Халифалик Давлатида моллар
Халифалик Давлатида моллар
ЕР, БИНОЛАР, ҚУЛАЙЛИКЛАРДАН ИБОРАТ ДАВЛАТ МУЛКЛАРИ ВА УНИНГ КИРИМЛАРИ
(1)
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم
Барча мусулмонларнинг ҳаққи бўлган, бироқ омма мулки қаторига кирмайдиган ҳар бир нарса давлат мулкидир. Давлат мулки ер, бино ва кўчувчи нарсалар каби шахсий мулкчиликни қабул қилувчи айни мавжуд нарсадир. Лекин бу нарсаларга барча мусулмонларни ҳаққи тааллуқли бўлганлиги сабабли, бу нарсаларни тадбир қилиш, улар устида иш юритиш, уларни тасарруф қилиш халифага топширилгандир. Чунки халифа барча мусулмонларнинг ҳаққига тааллуқли бўлган ҳамма нарсаларни тасарруф қилишда салоҳият эгасидир. Давлат мулкининг нарсалари жамоат мулкидан бўлмаганлиги сабабли халифа шахсларга давлат мулкини аслини ёки манфаатларини мулк қилиб бериши жоиз, лекин халифа омма мулкининг аслини бирор шахс ёки жамоатга мулк қилиб бериши жоиз эмас. Шунинг учун барча мусулмонларнинг ҳаққига тааллуқли бўлган ер, бино ва шу каби нарсалар давлат мулкидир. Чунки давлат бу нарсалар устида иш юритишга ҳукмрондир. Бу давлат мулкчилигининг маъносидир.
Давлат гарчи умумий мулк ва давлат мулкини бошқарса ҳам, бу икки мулкчилик орасида фарқ бор. Нефт, газ, битмас конлар, денгиз, анҳорлар, булоқ, майдон, ўрмон, яйлов, масжидлар каби жамоат мулкига кирувчи нарсаларни халифа бирор шахс ёки жамоатга – бу нарсалар барча мусулмонларнинг мулки бўлгани сабабли – бериши жоиз эмас. Халифа муайян тадбир билан мусулмонларнинг ишларини бошқариш ва манфаатларини ўташдаги ижтиҳодига мувофиқ барча мусулмонларнинг бу мулкдан фойдаланишига имкон яратиб бериши лозим.
Аммо давлат мулкига кирувчи ер ва биноларни халифа шахсларга ернинг аслини ва манфаатини ёки фақат манфаатини мулк қилиб бериши ёки мусулмонлар учун манфаат бор, деган эътибор билан бу ерларни ўзлаштиришга ва эгалик қилишга рухсат бериши жоиздир.
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги матбуот бўлими
12.06.2022й
