейиш жуда қийин. Бор бўлганларимизда асосий фикр, тушунча, фикрий нуқта, бу тинчлик сўзининг ўзи бўлиб қолмоқда.
Мусулмон одамнинг онги шундай бўлиши, у ўзини мусулмон деб хисоблаб турган холида, иймон келтираётган динига тўғри келадими?
Афсуслар бўлсинки, бугунги кундаги халқимиз мана шундай холатда қолиб кетмоқда. Ўзларини мусулмон деб санасаларда, мусулмонларни нафрат билан, экстремист деб қарайдилар, лекин кофирларни ўзларига душман деб билмайдилар. Дунё бўйлаб кофирлар бирлашиб мусулмонларни хоҳлаган турига олиб ўлдираётганини хис қилмапятилар, сезмаяптилар. Ва холанки, бизларга суюкли Пайғамбаримиз бу тўғрида шундай деган эдилар:
مَثَلُ الْمُؤْمِنِينَ فِي تَوَادِّهِمْ وَتَرَاحُمِهِمْ كَمَثَلِ الْجَسَدِ الْوَاحِدِ، إِذَا اشْتَكَى مِنْهُ عُضْوٌ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالْحُمَّى وَالسَّهَر
Мўъминлар бир бирларига меҳр муҳаббатда худди бир жасадга ўхшайдилар. Агар жасаднинг бир аъзосига касаллик етса, жасаднинг бошқа аъзолари иситма азоблар билан қийналади, ёрдамга етиб келади. Бухорий ривояти.
Бу гаплар билан асло, мусулмон учун тинчлик керак эмас, ҳамма кўчага чиқиб урушни бошласин демоқчи эмасмиз. Лекин ҳар қандай инсон, модомики ўзини мусулмонман, Аллоҳга ишонаман, деб хисоблар экан, ушбу иймон келтираётган дини ҳаётнинг ҳар бир соҳасига энг адолатли ечимни бера оладиган дин, деб эътиқод қилар экан, ушбу эътиқодидан келиб чиқиб ҳаётдаги муаммоларига ечим қидириши лозим бўлади.
Яъни бугунги бошимга келаётган муаммоларимга ечим “мен учун тинчлик бўлса бўлди деб ўтиришми, ёки ушбу иймон тақозо қилган тузум берган ечимларни ҳаётимга татбиқ қилиб яшашми?” деган саволни ҳар бир мусулмон банда ўзига бериши керак. Зеро, бу тўғрида иймон келтирган Роббимиз бизларга шундай деган:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَطِيعُواْ اللّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِي الأَمْرِ مِنكُمْ فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللّهِ وَالرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلاً
“Эй иймон келтирганлар, Аллоҳга, Пайғамбарга ва ўзингиздан бўлган, Аллоҳнинг хукмларини жорий қилган бошлиқларингизга итоат қилинг. Агар бирон муаммо устида келиша олмай қолсангиз – Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган бўлсангиз – (ўша муаммони) Аллоҳга ва Пайғамбарга қайтаринг. Мана шундай қилишингиз (сизлар учун) яхши ва оқибати чиройлидир”. (Нисо 59)
Яъни ҳар қандай муаммомизга ечимни Аллоҳ ва Унинг Пайғамбаридан (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) олсаккина, ана шунда ўзимиз учун, ушбу ҳаёти дунёмизда яхши ва албатта, охират ховлисида Аллоҳнинг розилиги ва жаннат деган оқибат билан тақдирланамиз.
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Муслим
11.01.2015й.
