بسم الله الرحمن الرحيم

Иймонсиз яшаш айни тубанликдир

Уммат орасидаги аксар инсонлар ўзларини мусулмон ҳисоблаб, Ислом ақидасига ўзининг даъвосича иймон келтирган дейилсада, лекин ақида ва унинг талаби борасида фикрламай туриб иймонни даъво қиладилар. Бундай инсонлар ақида, иймон, ақидавий ёки иймон билан яшаш деган жумлаларнинг маъносини тушунмайдилар. Афсуски, уммат вакиллари шу ҳолга тушди. Энди бу инсонларга ўзлари тушунмаган ана шу муҳим жиҳатларни етказиш ва англатиш зарурдир.

Демак, умматнинг юксакларга парвоз қилишини истаган мўмин борки, бугунги ҳолатга бепарволик билан қарамайди. Бу аҳволни тузатиш эса, уммат вакиллари учун ҳаёт-мамот масаласидир. Буни англаш, аҳамияти ва моҳиятини тушуниш мусулмон инсоннинг бурчидир. Чунки Ислом ақидаси ва ундан келиб чиққан шариати мусулмонлардан шу нарсаларни талаб қилади. Демак, асл иймон мусулмонни умматнинг бугунги ҳолатига бепарволик билан қарашига йўл қўймайди. Шундай экан умматни бугунги хорлик ва мазлумликдан қутқаришдаги бирламчи масала мусулмонликни даъво қиладиган, лекин Ислом ақидасига Ислом талаб қилганидек иймон келтириш қандай бўлиши кераклигини тушунмайдиганларга тушунтиришдан иборатдир. Бу мусулмонларнинг онгида хиралашган Исломнинг асл моҳиятини ёрқинлаштириш учун асосий иш ҳисобланади.

Ақидага иймон келтиришда ақл қаноатланиши Исломнинг талабидир. Буни шундай тушуниш керакки, Ислом инсондан ақиданинг ҳар бир жиҳатини тиниқ, ёрқин идрок қилган ҳолда иймон келтиришини шарт қилиб қўйди.
Идрок эса ақлнинг хусусияти ҳисобланиб, ақл ишлатилмай идрок қилиш мумкин эмас. Худди шундай иймон инсоннинг яшаш тарзини шакллантиради ҳамда шу яшаш тарзи учун қўрғон бўлади. Буни эса барча мусулмон англаб етмоғи лозимдир.
Иймоннинг юксаклик ва тубанлик билан боғлиқлигига келсак, Ислом ақидасига иймон аввало бу инсон ўз табиатини (тадайюнини) шунчаки қондириш учун келтирилган иймон эмас. Бу изланиб, фикрлаб, чуқур назар солиб, натижада унинг тўғрилигига ақл қаноат ҳосил қилиб келтирилган иймондир. Буни тушунган, идрок қилган инсон ўз ҳаётини мана шу ақида устига қуриши лозимлигини ҳам аниқ тушунади. Шунда у инсон ўз ҳаётини юксакликни таъминловчи ақида устига қуради.

Иймонни даъво қилса, лекин ўзи даъвосича иймон келтирган ақидасини ва бу ақидага келтирилган иймон инсонга қандай бурчларни юклашини тушунмаса, демак, бундай инсон айни тубанликнинг ўзидадир. Чунки у ўз ҳаётини нотўғри тушунчалар ва кўр-кўрона тақлиднинг устига қуриб олгандир.

Иймон келтирилиши керак бўлган ақида ҳамда шу иймоннинг ўзи тўғрисида умматнинг онгида тиниқ тасаввур уйғотиш бу уммат ғамини ўз ғами деб билувчи барча мўминнинг вазифасидир. Уммат хорликдан, мазлумликдан қутулиши учун ҳақиқий маънодаги азизликка, асл юксакликка эришиши учун мўминларнинг рижоллари ва собитқадам мўминалари Аллоҳ йўлида фаолият қилишлари зарур бўлади.

Хизб ут Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Абдуллоҳ

07.12.2018