“Ўзбекнефтгаз” ва Хитой шартномаси ортидаги ҳақиқат: халқ мулкининг ажнабий қўлларга ўтиши

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

2026 йил 18 апрел куни “Ўзбекнефтгаз” АЖ ва Хитойнинг CNPC XIBU Drilling Engineering Company Limited компанияси ўртасида Устюрт ҳудудида 2026-2028 йилларда 30 та чуқур қудуқ (5500-6000 метр) бурғилаш бўйича шартнома имзолангани расман эълон қилинди. Расмийлар буни “геология-қидирув ишларини кенгайтириш ва ресурс базасини мустаҳкамлаш” деб таърифлашмоқда. Бироқ бу келишув ортида яна бир бор халқ мулкининг ажнабий мустамлакачиларга ўтказилиши, ҳукуматнинг ўз фуқаролари манфаатларини эмас, балки хорижий компаниялар манфаатларини устун қўйиши яққол кўринади.

CNPC (Хитой миллий нефт корпорациясининг бир қисми) – жаҳондаги энг йирик давлат нефт гигантларидан бири. У Марказий Осиёда ўнлаб йиллардан бери газ ва нефт конларини ўзлаштириш ва Хитойнинг “Бир камар – бир йўл” лойиҳаси доирасида ресурсларни Хитойга йўналтириш билан фаолият юритади. Устюрт ҳудуди Ўзбекистон учун энг истиқболли углеводород майдонларидан биридир. Устюрт майдонларидаги аномал юқори босимли қатламлардаги захиралар энди хитойлик муҳандислар назорати остига ўтади. Бу нафақат бурғилаш, балки келгусидаги қазиб чиқариш, транспортировка ва сотиш ҳуқуқларининг хитойликлар қўлига ўтишининг бошланишидир.

Ўзбекистон нефт ва гази – халқнинг умумий мулки. Унинг захиралари аслида миллионлаб аҳолининг ҳаётий фаровонлиги ва келажагини таъминлаши керак эди. Аммо ҳукумат бунинг ўрнига чет эл компанияларига “ҳамкорлик” ниқоби остида конларни очиб бермоқда.

Ўзбекистонда расмий қашшоқлик чегараси – ойига 715 минг сўм (тахминан 55 доллар) атрофида. Бу – озиқ-овқат, коммунал хизматлар ва энг зарур эҳтиёжларни умуман қопламайди. Одамларнинг ҳақиқий даромадлари, яъни иш ҳақи, пенсия ва пул ўтказмалари нархлар ўсишига бардош беролмаяпти. Ҳукумат “инвестициялар” деб атаётган бу шартномалар эса, хориж компанияларига ўз иқтисодиётини арзон ресурслар билан таъминлаш ва геосиёсий таъсирни кучайтириш билан бирга улкан фойда келтиради, чунки технология, мутахассислар, муҳандислар ва асосий даромад уларники. Ўзбекистон томони эса, фақат “ҳамкорлик” ниқоби остидаги минимал улуш ва арзимас солиқларга эга бўла олади, холос. Расмий статистика бўйича иқтисод ўсиши ҳақида гапирилади, лекин оддий халқ бу ўсишни амалда – кундалик ҳаётида кўрмаяпти. Аксинча, қашшоқлик, инфляция, иш ҳақининг пастлиги ва ишсизлик туфайли миллионлаб юртдошларимиз Россия каби хорижий мамлакатларга меҳнат муҳожирлигига чиқиб кетмоқда. Уларнинг юборган пуллари эса, оилавий бюджетнинг асосий даромадига айланган, бу эса давлатнинг ўз фуқароларини боқишга қодир бўлмаётганининг аниқ далилидир.

Ўзбек режими халқ манфаатларини эмас, балки Америка, Россия ва Хитой каби мустамлакачиларнинг иқтисодий манфаатларини ҳимоя қилмоқда. Унинг сиёсати натижасида аҳоли қашшоқликда қолмоқда, ресурслар эса четга оқиб кетмоқда. Расмий рақамларга қарамай, оддий одамларнинг ҳаёти тобора оғирлашмоқда: озиқ-овқат ва коммунал хизматлар нархи иш ҳақига номутаносиб ҳолда ўсиб бормоқда. Ҳукуматнинг “замонавий технологиялар” ва “халқаро ҳамкорлик” ҳақидаги гаплари фақат элита ва хорижий шериклар учун фойда келтиряпти, халқ эса қашшоқлик занжирида қолиб кетяпти. Ва бу аслида ҳукумат татбиқ қилаётган мавжуд яроқсиз тузумнинг табиатидир. Чунки бу тузум Исломий асосларга эмас, балки капиталистик ва мустамлакачи қоидаларга асосланган.

Исломда нефт ва газ конлари каби бойликлар – Умматнинг умумий мулки ҳисобланади. Расулуллоҳ ﷺ айтганларидек: “Мусулмонлар учта нарсада шерикдирлар: сув, яйлов ва оловда”. Демак, бу бойликларни хусусийлаштириш ёки мустамлакачи кучлар тасарруфига топшириш ва фойдасини элита чўнтагига солиш – буларнинг барчаси омма-халқ ҳаққига қилинган очиқ хиёнатдир! Балки улар фақат Умматнинг фаровонлиги ва умумманфаатлари йўлида ишлатилиши лозим. Шунинг учун халқимиз бундай бирёқлама, одамлар билан ҳисоблашмасдан тузилган битимларга сукут сақлашлари асло жоиз эмасдир. Шунингндек, мусулмон халқимиз яхши англаб етиши лозимки, бундай талон-тарожларга бутунлай чек қўйиш ҳамда омма мулкини ўз эгасига, яъни халққа қайтариш ва фақат уларнинг туб манфаатларига йўналтириш Рошид Халифалик Давлатини барпо қилиб, Исломни ҳаётнинг барча соҳаларида инқилобий тарзда татбиқ этиш билангина амалга ошади. Шундагина қудуқлардан чиққан газ ва нефт барча мусулмонлар ҳаётини фаровонлаштиришга хизмат қилади, бойликлар ўз эгаларига – Умматга қайтади ва ҳаётда ҳақиқий адолат ўрнатилади. Акс ҳолда ерости ва ерусти бойликларимиз тало-тарож қилинишда давом этиб, ҳаётимиздаги бугунги муаммолар каррасига ошиб бораверади. Бу эса Аллоҳ таолонинг мана бу сўзининг ҳаётий тасдиғи бўлади:

﴿وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنكًا﴾

– “Ким Менинг эслатмамдан юз ўгирса, бас, албатта, унинг учун танг – бахтсиз ҳаёт бўлур”.  (Тоҳа:124)

Иззатуллоҳ

21.04.2026й

0

0