بسم الله الرحمن الرحيم

Роя газетаси:

Трамп президентлик мансабидан бўшатиладими?

Бугун Трампнинг ишдан олиниши ҳар қачонгидан ҳам кўпроқ ҳақиқатга яқин бўлиб қолди. Ишдан бўшатиш амалиётини бошлаш учун вакиллар палатасининг кўпчилик аъзолари буни маъқуллаши керак. Агар маъқуллашса, президент бир қанча жиноятларни содир этганликда айбланиб, сенат олдида суд қилинади. Терговчи Роберт Мюллер Трамп ва унинг сайлов кампаниясидаги гуруҳнинг 2016 йилдаги президентлик сайловларига таъсир ўтказиш учун рус жосуслари билан тил бириктирганини исботлашга ҳаракат қиляпти. Демократлар партияси Трампга айблов қўйиш ёки қўймаслик бўйича қарор қабул қилиш учун тергов натижаларини кутмоқда.

Терговчи Мюллер олиб борилаётган терговлар натижасида айблов эълон қилиш учун шу ҳафтада Пол Манафорт, собиқ Миллий хавфсизлик раиси Майкл Коэн ва Жорж Пападопулосларни Трамп кампаниясини қўллаб-қувватловчилар рўйхатига қўшди. Ушбу айбловлар ҳозирда Трампни сайлов кампанияси пайтида хато содир этганликда айбламоқда. Бунга раддия сифатида, демократлардан конгрессмен Эл Грин «Менимча, президент ишдан бўшашининг вақт-соати келганини тушуниши керак», деди.

Бу айблов бир йилдан зиёд вақтдан бери АҚШда қизғин баҳс мавзусига айланган бўлса-да, бироқ бу сафар ўзининг ишдан бўшаши мумкинлиги Трампнинг ўзи томонидан биринчи бор эътироф этилди. У  «Fox News»га жумладан бундай деди: «Билмадим, буюк ишларни қилаётган бир шахсни қандай қилиб ишдан бўшатиш мумкин. Сизларга бир нарсани айтиб қўяй, фикримча, мабодо мени улар ишдан бўшатгудек бўлишса, бозор вайрон бўлади, ҳамма ғирт камбағалга айланади… Чунки мана шундай фикр бўлмаса, сиз рақамларни кўриб, кўзларингизга ишонмай қоласиз, ҳатто бундан ҳам ёмон бўлиши мумкин». Трамп ўзининг ишдан олиниши мумкинлигига етарли даражада жиддий қаради ва шу орқали сиёсий мухолифларини қўрқитиб, ўзига бўлган ҳужумларини узоқлаштирмоқчи. Зеро, унинг ишдан бўшаши масаласини миллий инқироз, деяётган фақат Трампнинг ўзи эмас. Масалан, собиқ Нью-Йорк мэри Рудольф Жулиани ҳам агар президент ишдан олинса, «исён» бошланишидан огоҳликка чақирди. Ўтган ойда Трампнинг қонуний гуруҳига қўшилган Жулиани, унинг ишдан олиниши оқибатлари ёмон бўладиган сиёсий иш бўлади, сизлар президентни маълум сиёсий сабаблардан келиб чиқиб айблаяпсиз, ҳали Америка халқи бунга қарши албатта кўтарилади, деди.

Исломдаги ҳукмдорга оид низомдан фарқли ўлароқ, демократик давлатлардаги ҳукмдорлар қилган жиноятлари учун маҳкама олдида жавоб беришмайди. Чунки қонунлар манбаи уларнинг ўзларидир. Бу қонунларга кўра, уларнинг жиноятлари ўз ҳамкасблари томонидан бирор сиёсий амалиётда кўриб чиқилиши керак. Бинобарин, Американинг эътиборини муҳим аҳамиятга эга бўлган бошқа сиёсий масалалардан буриб юборган терговлар ва бу терговлардан шахсий манфаатларда фойдаланишлар ҳамон давом этмоқда. Трампнинг собиқ стратегик ёрдамчиси Стивен Бэннон «Ноябр ойи Трампнинг ишдан олиниши ёки ишда қолиши борасида референдум-овоз бериш бўлиб ўтади, Трампни қўллаб-қувватлаётганларининг ҳаммаси ушбу дастурга қўшилишлари керак», деди. Хўш, ноябрда нима бўларкин?! Зеро, ноябр якуний сайловларни тугатиш муддати бўлиб, ушбу сайловларда Трампнинг Конгрессдаги ўзининг кўпчилик овозини сақлаб қолиш-қолмаслиги белгиланади!

Вакиллар Палатасида демократлар лидери Нэнси Пелоси хоним сайловнинг кутилаётган суддан олдин бўлишини очиқлар экан, «Нью-Йоркдаги махсус адвокат ва прокурорлар гуруҳи батафсил, касбий тергов ўтказади, уларга мутлақо аралашмасдан ишларини давом эттиришга қўйиб бериш лозим», деди. У кучли айбловлар ортидан ўзининг демократ ҳамкасбларига «Ноябрга жуда оз қолди. Биз ҳам АҚШнинг турли минтақаларида меҳнат қилаётган оилаларга иқтисодий миссия тақдим этиш учун тезроқ куч тўплашимиз керак», деди. Демократлар партияси етакчилари Трампни ағдариш даъватларини то Конгрессда кучлироқ позицияни эгаллаб олгунга қадар кечиктиришяпти, шу боис ноябр ойини кутишяпти.  Ўтган йили Демократлар партиясининг Сенатдаги раҳбари Чак Шумер «Ҳали эрта, вақт бор. Чунки уни ишдан олишга қилинадиган чақириқ кучли зарба бўлиши учун қулай вақт лозим. Бу жиддий, хавфли ва қақшатқич чақириқдир, шунинг учун ҳам тўхта ва кутиб тур», деганди. Бинобарин, алал-оқибат, адолат маълум сиёсий омилларга таянмоқда, қонуний эътиборларга эмас.

Шундай бўлса-да, Трамп жиноятини фош этувчи маълумотлар кундан-кунга кўпаймоқда. Ҳозирда Федерал прокурорлар Трамп компаниясидаги молия директори Аллен Вейсселбергни юридик иммунитет-дахлсизлик билан таъминлашган. Бу эса, Аллен Трампнинг ноқонуний сайлов билан шуғулланганига талай далиллар келтиришини англатади. Шу билан бирга, Федерал прокурорлар «Нэшнл Инкуайрер» номли миллий журнал компанияси директори ва Трампнинг қўллаб-қувватловчиси Дэвид Бейкерга ҳам айни иммунитетни беришди. Маълумки, «Нэшнл Инкуайрер» Трампнинг сайловолди кампанияси чоғида унинг шаҳвоний қилмишларини фош этган шармандали нашрларни, барчасини сотиб олиб, сайловчиларга фош бўлишини олдини олиш билан шуғулланган йирик компания ҳисобланади.

Шундай қилиб, демак, босим тобора кучаймоқда. АҚШдаги сиёсий кампанияни молиялаштираётган шахслар яқинда Трампни нима қилиш лозимлигига қарор беради.

Роя газетасининг 2018 йил 29 август чоршанба кунги 197-сонидан