Халифалик Давлатида моллар ХИРОЖ (2) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Сулҳ хирожи Сулҳ хирожи аҳолиси билан сулҳ тузилган ҳар бир ерга солинади. Сулҳ хирожи мусулмонлар ва улар билан сулҳ тузган кишилар орасида келишилган битимга мувофиқ бўлади. Агар ер аҳли ўз ерлари устидан бериладиган хирож эвазига ер мусулмонларники бўлишига сулҳ тузса, у ҳолда, гарчи бу ер мусулмонларга ...

Халифалик Давлатида моллар ХИРОЖ (1) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Хирож жанг қилиб ёки сулҳ билан кофирлардан ўлжа қилиб олинган ерга қўйиладиган мусулмонларнинг ҳаққидир. Хирож икки турли бўлади. Унва хирожи ва сулҳ хирожи. Унва хирожи Мусулмонлар кофирлардан куч билан қўлга киритишган Ироқ, Шом, Миср ерларига ўхшаш ҳар бир ерга белгилаб қўйиладиган хирож унва хирожидир. Унва хирожига ...

Халифалик Давлатида моллар Фай ва хумс بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Фай деб оту туяларни ўйнатиб, чоптириб бормасдан, яъни қўшинни ҳаракатга солмасдан, сафар машаққатини чекмасдан ҳамда жанг қилмасдан осон қўлга киритилган кофирларнинг молларига айтилади. Бани Назир қабиласида рўй берган воқеа бунинг мисолидир. Шунингдек, бу ҳол яҳудийлардан бўлган Фидак аҳлида содир бўлганидек, кофирлар мусулмонларнинг жанг қилишларидан қўрқиб, ...

Халифалик Давлатида моллар Анфол ва ғаниматлар بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Анфол деганда ўлжани тушунмоқ керак. Аллоҳ айтадики: يَسْأَلُونَكَ عَنْ الْأَنْفَالِ قُلْ الْأَنْفَالُ لِلَّهِ وَالرَّسُول… – “Сиздан ўлжалар ҳақида сўрайдилар, ўлжалар Аллоҳ ва Расулиники деб айтинг”.  (Анфол:1) Ибн Аббос ва Мужоҳиддан, Аллоҳ Таолонинг: يَسْأَلُونَكَ عَنْ الْأَنْفَالِ – “Сиздан Анфол (ўлжалар) ҳақида сўрайдилар”,(Анфол:1) деган сўзидаги Анфол ҳақида ...

Халифалик Давлатида моллар Моллар بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Расулуллоҳ ﷺ Мадинага ҳижрат қилиб, масжидларини қуриб, Исломий Давлат биносини аста-секин тиклай бошлаганларида Аллоҳ мусулмонларга жанг қилишга рухсат берганидан кейин мусулмонлар қўлга киритган дастлабки мол Абдуллоҳ ибн Жаҳш сарийясининг ўлжаси бўлди. Қурайшнинг баъзи туяларига тери ва тижорат моллари юкланганди. Абдуллоҳ ибн Жаҳшнинг сарийяси бу карвонни ҳижратнинг иккинчи ...

Халифалик Давлатида моллар بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Байтулмол девонларининг қисмлари                                        Нафақотлар қисми Нафақа қилиш жиҳатига ва байтулмол зиммасига ҳақли бўлган молга тобе бўладиган иккинчи қисм девонлар, бўлимлар, идоралар ва қуйидаги ҳақли бўлган муассасаларни ўз ичига олади. Дорул хилофа девони Бу девон қуйидагиларни ўз ичига олади: а) Дорул хилофа; б) Маслаҳатчилар идораси; г) Тафвиз (халифа ...

Халифалик Давлатида моллар بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Байтулмол девонларининг қисмлари Байтулмол девонлари асосан икки қисмдан иборат бўлади. Биринчи қисм: байтулмолга кирувчи, байтулмол ҳақли бўлган молга тааллуқли. Иккинчи қисм: буромад, яъни сарфланадиган ва байтулмол зиммасида бўлган молга тааллуқли бўлади. Даромадлар қисми Биринчи    қисм,   хазинага   тушадиган   маблағнинг турига мувофиқ қуйидаги девонларни ўз ичига олади. Ўлжа ва хирож ...

Халифалик Давлатида моллар بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Байтулмол девонлари «Девон» сўзи умумий маънода бўлиб, ундан котиблар ўтириши, қайд дафтарлар сақланиши учун макон бўлган жой тушунилади. Шунингдек, қайднома дафтарларининг ўзи ҳам ишлатилади. Ва бу икки маъно орасида ўзаро алоқадорлик бор. Девонларнинг ташкил топиши Девонларнинг ташкил топиши ва унга муайян макон ажратилиши Умар ибн Хаттоб замонларида, ҳижратнинг ...

Халифалик Давлатида моллар بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم БАЙТУЛМОЛ Байтулмол бу, давлатга келадиган ёки давлатдан чиқадиган мусулмонлар ҳақли бўлган барча молларга ихтисослашган идорадир. Мусулмонлар шаръий аҳкомга мувофиқ ҳақли бўлган ва гарчи ўрни тайин бўлса ҳам, эгасининг шахси тайин бўлмаган молларнинг ҳаммаси  ер, бино, кон, пул ёки мато бўладими, хуллас, қийматга эга мулкнинг барчаси, байтулмол ҳимоясига киргизилган ...

Халифалик Давлатида моллар بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Муқаддима Аллоҳ Ўз элчиси Муҳаммад ﷺни Ислом билан юборган ҳаётий низом олам учун рисолат бўлгач, мусулмонларга уни татбиқ қилиб оламга олиб чиқадиган давлат лозим бўлди. Ислом бу давлатни Халифалик Давлати деб билдирди ва уни оламдаги давлатларнинг барчасининг шакли, рукнлари ва ҳатто жиҳозларидан ва инсонлар тузган қонундан эмас, Аллоҳнинг ...