بسم الله الرحمن الرحيم

Инсонларнинг ҳаётдаги муаммолари ва бу муаммоларнинг

келиб чиқиш манбаи

Инсондаги муаммоларнинг келиб чиқиши борасида тўғри тушунчага эга бўлиш, бу муаммоларга бериладиган тўғри ечимларнинг манбаини мукаммал тасаввур қилишда самара беради.

Аввало айтиб ўтиш керакки, инсонларда пайдо бўладиган муаммолар ва бу муаммоларнинг келиб чиқиш манбаси тўғрисида етарли тушунча бўлиши керак. Шундагина бу муаммоларни ечиш учун тўғри восита танлаш мумкин бўлади. Чунки бу нарсалар тўғрисида тўғри тушунчага эга бўлмай туриб уларнинг ечимини қидириш инсонларни тўғри ечимлар топилишидан чалғиб қолишларига сабаб бўлади. Умуман барча нарсада унинг асл ҳақиқатини билиб унга нисбатан тўғри хулосага келиб олиш бу нарсага нисбатан тўғри муносабат шаклланишига ва агар бу нарса муаммо бўлса муваффақиятли ечим топилишига туртки бўлади. Шунинг учун биз бугунги мавзуимизда инсонларнинг муаммолари ва уларнинг келиб чиқиш манбаи тўғрисида чуқур мулоҳаза юритишни лозим топдик.

Бу ҳаётда яшаш жараёнида инсонларда кетма-кет муаммолар вужудга келиши борасида барча инсонда ўзига яраша эътироф мавжуд. Яъни барча инсон яшар экан унда муаммолар бўлиши табиий қабул қилинади. Чунки бу ҳолатни воқелик тасдиқлаб турибди. Агар барчамизда яшаш жараёнидаги муаммо тўғрисида бир хил тушунча мавжуд бўлса, бундан кўринадики, демак, инсон ҳаёти давомида ҳар доим муаммоларга дуч келиши борасида баҳс қилишга ҳожат йўқ. Шунинг учун инсонда бу ҳаётда доимо муаммолар мавжудлиги тўғрисида баҳс юритмасдан бу муаммолар ва уларнинг келиб чиқиш манбаси тўғрисидаги фикрларни билдиришга ўтамиз.

Муаммолар аввало инсон учун нима еб нима ичиш, қандай кийим кийишдан бошлаб эр ва хотин муносабатлари, фарзанд орттириш, оилада жамланиш ва жамиятдаги алоқалар, мулкка эга бўлишдан тортиб токи ибодат масалаларида ҳам пайдо бўлади. Чунки бу айтиб ўтилганларнинг барчаси инсон фитрати (табиати) билан узвий боғлиқдир. Шунинг учун аввало бу нарсаларни тушуниб олиш зарур. Яъни бу айтиб ўтилганлар қандай қилиб инсон фитрати билан боғлиқлигининг воқелиги тўғрисида тушунчага эга бўлиш керак. Бу воқеликни тушуниш инсон табиатидаги ғаризалар талаби ва узвий (аъзо) эҳтиёжларига бориб тақалади. Инсоннинг ҳаётдаги амаллари фитратидаги ғариза талаблари ва узвий эҳтиёжларни қондиришга қаратилади. Унинг фитратида тадайюн, бақо, нав ғаризалари ва аъзонинг узвий эҳтиёжлари мавжуд бўлиб, инсон ҳаёт экан доимо у ўзининг фитрати (табиати) билан ҳисоблашишга мажбур. Чунки бу ғаризаларнинг ҳар бирини ўзига яраша талаблари мавжуд, узвий эҳтиёжлар эса барчамизга маълум бўлган ейиш, ичиш, кийим кийиш каби инсоннинг ҳаётийлигини таъминлаб турувчи воситалар. Тадайюн ғаризаси – инсондан сиғиниш, муқаддаслаш кабиларни, бақо ғаризаси – яшаш учун кураш, мулкка эга бўлиш кабиларни, нав ғаризаси – жинсий майлни қондириш ва насл қолдириш кабиларни талаб қилади. Инсондаги муаммо фитратидаги ғаризалар талабларини ва узвий эҳтиёжларни қондиришга қаратилган бўлиб, бу талабларнинг ҳар бирини ва эҳтиёжларни қандай йўл билан қондириш керак, деган савол устида бош қотириш ундаги муаммодир. Айтиб ўтганимиздек, тирик инсоннинг ҳар бирида бу муаммолар мавжуд. Агар бу ҳолат чуқур ўрганилса, инсоннинг яшаш жараёнидаги барча амаллари ўзининг фитратидаги ғаризалар талаблари ва узвий эҳтиёжларини қондиришга қаратилишини тушуниб олиш қийин эмас.

Юқоридагилардан тушуниш мумкинки, инсондаги муаммоларнинг келиб чиқиш манбаи унинг фитратидаги ғаризалар ва узвий эҳтиёждир. Муаммоларга мана шундай нуқтаи назар билан ёндашилса уларга тўғри ечимлар берувчи тўғри манбани тушуниб олиш ҳам осонлашади. Чунки инсоннинг барча муаммолари ўзининг табиатига бориб тақалаётган экан, бу муаммоларга ечимни шу табиатни яратган Зотдан олиниши энг тўғри йўлдир. Яъни инсоннинг ўз муаммолари ва уларнинг келиб чиқиш манбаини тўғри тушуниш инсонни шу табиати билан яратган Яратувчига йўналтиради. Демак, инсон муаммоларининг ечимлари учун тўғри манба бу Ислом ақидасидир. Ислом ақидасигина инсоннинг барча муаммоларига фақат тўғри ечимлар бера олади. Аллоҳ Таоло инсонга Исломни берди ва шу дин билан инсонлар ўз яшаш тарзларини тартиблаштиришларини истади. Яъни инсоннинг ҳар бир амали Ислом динининг кўрсатмаларига таяниб бажарилиши шарт.

Хизб ут Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Абдуллоҳ

06.10.2018й.