بسم الله الرحمن الرحيم

Уйғониш тўғрисида туркумидан: Халифага байъат қилиш масаласи

Инсонларга айнан уйғониш нима эканлигини танитишдан кўзлаган мақсадимиз, улар уйғонишни таниш натижасида уйғониш сари ҳаракат қилсинлар, ин ша Аллоҳ!

 Биз мусулмонлар томонидан Ислом татбиқ қилинганлигини кўриб чиқдик. Шу ўринда таъкидлаб ўтамизки, Ислом давлат миқёсида татбиқ қилинганлигини қози ва ҳокимнинг вазифалари Исломий шариат бўйича олиб борилганлиги орқали ўрганилишини айтдик. Ҳамда бу жиҳатдан ўрганганимизда Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам Мадинада тиклаган мусулмонлар давлати токи Туркияда қулатилгунига қадар бу давлатнинг қози ва ҳокимлари Ислом шариати бўйича иш олиб борганликларини билдик.

 Бу ўринда халифага байъат қилиш масаласи ҳам бор. Қатъий далиллардан маълумки, Халифалик давлатида – подшоҳлик тузумида бўлгани каби – ҳокимият (давлат бошлиғи мақоми)ни олиш учун асос бўладиган муқаррар меросхўрлик қонуни бўлмаган. Давлатда ҳокимиятни қўлга олиш учун белгиланган муқаррар қонун байъат эди. Байъат баъзи асрларда мусулмонлардан, баъзи асрларда “Аҳлул-ҳал вал-ақд” дан, яъни Уммат ичидаги ишончли ва нуфузли мужтаҳидлар ва йирик шахслардан, тушкунлик асрининг охирларида эса Шайхул-Исломдан олинар эди. Ислом давлати кечирган барча асрларда амалда жорий бўлган қонун шундан иборат эдики, қайси халифа сайланмасин, фақат байъат билан сайланар; байъатсиз, меросхўрлик йўли билан халифа мутлақо белгиланган эмас. Халифа байъатсиз, меросхўрлик йўли билан белгилангани ҳақида бирорта ҳам ҳодиса ривоят қилинмаган. Лекин баъзида байъат олишни татбиқ қилишда хатоларга йўл қўйилган. Масалан, баъзи халифалар тириклигида ўзининг ўғли учун, укаси, жияни ёки ўз оиласидаги бирор шахс учун одамлардан байъат олиб қўяр, халифа вафот қилгандан кейин эса ўша шахсга яна қайтадан байъaт қилинар эди. Бу эса меросхўрлик ҳам, валиаҳдлик ҳам эмас, балки байъатни нотўғри татбиқ қилишдир. Бу ҳол демократик тузумларда парламент сайловларидаги сайлов қонуни нотўғри татбиқ қилиниши ва бузулишига ўхшайди. Гарчи сайловда ҳукумат тайинлаган шахслар ютиб чиқса-да, бундай сайлов тайинлаш эмас, сайлаш деб номланаверади. Юқорида зикр қилинганлардан кўрамизки, Ислом давлати кечирган барча асрларда Ислом низоми (тузуми) амалда татбиқ қилинган ва Ислом тузумидан бошқа ҳеч қандай тузум татбиқ қилинган эмас.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Абдуллоҳ

24.10.207й.