Инсон ўйлаб топган қонунлар жамиятда фаровонликни таъминлай олмайди

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Инсонлар томонидан чиқарилаётган қонунлар жамиятни фаровон қилиш тугул, ҳатто уни ҳалокатга олиб бораётганини воқеликда кўриб турибмиз. Буни тушуниш қийин иш эмас, жуда кўпчилик буни англаб етмоқда. Бугун дунёда мавжуд бўлган барча ҳукуматларнинг деярли барчаси капиталистик ақидадан келиб чиққан тузумни татбиқ қилиш билан жамиятда яшовчи одамлар ҳаётини яхшилаймиз, деб ўйлашмоқда. Агар яхши гумон қилсак, шундай. Учинчи олам жамиятларини қўя турайлик-да, демократия ҳомийси бўлган ва бу тузум энг аъло даражада татбиқ қилинмоқда, деб даъво қилинаётган АҚШда қонунларнинг қабул қилиниши ва шу жараёнга таъсир қилаётган муҳим омиллар ҳақида бироз тўхталиб ўтсак. Мана шу ҳолатга ойдинлик киритганимиздан сўнг инсон ўйлаб топган қонунларнинг нақадар хатарли эканлигини тушуниш осон бўлади, деб ўйлаймиз.

Маълумки, АҚШда муайян муддатларда президентлик ва сенаторлик сайловлари ўтказилади. Номзодлар ўз ташвиқот кампанияларини ўтказиш учун маълум миқдордаги маблағларга муҳтож бўлишади. Агар номзоднинг ўз маблағи бўлмаса шундай, лекин кўп ҳолатларда номзодлар сайлов ташвиқотини молиялаштириш учун маблағга муҳтожлик сезишади. Табиийки, улар ўзларига ҳомий излашади, ҳомийлар эса, бой капиталистлар, йирик компаниялар эгаларидир. Улар номзодга маълум шартлар асосида ҳомийлик қилишга рози бўладилар. Бу шартларнинг энг асосийси эса, номзоднинг сенаторликка сайланган тақдирда уларнинг манфаатларига хизмат қилишидир. У ўз ҳомийлари манфаатлари кўзланган қонунларга овоз беради ёки ўзи шундай қонун ишлаб чиқиб муҳокамага қўяди. Президентлик пойгаси ҳам шунга ўхшаш ҳолатда ўтади ва президент ҳам бой капиталистлар манфаатлари тақозо қиладиган сиёсат бўйича иш юритади. АҚШдаги сайловларнинг қисқача моҳияти шундан иборат. Демак, бой капиталистларнинг ҳукуматга жуда кучли таъсири бор. Қонунларнинг асосий қисми ва муҳимлари айнан бой капиталистлар манфаатлари кўзланган ҳолда қабул қилинади. Бунга ҳеч қандай шак-шубҳа йўқ. Демократияда ҳокимият халқники, деган нарса аслида чиройли гапдан бошқа нарса эмас, воқеликда эса, ҳокимият бой капиталистлар қўлида. Капиталистик ақидадан балқиб чиққан тузум татбиқ қилинаётган бошқа давлатларда ҳам – гарчи бошқарув шакл жиҳатидан фарқланиб турса-да – ҳолат деярли бир хил.

Энг мақталаётган давлатлардаги аҳвол шу экан, қолганларини гапириш ортиқча, чунки уларда ҳам жамият инсон ўйлаб топган қонунлар асосида бошқарилмоқда. Агар қонунлар манбаси инсон ақли бўладиган бўлса, юқоридаги ҳолатдан бошқача бўлмайди. Чунки инсон ўйлаб топган қонунлар бир неча асрлардан буён шу давргача татбиқ қилинаётган экан, бундан бошқача ҳолатни кўрмаяпмиз. Гарчи бошқарувдаги шахслар ўзгараётган бўлса ҳам, тузум ўзгармай қолаверар экан, воқелик ҳам ўзгармай қолаверади. Бундай жамиятларнинг ҳалокатга юз тутиши муқаррардир. Жамиятни фаровонлик сари етаклайдиган қонунлар эса, илоҳий қонунлардир. Уларнинг манбаси Қуръон, Суннат, ижмо ва қиёсдир.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Фаррух

19.07.2019й