Матбуот баёноти

Йигирма олтинчи конституцияга ўзгартиш киритиш тўғрисидаги қонун лойиҳаси

Халифалик тузумида ҳокимият ва ваколатлар Қуръон ва Суннат орқали белгиланади, демократияда эса ҳокимият учун доимий кураш мавжуд

Ниҳоят, ҳокимият учун узоқ давом этган курашдан сўнг Покистон ҳукумати 2024 йил 21 октябр душанба куни йигирма олтинчи конституцияга ўзгартиш киритиш тўғрисидаги қонун лойиҳасини қабул қилишга муваффақ бўлди. Энди, конституцияга кўра, ҳукумат ўзи танлаган олий судьяни тайинлаши мумкин. Шунингдек, олий суддан иш қўзғатиш ваколати (suo motu) ҳам бекор қилинмоқда. Бундан ташқари, ҳукуматга «конституциявий масалалар» бўйича конституциявий орган тузиш ваколатини ҳам беради. Шундай қилиб, айни дамда сиёсий раҳбарият, ҳарбий раҳбарият ва суд ўртасида кетаётган ҳокимият учун курашда суд ҳокимияти заифлаштирилди. Бироқ, кураш давом этаётгани кўриниб турибди. Суд ҳокимияти имкон топди дегунча, айни ўзгартиришни «суд ҳокимияти мустақиллигига аралашиш» деган дастак билан рад эта олади. Парламентга келсак, у кучлар мутаносиблигини таъминлаш учун учдан икки кўпчилик овоз билан янги мувозанат ўрнатиш учун ҳаракатларини давом эттиради. Халқ эса, демократик бошқарув зулми остида инграшда давом этади. Чунки у ҳокимият учун курашнинг шунчаки томошабинидир. Бу ҳокимият учун курашда халқ фаровонлиги, яхши бошқарув ва адолат каби «аҳамиятсиз» масалаларга ўрин йўқ!

Бугунги ҳукмрон демократик тузумда коррупциянинг асл илдизи сайланган кўпчиликнинг ҳар қандай қонунни, ҳар қандай конституциявий ҳукмни, ҳар қандай қоидани ва ҳар қандай лойиҳани ўзгартиришга қодирлигига бориб тақалади. Қонун чиқарувчи ҳокимият ҳукмрон гуруҳларга қонунларни фақат саҳна ортида эмас, балки очиқдан-очиқ ўз манфаатларига мос равишда ўзгартиришга имкон беради. Қонун чиқарувчи ҳокимият парламентга кўп нарсага рухсат бермоқда, масалан, ўғрилар ва талончилар томонидан содир этилаётган ўғирликни «миллий ярашув декрети» орқали қонунийлаштириш, диктаторларнинг ҳокимиятни зўрлик билан эгаллашларини қонунийлаштириш, ҳукмрон гуруҳлар учун бир нечта амнистия режаларини тасдиқлаш ва мамлакатнинг энг муҳим ишлари устидан масъул бўлган шахсларни конституциявий дахлсизлик билан таъминлаш каби. Демократик тузумда юқори мартабали ҳарбий ва суд амалдорларини танқид қилишни жиноят деб ҳисоблайдиган нарса конституция ва қонуннинг ўзидир. Қонун чиқарувчи ҳокимият уларни жавобгарликка тортиш эшикларини ёпади. Бу эса кучли шахсларга, шу жумладан парламент аъзоларига тобора ортиб борувчи имтиёзларни беради.

