بسم الله الرحمن الرحيم

Ким уни покласа, батаҳқиқ нажот топибди!

Гўзал хулқ эгалари

(Ўнинчи қисм)

      ф) Аразлаш, юз ўгириш:

Анас р.а. ривоят қилади:

«لاَ تَقَاطَعُوا, وَلاَ تَدَابَرُوا, وَلاَ تَبَاغَضُوا, وَلاَ تَحَاسَدُوا, وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا, وَلاَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلاَثٍ»

«Узилишманглар, юз ўгиришманглар, ҳасад қилманглар, Аллоҳнинг биродар бандалари бўлинглар. Мусулмонга биродари билан уч кундан ортиқ аразлаб юриш ҳалол эмас» (муттафақун алайҳ).

Абу Ҳурайра р.а. ривоят қилган ҳадисда Пайғамбаримиз (с.а.в.) шундай деганлар:

«تُعْرَضُ الأَعْمَالُ فِي كُلِّ اثْنَيْنِ وَخَمِيسٍ, فَيَغْفِرُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي ذَلِكَ الْيَوْمِ لِكُلِّ امْرِئٍ لاَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا, إِلاَّ امْرَأً كَانَتْ بَيْنَهُ وَبَيْنَ أَخِيهِ شَحْنَاءُ, فَيَقُولُ: اتْرُكُوا هَذَيْنِ حَتَّى يَصْطَلِحَا»

«Ҳар душанба ва пайшанба кунлари амаллар кўрсатилиб, ўша кунда Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмаган ҳар бир кишининг гуноҳини Улуғ ва Буюк Аллоҳ кечириб, ораларида кек сақловчи биродарларни кечирмай, бу иккисини қўя туринглар, аввал ярашиб олишсин, дейди». Муслимдан.

Абу Айюб р.а. ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар (с.а.в.) шундай дедилар:

«لاَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلاَثِ لَيَالٍ, يَلْتَقِيَانِ فَيُعْرِضُ هَذَا وَيُعْرِضُ هَذَا, وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلاَمِ»

«Мусулмонга биродари билан уч кечадан ортиқ аразлаб юриш ҳалол эмас. Учрашиб, бир-бирларига рўбарў келиб қолганларида қайси бири аввал салом берса, ўшаниси яхшироғидир».

Аразлаш агар Худо учун бўлса жоиз. Пайғамбар (с.а.в.) жиҳодга чиқмаган ўша уч киши билан алоқа қилмасликни буюрганлар.

х) Ҳақорат қилиш ва лаънатлаш:

Гуноҳдан сақланувчи мусулмонни лаънатлаш мусулмонлар ижмоси билан ҳаромдир. Ёмон сифатларга эгаларини эса лаънатлаш жоиз. Масалан, Аллоҳ золимларни лаънатласин, Аллоҳ кофирларни лаънатласин, Аллоҳ фосиқларни лаънатласин, Аллоҳ сураткашларни лаънатласин, дейиш дуруст.

Мўминнинг ўзини лаънатлаш ҳаромлигига далиллар кўп. Абу Зайд Собит ибн Заҳҳок Ансорий р.а. ривоят қилган ҳадисда Пайғамбаримиз (с.а.в.):

«… وَلَعْنُ الْمُؤْمِنِ كَقَتْلِهِ»

«… Мўминни лаънатлаш уни ўлдириш билан баробар», деганлар (муттафақун алайҳ).

Ибн Маъсуднинг ҳадисида Пайғамбар (с.а.в.) шундай дедилар:

«سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ …»

«Мусулмонни сўкиш фосиқликдир» (муттафақун алайҳ).

Абдуллоҳ ибн Амр р.а. ривоят қилган ҳадисда:

«إِنَّ مِنْ أَكْبَرِ الْكَبَائِرِ أَنْ يَلْعَنَ الرَّجُلُ وَالِدَيْهِ, قِيلَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَيْفَ يَلْعَنُ الرَّجُلُ وَالِدَيْهِ؟ قَالَ: يَسُبُّ أَبَا الرَّجُلِ فَيَسُبُّ أَبَاهُ, وَيَسُبُّ أُمَّهُ فَيَسُبُّ أُمَّهُ»

«Пайғамбаримиз (с.а.в.): «Кишининг ўз ота-онасини лаънатлаши энг катта гуноҳлардандир», дедилар. «Эй Расулуллоҳ, қандай қилиб киши ўз ота-онасини лаънатлайди?», дейилди. «Бошқа бир кишининг отасини ҳақорат қилади, шунда у ҳам бунинг отасини ҳақорат қилади, бошқа бир кишининг онасини ҳақорат қилади, у ҳам бунинг онасини ҳақорат қилади», деб жавоб бердилар Пайғамбаримиз (с.а.в.)». Бухорийдан.

Ёмон сифатларга эга бўлган кимсаларни лаънатлаш жоизлигига ҳам далиллар кўп.

