بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

Россия-Украина уруши қаёққа қараб кетяпти?

Устоз Билол Муҳожир – Покистон вилояти

Украина президенти Володимир Зеленский ўтган пайшанба куни, унинг айтишича, разведка маълумотларига таяниб, Россия Украина кучларига қарши жанг қилишлари учун Шимолий Кореянинг 10000 аскарини жойлаштиришга тайёрланаётганини маълум қилди. У буни «Шимолий Кореянинг Россия олиб бораётган урушдаги фаол иштироки» деб атар экан, бунга халқаро миқёсда кескин муносабат билдирилишини талаб қилди. Унинг айтишича, Шимолий Кореянинг Россияга нафақат қурол-яроғ, балки, у ерга жойлаштириш учун аскарларни ҳам юборганини тасдиқловчи сунъий йўлдошдан олинган маълумотлар ва тасвирга олинган видео лавҳалар бор. Жанубий Корея разведкаси жума куни Шимолий Кореянинг 1500та махсус кучлар аскарини ҳарбий машғулотдан ўтказиш учун Россиянинг Узоқ Шарқига юборганини маълум қилган эди. Разведка агентлигига кўра, улар яқин кунларда фронтга жўнаб кетишлари мумкин. Шу билан бирга минглаб аскарлар тез орада мамлакатни тарк этишга ҳозирлик кўрмоқда. Бу Пхеняннинг хориждаги илк сафарбарлиги ҳисобланади.

Бу хабар ва Зеленскийнинг бу ҳақдаги очиқ баёнотлари манфаатдор томонлардан (Жанубий Корея ва Украина томонидан) тасдиқланган бўлсада, бу можародаги халқаро томонлар ва уни қўллаб-қувватловчиларнинг ҳеч бири томонидан бу даъволар тасдиқланмади. НАТО бош котиби Марк Рютьте ўтган пайшанба куни бу босқичда Шимолий Кореянинг иштирокини тасдиқловчи далил мавжуд эмаслигини айтди. Россия ва Шимолий Корея ҳам Пхеняннинг Россияга Украинага қарши курашда ёрдам бериш учун бир қанча ҳарбий хизматчиларни юборгани ҳақидаги даъволарни рад этди. Кремл матбуот котиби Дмитрий Песков ўтган пайшанба куни журналистларга Шимолий Корея Украинада жанг қилиш учун қўшин жўнатяптими, деган саволга жавобан, «кўриниб турибдики, бу навбатдаги сохта хабарлардан бири», деди.

Америка бу хабарнинг тўғрилигини тасдиқламади ва инкор ҳам этмади. Бу хабарни изоҳлар экан, у Шимолий Кореянинг Россияни Украинада қўллаб-қувватлаш учун ўз кучларини юбориши «хавфли ҳодиса» бўлишини айтди. АҚШнинг БМТдаги элчиси ўринбосари Роберт Вуднинг айтишича, Вашингтон Шимолий Кореянинг Россия билан бирга жанг қилиш учун Украинага ўз кучларини юборгани ва қўшимча аскарларни юборишга тайёрланаётгани ҳақидаги хабарларни ўрганмоқда. У бунга: «Агар бу рост бўлса, бу воқеа катта ташвиш келтириб чиқарадиган «хавфли воқеа» бўлиб, Шимолий Корея ва Россия ўртасидаги ҳарбий муносабатларни яққол мустаҳкамланишини акс эттиради», деб изоҳ берди. Унинг сўзларига кўра, Вашингтон ўз иттифоқчилари ва ҳамкорлари билан «бундай драматик қадамнинг оқибатлари ҳақида» маслаҳатлашмоқда. АҚШ Давлат департаменти матбуот котиби Ведант Пателнинг айтишича, департамент ҳали бу хабарларнинг тўғрилигини тасдиқлашга имкон берадиган ҳеч нарса топмаган. Бу АҚШ мудофаа вазири Лойд Остин берган баёнотнинг айни ўзидир. Францияга келсак, Франциянинг БМТдаги элчиси Николя де Ривьер БМТ Хавфсизлик Кенгашидаги нутқида: «Шимолий Корея аскарларининг жойлаштирилиши қўшимча эскалацияни келтириб чиқаради», деди.

