بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

Сабр косаси

Бир куни кичик ўғлимни кўзи оғриб, кўз касалликлари шифохонасига олиб бордим. Ўйладимки, боришим билан бир яхши шифокор топиб кўрсатаману, ёзиб берган томчи дорисини томизиб, шу билан хаммаси ўтиб кетади. Лекин мен ўйлагандек бўлмади. Бутун бошли касалхонада бор йўғи иккита шифокор беморларни қабул қилаётган экан. Бунинг устига иккаласи хам жойида йуқ. Навбатда турган касалларни кўриб, капалагим учиб кетди. Бу шифохона Республика миқёсидаги шифохона бўлганидан аксарият беморлар вилоятлардан келган эди. Уларни кўриб ўғлимни шу оддий кўз оғриғи билан олиб келганимга уялиб кетдим. Навбатга ўн еттинчи бўлиб турдик. Кейин билсам, бир хафтадан бери навбат кутиб, шифокор қабулига кира олмаётган беморлар бор экан. Болалар шифохонаси бўлгани учун беморларнинг ҳаммаси болалар. Бирининг кўзида катарактаси бор, бирининг кўз босими ошиб, кўзи кўрмас даражага келган, бирининг кўзини хўроз чўқиб олгану, ўз вилоятида биринчи ёрдамни олиб, Тошкентга яхши умидлар билан келган эди. Хамма бемор болаларни ё онаси, ё дадаси, ёки бувиси етаклаб олган. Халиги болаларни кўриб юрагингиз эзилиб кетади. Шифокорларнинг беэътиборлиги ва совуққонлиги эса хаммасидан ошиб тушади. Ўша куни навбатимиз келмай, сувга тушган мушукдай уйга қайтдик. Кўз нозик нарса бўлганидан хавотирланиб, эртасига яна ўша шифохонага отландик. Борсак, кечаги беморлар ва уларни сафига яна янгилари кўшилган эди. Навбат кутиш чоғида бир узоқ вилоятдан келганлиги шундок кўриниб турган эр – хотин ва 4-5 ёшлар чамасидаги бола эътиборимни тортди. Эри баланд бўйлик, озғин, аёли ҳам хали ёш бўлишига қарамай турмуш қийинчиликларидан қадди букилиб қолган. Учаловлари хам ғарибгина кийинишган эди. Халиги 4-5 ёшлардаги болани кўрган одамни эти жимирлашиб кетади. Кўринишдан соғ жойи йўқдай эди. Қишлоқ хаёти таъсириданми, қоп-қорайиб кетган юзларига оқ доғлар тошиб кетган. Бошқа болаларга ўхшаб тинч бир жойда ўтиролмас, гох ерга ўтириб олар, гох тахта ўтирғичга ётиб олар эди. Икки кўзи эса, кўз косаси ичида хохлаган тарафига айланарди. Бу ачинарли холни кўриб, юрагим эзилиб кетди, боланинг онасини ёнига бориб ўтирдим ва бу холнинг сабабини суриштирдим. Уни айтишича, узоқ бир қишлоқда яшар эканлар. У ерларда ёзда жазирама иссиқ, қишда қаҳратон совуқ бўлар экан. Бутун хаётимиз қийинчиликдан иборат синглим – деб гап бошлади аёл. Келинг уни дардларини ўз оғзидан тинглаймиз.

“18 ёшимда турмушга чиқдим. Турмуш ўртоғим фермер хўжалиги ишчиси, лекин шунга қарамай хеч биримиз икки бўлмайди. Қишин, ёзин на газ, на свет нималигини билмаймиз. Бирин – кетин бешта фарзандли бўлдик. Бундай қийин шароитда бола катта қилишни ўзи бўлмас экан. Шароитнинг оғирлиги, еб – ичаримизни яхши эмаслиги болаларимда ўз аксини кўрсатди. Уйда икки ногирон фарзандларимни катталарига ташлаб, кичкинамизни кўрсатгани олиб келдик”. Аёлнинг айтишича, Ҳасан – Ҳусан эгизаклари туғилган йили қиш қаттиқ келган экан. Бир кечада ёқишга ўтинлари қолмай, уйлари музлаб қолибди. Чақалоқларни совуқдан қандай асрашни билмай, она бечора уларни бешикларга боғлаб устиларидан қават-қават кўрпачаларни ёпиб уйқуга кетишибди. Эрталабга яқин икки гўдакни чинқириб йиғлашидан уйғонган она уларни овутиш учун бешикларни тебратибди. Чақалоқлар йигидан тўхташ ўрнига баттар авжига олишар эди. Шу вақт болалардан бири хушини йуқотибди. Аёл бечора шоша-пиша болани бешикдан ечиб олмоқчи бўлиб , не кўз билан кўрсинки бешик тувагидаги болани сийдиги яхлаб, сумакларгача яхлаб, болага ёпишиб қолган экан. Иккинчи бешикни ечиб қараса унда ҳам шу ахвол. Аёл дахшатдан нима қиларини билмай эри ва қайнонасини ёрдамга чақирган. Улар болаларни иссиқ кўрпаларга ўраб иситишган. Шу вокеа сабаб бўлибдию иккала бола ҳам оёкдан қолиб юра олмайдиган ахволга тушибди. Кўрсатмаган шифокору, табиблари қолмабди. Шу-шу икки гулдек болалар ногирон бўлиб қолибди. Хозир улар ўн ёшда экан. Иккаласи ҳам бировни ёрдамига мухтож бўлиб, эшикка кўз тикиб, бир жойда ётишар экан.Шундан кейин ўзи шундоқ ҳам қийин хаётлари баттар қийинлашиб кетибди. Ёнларида етаклаб юрган фарзандлари эса, етти ёшда экан. Онасининг айтишича, бу ўғли туғма ақли заиф, кўзлари ҳам туғма шундай экан. Бу шифохонага қатнаётганларига икки ой бўлибди. Икки ойдан бери шифокорга кўринолмаймиз – дейди аёл. Дориларга, деб олиб келган пулларимиз ҳам квартира пули ва еб-ичаримизга кетиб бўлди. Шифокорга кирганимиз билан у ёзиб берадиган дориларга пулимиз йўк. Шунинг учун бугун кирсак кирдик, бўлмаса бугун қишлоққа қайтиб кетамиз. Қолган пулимиз йўлкирамизга етади холос, – деб гапини тугатди аёл.

