ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ЖИҲОЗИ (Бошқарув ва идора) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Тўққизинчи: Қозилик (6) Муҳтасиб Муҳтасиб (назоратчи) омма ҳуқуқларига алоқадор ҳамма масалаларни кўриб чиқувчи қозидир. У ҳадлар, жиноятлар доирасига кирмаганлиги учун бу ишда даъвогар бўлмайди. Назоратчи қозининг таърифи – мана шу. У устма-уст тахлаб қўйиладиган қуруқ таом ҳақидаги ҳадисдан олинган. Чунки Пайғамбар ﷺ таом орасида намлик ...

ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ЖИҲОЗИ (Бошқарув ва идора) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Тўққизинчи: Қозилик (5) Маҳкамаларни ташкил қилиш (давоми) Масалаларга қараб маҳкамаларнинг даражалари турлича бўлиши мумкин. Айрим қозилар муайян турдаги масалаларга хослаштирилиши, бошқа масалалар эса, бошқа маҳкамаларга топширилиши жоиз. Негаки қозилик халифадан ноибликдир. Бу иш билан ваколат бир хил ишдир. Уларнинг ўртасида фарқ йўқ. Чунки бу иш ...

ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ЖИҲОЗИ (Бошқарув ва идора) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Тўққизинчи: Қозилик (3) Қозиларнинг шартлари Қозилик қиладиган одам мусулмон, ҳур, болиғ, оқил, адолатли, фақиҳ, ҳукмларни воқеаларга туширишни биладиган бўлиши шарт. Мазолим (шикоятлар) қозиси худди қозилар қозиси каби бу шартлардан ташқари эркак ва мужтаҳид бўлиши ҳам шарт. Чунки унинг иши қозилик қилиш ва ҳукм чиқаришдир. У ...

ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ЖИҲОЗИ (Бошқарув ва идора) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Тўққизинчи: Қозилик (2) Қозиларнинг турлари Қозилар уч турли бўладилар. Биринчиси қози. У муомала ва жазога доир одамлар ўртасидаги даъволарни ажрим қилади. Иккинчиси муҳтасиб, яъни назоратчи. У жамоанинг ҳаққига зарар келтирадиган қонунбузарликлар устидан ҳукм чиқаради. Учинчиси мазолим (шикоятлар) қозиси. У одамлар билан давлат ўртасидаги низони, ихтилофни ...

ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ЖИҲОЗИ (Бошқарув ва идора) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Тўққизинчи: Қозилик (1) Қозилик бир ҳукмни айтиш ва уни мажбурият қилиб юклашдир. У одамлар ўртасидаги даъволарни ажрим қилади, жамоатчилик ҳаққига зарар бўладиган ишларни бартараф этади ҳамда амалдорлар, ҳокимлар ёки халифа билан одамлар ёки бир шахс ўртасида юз берган низо, келишмовчиликни ҳал қилади. Қозиликнинг шаръийлиги Қуръон ...

ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ЖИҲОЗИ (Бошқарув ва идора) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Еттинчи: Ташқи ишлар Битимлар, сулҳлар, шартномалар, музокаралар, элчи алмашинишлар, вакил юборишлар, элчихона ва консулхоналар қуришлар каби сиёсий алоқалар бўладими ёки иқтисод, қишлоқ хўжалиги, савдо соҳасига оид алоқалар бўладими, почта, телефон, телеграф алоқалари бўладими, Халифалик давлатининг ажнабий давлатлар билан бўладиган барча ташқи алоқаларини ташқи ишлар идораси ...

ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ЖИҲОЗИ (Бошқарув ва идора) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Олтинчи: Ички хавфсизлик (4) Ички хавфсизлик идорасининг вазифалари (якуний қисм) Амалий ёки ҳукман муҳориб кофирлар билан алоқада бўлиб турган кишилар шубҳали шахслардир. Гап шундаки, ҳарбий сиёсат жиҳатидан қаралганда ва мусулмонларга зарар бўлиб қолишининг олдини олиш учун муҳориб кофирларга қарши жосуслик қилиш жоиз. Бу ҳақдаги шаръий ...

ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ЖИҲОЗИ (Бошқарув ва идора) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Олтинчи: Ички хавфсизлик (3) Ички хавфсизлик идорасининг вазифалари (давоми) Муҳориблар, яъни одамларнинг йўлларини тўсиб, мол-дунёлари ва жонларига тажовуз қиладиган қароқчиларни тийиш учун ички хавфсизлик идораси полицияни юборади. Уларга нисбатан ўлдириш, осиш, оёқ-қўлларини қарама-қарши томондан (яъни ўнг оёқ билан чап қўл ёки чап оёқ билан ўнг ...

ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ЖИҲОЗИ (Бошқарув ва идора) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Олтинчи: Ички хавфсизлик (2) Ички хавфсизлик идорасининг вазифалари Ички хавфсизлик идораси давлатнинг ички хавфсизлигини ҳимоя қилиш билан шуғулланади. Қуйидаги ишлар ички хавфсизликнинг бузилишига олиб бориши мумкин: Исломдан қайтиш – муртадлик, шунингдек, боғийлик, яъни давлатга қарши чиқиш. Давлатга қарши чиқиш иш ташлашлар, давлатдаги муҳим марказларни босиб ...