Америка гегемонлигидан қутулиш учун давлатлар томонидан, айниқса, Хитой ва Россия каби йирик давлатлар томонидан жиддий уринишлар бўлаётганига шубҳа йўқ. Бу яқинда бўлиб ўтган БРИКС саммитида, шунингдек, шу ой ўрталарида Исломободда ўтказилган, Хитой, Россия, Ҳиндистон, Покистон ва Эрон каби минтақавий кучлар ҳамда баъзи Ўрта Осиё давлатлари иштирок этган Шанхай Ҳамкорлик Ташкилоти йиғилишида кўринди. Уларнинг Ғарбга (Америка ва НАТОга) қарши кескин позицияни эгаллаши эълон қилинмаган бўлсада, бу давлатларнинг аксарияти Америка гегемонлигига рақобатчи бўлган давлатлардир. Улар бунга эришиш учун турли услуб ва воситаларни қўллашмоқда. Масалан, Украинага қарши урушда Россияни қўллаб-қувватлаш учун Шимолий Кореядан фойдаланиш, шунингдек, Эронни Украина урушида Россия армияси ишлатаётган дрон ва ракеталарни унга етказиб беришни давом эттиришга Эронни ишонтириш каби услублар қўлланмоқда. Албатта, бу услублар Россияга муҳаббат туфайли эмас, балки Америкага нисбатан ғазаб туфайли қўлланмоқда.

Урушлардан озуқа олаётган ва уларни кўпроқ алангалатиш орқали таъсири кучайиб бораётган мана шу Америка Шимолий Кореянинг Ғарб-Россия можаросига аралашишга ундаётган Хитойга нисбатан кўз юммоқда. Хитой Америкага қарши қўрқоқларча давом эттираётган рақобатида бу аралашувдан фойда оламан, деб ҳисобласада, Россияни тинчлантириш учун ҳам маълум даражада бунга мажбур. Айниқса, Америка Яқин Шарқ масаласи билан овора бўлиб турган бир пайтда, шунингдек, АҚШ маъмурияти президентлик сайловлари олдидан сўнгги ойларда чўлоқ ўрдакка айланиб қолган бир паллада, Хитой ушбу қадамни ташлаб, билвосита унга қарши чиқмоқда. Айни пайтда Америка ҳам Россия ва Европа ўртасини мувозанатга солиш сиёсати доирасида бу аралашувдан фойда кўради. Қачонки Америка урушда Украинанинг қўли баланд келаётганини кўрса, бундай аралашувларга кўз юмади ва ҳатто унга йўл қўйиб беради. Масалан, Украина саҳнасида уруш тўхтовсиз давом этиши, шунингдек, урушни алангалатишдан кўзланган мақсад, яъни Европани ҳам, Россияни ҳам ҳолдан тойдириш амалга ошиши учун, Эронни Россияга дронлар ва ракеталарни етказиб беришга билвосита ундади.

Бугунги кунда Америка ўрнатишга уринаётган бир қутбли тартибга асосланган халқаро вазият дунёнинг турли мамлакатларида урушлар бошланишига сабаб бўлмоқда. Исломий юртлар, айниқса, Шом юрти бу урушларнинг энг ёмонига гувоҳ бўлган бўлса, улардан зарар кўрган иккинчи томон Европа бўлди. Американинг бу сиёсати бутун дунёда нафрат муҳитини пайдо қилди ва уни дунё вулқон оғзида қолиб кетгунига қадар кучайтирди. Бугунги бу вазият Набий ﷺ элчи қилиб юборилган даврдаги халқаро вазиятга ўхшайди. Чунки дунё икки империяга бўлинган бўлиб, бугунгидек иттифоқлар, арзонгаров малайлар ўша даврда ҳам бўлган эди. Ўшанда Ислом дунёни қонли можаролардан халос этди ва мазлум халқларни ўша пайтдаги кофир кучлар чангалидан қутқарди. Шунинг учун куч-қудрат эгалари орасидаги ақлирасо инсонлар тарихдан сабоқ олиб, йўлларини Аллоҳ, Росули ва бутун инсоният рози бўладиган тарафга тўғрилашлари лозим. Нодонлар ўз тажрибаларидан, донолар тарихдан сабоқ олади, деган гап бор. Шундай экан, агар тарих улуғвор, илоҳий нафас хабарлари билан тўла тарих бўлса қандай бўлади?!

Роя газетасининг 2024 йил 30 октябр чоршанба кунги 519-сонидан