Бу қонун чиқарувчи ҳокимият мамлакатнинг мустамлакачилар манфаатларига бўйсунишини таъминлаб, мамлакатларни судхўрлик қарзлари тузоғига илинтириб келган Халқаро Валюта Фондига бўйсунишига олиб боради. Шунингдек, Американинг терроризмга қарши урушини қонунийлаштирган, жиҳодни терроризмни қўллаб-қувватлаш сифатида жиноят деб ҳисоблаган ва Ғарбнинг бузғунчи либерал қадриятларини зўрлаб тиқиштирган FATF (Пул ювишга қарши молиявий чора-тадбирлар гуруҳи) талабларини бажаришга имкон беради. Мудом инсоният қонун чиқариш ҳокимиятига эга бўлаверар экан, қонунлар ҳукмрон гуруҳларга хизмат қилаверади, ҳокимият талашиш майдонида уларнинг манфаатига мос равишда ишлаб чиқарилаверади. Аллоҳ Таоло айтади:

﴿فَٱحۡكُم بَيۡنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُۖ وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَهُمۡ عَمَّا جَآءَكَ مِنَ ٱلۡحَقِّ﴾

«Бас, одамлар ўртасида Аллоҳ нозил қилган нарса билан ҳукм қилинг ва сизга келган ҳақдан юз ўгириб, уларнинг ҳавойи нафсларига эргашманг!»                                                       [Моида 48]

Аммо Халифалик давлати соясидаги бошқарув тузумида эса, ҳокимиятларнинг, ҳукмдорнинг, фуқаронинг ва бошқа масъулларнинг ваколати Қуръони Карим ва Суннати набавий орқали белгиланади. Ҳатто энг кучли ҳукмдорлар ҳам Аллоҳ Субҳанаҳу ва Таолонинг шариатига бўйсунадилар. Чунки бу Аллоҳнинг буйруқ ва тақиқларидир. Дарҳақиқат, мусулмонларнинг тўртинчи рошид халифаси Али розияллоҳу анҳу ўғирланган қалқони бўйича бир ғайримусулмон устидан даъво қилган эди. Аммо ишончли гувоҳлар йўқлиги сабабли даъвода ютқазиб, далилларга оид шаръий аҳкомларни ўзгартиришга қўл урмаган. Бу исломий шариатда шарт бўлиб, халифа ҳам айни ҳукмга риоя қилишга мажбур. Ибн касир бу ҳақда ўз китобда бундай ривоят қилади: «… Шурайҳ Али розияллоҳу анҳуга қараб, эй мўминлар амири, далилингиз борми? – деб сўради. Али кулиб, Шурайҳ тўғри йўл тутди, менда далил йўқ, деди. Шунда Шурайҳ қалқонни ғайримусулмон фойдасига ҳукм қилди…». Ўшанда ғайримусулмон «Мен бунинг анбиёлар аҳкоми эканлигига гувоҳлик бераман. Мўминлар амири мени қозисига олиб келди, қозиси бўлса, унинг ўзига зид ҳукм қилди», дейди ва ҳатто ҳукмдорнинг ҳам шариат қонунига итоат қилишини кўриб, Исломга киради ва жиноятини эътироф этади.

Пайғамбарлик минҳожи асосидаги Халифалик мувозанатли ва барқарор давлатдир. Чунки қонун чиқариш ёлғиз Аллоҳ Субҳанаҳуга тегишли. У ички тартибсизликдан, сиёсий анархиядан холи давлат. Бу давлатда ҳокимият учун курашиш ва шу мақсадда қонунларни ўзгартириш деган нарсалар йўқ. Бироқ мусулмон юртларида демократия зўрлик билан татбиқ қилингач, Уммат беқарорликдан ва мустамлакачилар малайларидан азият чека бошлади. Шунинг учун Аллоҳ нозил қилган тузумни татбиқ этиш орқали бундай «элит оилалар» тузумидан қутулмоқ вақти келди. Аллоҳ Таоло айтади:

﴿أَلَا يَعۡلَمُ مَنۡ خَلَقَ وَهُوَ ٱللَّطِيفُ ٱلۡخَبِيرُ﴾

«Яратган зот (Ўзи йўқдан бор қилган нарсаларни) билмасми?! У меҳрибон ва (ҳар нарсадан) хабардор зотдир»    [Мулк 14]

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Покистондаги матбуот бўлими