Аллоҳ Таоло айтади:

لُعِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ عَلَى لِسَانِ دَاوُودَ وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ ذَلِكَ بِمَا عَصَوْا وَكَانُوا يَعْتَدُونَ

– “Бани Исроил орасидан кофир бўлган кимсалар Довуд ва Ийсо бинни Марям тилида лаънатлангандирлар. Бунга сабаб, уларнинг қилган исёнлари ва тажовузкор бўлганларидир”,                                    (Моида:78)

إنَّ اللَّهَ لَعَنَ الْكَافِرِينَ

– “Албатта Аллоҳ кофирларни лаънатлади…”,   (Ахзоб:64)

كَمَا لَعَنَّا أَصْحَابَ السَّبْتِ

– ““Шанба эгаларини” лаънатлаганимиздек лаънатладик”,  (Нисо:47)

لَعْنَةَ اللَّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ

– “… Аллоҳ ёлғончиларни лаънатласин…”,   (Оли Имрон:61)

أَلاَ لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ

– “Бундай золимларга Аллоҳнинг лаънати бўлур”, (Худ:18)

أُوْلَئِكَ يَلْعَنُهُمْ اللَّهُ وَيَلْعَنُهُمْ اللاَعِنُونَ

– “Уларни Аллоҳ лаънатлагай ва лаънатловчи зотлар  (фаришталар ва мўминлар) лаънатлайдилар”.                              (Бақара:159)

Оиша р.а. ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар (с.а.в.):

«لَعَنَ اللَّهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى, اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ»

«Аллоҳ яҳудий ва насронийларни лаънатласин, улар Пайғамбарларнинг қабрларини масжидлар қилиб олишди», деганлар (муттафақун алайҳ).

Умар р.а.нинг ҳадисида Пайғамбар (с.а.в.):

«لَعَنَ اللَّهُ الْيَهُودَ, حُرِّمَتْ عَلَيْهِمْ الشُّحُومُ فَجَمَّلُوهَا فَبَاعُوهَا»

«Аллоҳ яҳудларни лаънатласин, уларга ёғлар ҳаром қилинган эди, улар эса уни йиғиб сотдилар» (муттафақун алайҳ).

Абу Ҳурайра р.а. ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар (с.а.в.):

«لَعَنَ اللَّهُ السَّارِقَ, يَسْرِقُ الْبَيْضَةَ فَتُقْطَعُ يَدُهُ, وَيَسْرِقُ الْحَبْلَ فَتُقْطَعُ يَدُهُ»

«Аллоҳ  ўғрини лаънатласин, тухум ўғирлайди, қўли кесилади, арқон ўғирлайди, қўли кесилади», деганлар (муттафақун алайҳ).

Ибн Умар р.а. ривоят қилади:

«لَعَنَ النَّبِيُّ r الْوَاصِلَةَ, وَالْمُسْتَوْصِلَةَ, وَالْوَاشِمَةَ, وَالْمُسْتَوْشِمَةَ»

«Пайғамбар (с.а.в.) соч улаганни ҳам, улатганни ҳам, баданига нақш чизганни ҳам, чиздирганни ҳам лаънатладилар» (муттафақун алайҳ).

Ибн Аббос р.а. ривоят қилади:

«لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ r الْمُتَشَبِّهِينَ مِنْ الرِّجَالِ بِالنِّسَاءِ, وَالْمُتَشَبِّهَاتِ مِنْ النِّسَاءِ بِالرِّجَالِ»

«Пайғамбар (с.а.в.) аёлларга ўхшамоқчи бўлган эркакларни ҳам, эркакларга ўхшамоқчи бўлган аёлларни ҳам лаънатлаганлар».

Бухорийдан. Ибн Умар р.а. ривоят қилади: Пайғамбар (с.а.в.):

«لَعَنَ اللَّهُ مَنْ اتَّخَذَ شَيْئًا فِيهِ الرُّوحُ غَرَضًا»

«Жони бор нарсани ғараз билан олган кимсани Аллоҳ лаънатласин», дедилар (Муслим).

Жобир р.а.ривоят қилади:

«لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ r آكِلَ الرِّبَا, وَمُوكِلَهُ, وَكَاتِبَهُ, وَشَاهِدَيْهِ, وَقَالَ هُمْ سَوَاءٌ»

«Пайғамбар (с.а.в.) судхўрликдан еганни ҳам, едирганни ҳам, ёзганни ҳам, гувоҳ бўлганни ҳам лаънатлаб, уларнинг ҳаммаси баб-баробардир, дедилар». Муслимдан.

ц) Арзимас гуноҳларни тап тортмай қилувчилар:

Оиша р.а. ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар (с.а.в.):

«إِيَّاكِ وَمُحَقَّرَاتِ الذُّنُوبِ, فَإِنَّ لَهَا مِنْ اللَّهِ طَالِبًا»

«Арзимас гуноҳлардан эҳтиёт бўл, чунки уларнинг Худо томонидан бир талабгори бўлади», деганлар.

Анас р.а. айтади:

«إِنَّكُمْ لَتَعْمَلُونَ أَعْمَالاً هِيَ أَدَقُّ فِي أَعْيُنِكُمْ مِنْ الشَّعَرِ, إِنْ كُنَّا لَنَعُدُّهَا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ  مِنْ الْمُوبِقَاتِ»

«Сизларнинг кўзингизга айрим ишлар соч толасидан ҳам нозикроқ кўринади. Ҳолбуки, биз уларни Пайғамбар (с.а.в.)нинг замонларида катта гуноҳлардан ҳисоблар эдик». Бухорийдан.

Хизб ут Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Зайниддин

13.08.2018й.