Иқтисодий кризис, унинг воқелиги ва уни Ислом нуқтаи назаридан ҳал қилиш
بسم الله الرحمن الرحيم
Иқтисодий кризис, унинг воқелиги ва уни Ислом нуқтаи назаридан ҳал қилиш
Аввалги мавзуларимиздан кризислар валютада ва тўловлар балансида қандай юз беришини билиб олдик. Булардан ташқари бойликни инсонлар ўртасида ёмон тақсимлаш натижасида келиб чиқувчи учинчи кризис ҳам мавжуд. Бу ерда пул кризиси ҳам ва ҳатто тўловлар баланси натижаси бўлган кризис ҳам келиб чиқмаслиги мумкин. Шу маънодаки, киримлар тўловларни қоплайди. Лекин бу киримлар фақат бир ҳовуч кимсаларнинг эҳтиёжини қондириш учун бўлаётган чиқимларни қоплашгагина кетмоқда. Масалан, айтайлик, бир давлат бир миллион динор маблағга тенг нефтни экспорт қилади, сўнгра шу маблағга ўзининг фуқаролари эҳтиёжига етадиган буғдойни импорт қилиб олиб келади. Натижада савдо баланси, бинобарин, тўловлар баланси ҳам тўғри бўлади. Аммо бу буғдой ўзгача тартибда сарфланса, яъни уни молиявий имкони бор бир неча кишиларгина сотиб олса, бошқаларнинг эса уни сотиб олишга қудрати етмаса, у ҳолда янги кризис бошланади. Бойликни фуқаронинг ҳаммасига тўғри тақсимламаслик ва асосий эҳтиёжларини қондириб олишларига имкон яратмаслик натижасида шу кризис келиб чиқади. Натижада умматда қашшоқлик келиб чиқади.
Юқоридагилардан хулоса қилиш мумкинки, содир бўлиши кутилаётган ва муолажа талаб қиладиган кризислар учта экан:
- Пул низомидан келиб чиққан кризис;
- Тўловлар баланси натижасида келиб чиққан кризис;
- Бойликни одамларга тўғри тарзда тақсимламаслик натижасида, яъни ёмон тақсимлаш натижасида келиб чиққан кризис.
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Салоҳиддин
10.12.2017й.
