Мабдага бўлган ишонч
Мабдага бўлган ишонч
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم
Инсонда шундай бир нарса борки, у инсонни нарсалар ва бошқа инсонларга нисбатан муносабатини шаклланишида муҳим рол ўйнайди. Бу ишончдир. У ёки бу нарса, у ёки бу инсонга нисбатан ишончнинг бор-йўқлиги ана шу нарса ёки инсонларга нисбатан қандай муомала қилинишини белгилаб беради. Масалан, сиз кимгадир ишонсангиз, унга қарз ҳам бераверасиз, омонатингизни ҳам ишониб топширасиз, шахсий мулкингиздан фойдаланишига рухсат берасиз ва ҳоказо. Аксинча бўлса, унга ҳеч нимангизни ишониб топширмайсиз, қарз ҳам бермайсиз, ҳатто унинг бир оғиз гапига ҳам шубҳа билан қарайсиз. Ёки бирор фирма ишлаб чиқарган маҳсулотни сотиб олиш ёки олмасликни ҳам ўша фирмага нисбатан ишончнинг бор ёки йўқлиги белгилаб беради. Шу тариқа ишонч ёки ишончсизлик муносабатни шаклланишида муҳим омил бўлмоқда.
Энди ҳар қандай онгли инсон ўз ҳаётини бошқаришни ҳам шунга лойиқ бўлган тузумга ишониб топширгиси келади. Чунки инсоннинг бахт-саодат ва хотиржамликда ҳаёт кечириши жамиятда татбиқ қилинаётган тузумга чамбарчас боғлиқ. Бугунги воқеликка назар ташласак, инсоният капиталистик тузум ҳукмронлиги остида яшамоқда. Лекин бу аксар одамларнинг капитализмга ишонч билдирганларини англатмайди. Ҳақиқий ҳолат бундан анча йироқ, яъни кўпчилик капитализм мабдасининг инсон ҳаётини муваффақиятли бошқара олишига ишончи сусайган ёки умуман ишонмайди. Бундай ҳолат ҳатто бу тузум татбиқи энг мукаммал тарзда амалга оширилаётган капиталистик жамиятларда ҳам кузатилмоқда. Бугунга келиб, Ғарб оламида капитализм мабдасига бўлган ишонч жуда сусайиб кетган. Масалан, 2018 йилда ўтказилган сўров натижаларига кўра, икки йирик капиталистик давлатлар – АҚШ ва Британияда мос равишда 54 ва 52 фоиз инсоннинг демократияга бўлган ишончи сусайган ёки умуман йўқолган. Капитализм ақидасига эътиқод қиладиган инсонларнинг аҳволи шу экан, бошқаларни тасаввур қилиш қийин бўлмаса керак.
Бунга ажабланишни кераги йўқ, чунки бир неча юз йилдан бери татбиқ қилиб келинаётган капиталистик тузум инсон ҳаётини бошқаришда омадсизликка учради. Капитализм татбиқ қилиниши бошланган вақтдан шу кунгача бўлган даврга назар солган одам инсоният дуч келаётган муаммоларни муолажа қилишда капитализмнинг ўта муваффақиятсиз ва самарасиз бўлганлигини, ҳатто шу тузумнинг ўзи кўплаб муаммоларни келтириб чиқарганлигини кўриши мумкин. Шу туфайли бугунга келиб капитализмга бўлган ишончсизлик кучайиб кетди ва кучайишда давом этмоқда. Айниқса, сўнгги 20-30 йил ичида бу тузумнинг адолатсиз ва инсофсиз, нотўғри ва жирканч эканлигини миллионлаган инсонлар тушуниб етдилар.
Юқоридагилардан маълум бўляптики, капиталистик системанинг қулаши яқин. Чунки унга нисбатан бўлган ишончга путур етган, энди одамлар ўз ҳаётларини бошқаришда унга ишончсизлик билдиришмоқда. Табиийки, унинг ўрнига альтернатив тузум зарур бўлади. У шундай тузум бўлиши керакки, одамлар ҳеч иккиланмай ўз ҳаётлари бошқарувини унга топширсинлар. Ва у тузум татбиқи натижасида инсон муаммолари тўғри ва адолатли муолажа қилинсин. Бу альтернатив тузум эса, Ислом ақидасидан келиб чиқадиган Ислом тузумидир, яъни Ислом мабдасидир. Бу мабда ўзининг ўн тўрт асрлик тарихи давомида инсоннинг асосий ва иккинчи даражали муаммоларига берган ечимлари билан унинг қалбига хотиржамлик берди. Ўз навбатида, Исломга эътиқод қилган халқларда Исломнинг тўғри ва адолатли эканлиги ҳақида мустаҳкам ишонч пайдо бўлди. Бу ишонч бугун ҳам бор. Айнан Ислом мабдаси бутун инсоният орзиқиб кутаётган ғамхўр ва инсофли, тўғри ва адолатли мабдадир ҳамда у бу борада яккаю ягонадир.
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Фаррух
13.05.2019й