Эй Аллоҳим! Аёлнинг бу қисматини эшитиб юрак бағрим эзилиб кетди. Бу қандай ҳам танг-бахтсиз хаёт ахир! Ҳаётда яшаб бирор-бир маза билмасанг, бутун хаётинг қийинчилигу, бахтсизликлардан иборат бўлса! Бу бечора эр-хотинлар фарзандларига шифо излаб Тошкентга келишган. Тошкентда яхши шифокорлар бўлади. Улар фарзандимга ғамхўрлик қилиб, дардига малҳам бўлишади, деб ўйлашган. Улар билишмайдики, Ўзбекистонда бошқа сохалар қатори, тиббиёт сохаси ҳам бутунлай барбод бўлган.

"Балиқ бошидан сасийди", деганларидек бу бадбўй тузум ўзига тобе бўлган сохаларни бутунлай ишдан чиқарган. Коррупция, порахўрлик авжида. Бу холатлар тиббиёт сохасига ҳам ўз таъсирини кўрсатмай қолмаган. Шифокорлар ичган қасамларини пулга алмаштириб юборганлар. (Бу қасамнинг кимнинг наздида эътибори бор бўлиши мумкин). Беморларга тижорат воситаси сифатида қарайдилар. “Пулинг бўлса чангалда шўрва” мақоли худди бизни жамиятимизга атаб тўқиб чиқарилгандек, пули борлар навбат ҳам кутмай ишини битириб кетади. Пули йўқ бечоралар эса, шу юқоридаги оила каби, хамма умидлари пучга чиқиб орқага қайтишга махкум. Уларнинг касалликлари устида хеч ким бош қотирмайди. Уларнинг дардини эшитиб, малҳам бўладиган ташкилотнинг ўзи йўқ. Хатто улар кабиларни одам ўрнида кўришмайди.

Бундай холатлар Тошкент шифохоналарида хар куни бўладиган оддий хаёт тарзига айланиб улгурган. ОАВда чиқиб инсон қадридан, тиббиёт ривожидан лоф ураётган, президентдан тортиб бошқа юқори мансабли масъуллар бундай холатлардан бехабар, деб ўйлайсизми?! Йўқ, улар ҳаммасидан хабардор, лекин уларда бу холатларга чек қўйиш учун на хоҳиш ва на истак бор. Улар чиқараётган қонунлар бундай холатларни янада ёмонлаштириши мумкин, лекин яхши томонга юргизмайди. Чунки биз яшаётган жамиятда демократик куфр тузуми қўлланилади. Бу тузум эса, моддий манфаат асосига қурилган. Бу манфаат кимга келишини эса, ушбу тузумни тузиб чиққанлар белгилайди, яъни бу тузумни Ўзбекистон каби давлатлар устида жорий қилаётан Ғарб ва Америка кабилар, фақатгина ўзларига манфаат бўладиган қилиб, юқоридаги каби инсонлар эса шуларнинг манфаати учун ишлаб берадиган мардикор қилиб белгиланган.

Каримов ёки унинг атрофидаги харомхўр югурдаклар эса, халқни шу тузумга жим турадиган қилиб, турли ёлғонлар билан ушлаб тургани учун ўз ҳаққиларини олиб ва яна бечора халқ устидан кулиб, улардан жирканиб юраверади.

Бу ўзбек халқининг сабр косаси бунча хам чуқур бўлмаса! У қачон тўлади?! Қачон бу зулмлардан тўлиб, хайқириб зулмга қарши қўзғалади ахир?! Ахир бу зулмлар худди шу бемаъни сабр туфайли янада ортиб кетаяпти! Ахир қурбақани ҳам боссанг "вақ" – дейди! Бу тузум ўзбек халқини босиш, у ёқда турсин, тепкилаб, хорлаб ташладику! Нахот қурбақачалик ҳам бўлмасак!?

Сабр бу – зулмга жим қараб туриш эмас, аксинча зулмга қарши курашиб, шу йўлда келган синовларга сабот билан, Аллоҳ учун тура билиш сабр бўлади!

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси аёллар бўлими

Омина Рашидова

14.01.2014й.