Ўз жонига қасд қилиш ечим ҳам, чора ҳам эмас

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Бугун ўз жонига қасд қилган инсонлар ҳақидаги маълумотлар тез-тез қулоққа чалинмоқда. Ачинарлиси, буларнинг кўпчилиги ўсмир ёшлар экани ва бу ҳолат тобора кўпайиб бораётганидир. Жисмонан улғайиб, ҳаёт борасидаги фикрлари шаклланадиган даврида ўз жонига қасд қилишга уларни нима мажбур қилмоқда?

Албатта саволларнинг жавобини жамиятнинг ҳаёт тарзи ва муҳитидан излашимиз керак. Чунки бугунги кунда фарзандларимиз бузуқ жамиятда ўсиб улғаймоқдалар, шубҳасиз унинг бузуқ муҳити уларнинг зеҳнларига ўз таъсирини ўтказмоқда. Чунки барча ишларга манфаат асос бўлиб, фақат моддий қийматни қўлга киритиш мақсад қилинган, ахлоқий, руҳий, инсоний қийматларни ҳаёт майдонидан узоқлаштирган жамият бузуқдир. Бу жамиятда ҳеч ким фарзандларнинг фикрлаши, илм олиши, дунёқараши ва салоҳияти ҳақида қайғурмай қўйди.

Таълим соҳаси фалаж ҳолатда бўлиши баробарида оилада ҳам фарзандларимизга эътибор йўқолди, чунки тирикчиликдан ортиб фарзандларимиз билан шуғулланишга вақт етмай қолди. Оқибатда фарзандларимиз муаммоларига ечим топиш учун тўғри йўл кўрсатилмагани сабабли, уларнинг олдида ёлғиз ва ожиз ҳолда қолиб кетмоқдалар. Бундай ҳолатда гарчи асл моҳиятини англамасалар-да, тўғри деб берилган ҳар қандай ечимни қабул қилиб, ҳар қандай дунёқарашга эргашишлари табиий. Шунинг учун демократик тушунчалар уларнинг зеҳнларини осонгина забт этмоқда ва ўз ечимлари асосида уларнинг шахсиятини бузмоқда.

Ёшликдан ўсмирлик даврига ўтиш инсонда жисмонан ҳамда фикран ривожланиш давридир, яъни ўзидаги улғайиш аломатларини сезиш баробарида уларга қизиқиш ортиши, ҳаёт ҳақида кўпроқ маълумотларга эга бўлишга интилиш пайдо бўлади. Масалан, ёшликдан бирга ўйнаб юрган бола ва қизда улғайиш баробарида бир-бирига нисбатан қизиқишлари ва қарашлари ҳам ўзгаради, энди улар ўртасидаги муносабат фақатгина ўйин билан чекланмайди. Балки унда бошқа туйғуларни ҳам ҳис қила бошлайдилар. Айни мана шу даврда фарзандлар дунё ҳаёти ҳақидаги энг тўғри фикрларга, муносабатларни энг тўғри чегаралари кўрсатилган низомга муҳтож бўладилар.

Бугунги кунда ҳаётга татбиқ қилинишга уринилаётган демократиянинг динни ҳаётдан ажратишга асосланган ақидасида бундай ечимлар йўқ, шу сабабли муаммоларга ечим мавжуд воқеликдан олинади. Бу эса, фарзандларимиз ўзлари қизиқаётган, моҳиятини англашга уринаётган нарсаларнинг жавобини ҳаётий воқеликдан қидиришга ундамоқда. Ҳаётий воқеликда эса,  фаровонлик ҳар қандай йўл, услуб-воситалар билан манфаатга эга бўлиш сифатида, бахт эса, жисмоний лаззатлардан иборат, деб намоён қилиниб, ОАВ ва бошқа тармоқларда тарғиб қилинмоқда. Жумладан, бойликка, обрў-эътиборга, севган инсонига эришган инсонларнинг ҳаёти бахтли экани ранг-баранг тасвирларда, аксинча уларга эга бўла олмаган ёки айрилган, шаъни топталган инсонларни тақдири аянчли тарзда интиҳо топиши, аксарияти ўз жонига қасд қилиши ҳаёт тарзи шаклида намойиш қилинмоқда. Фарзандларимиз эса, буларни кўриб, муаммоларига ечим сифатида қабул қиляптилар. Ҳаёт ҳақидаги бундай тушунчалар фарзандларимизни муҳтожлик, таҳқирланиш, шаъни ва номусининг топталиши, чорасизликнинг ягона ечими ўз жонига қасд қилиш, деган хулосага олиб келмоқда.

Динни ҳаётдан узоқлаштирилиши туфайли ҳаётий муаммоларни ечишдаги Исломнинг ўрнини, исломий ҳадларга амал қилишга беэътиборлик туфайли инсонлар ҳаётларини тартиблаштириб турувчи мезонларни йўқотдилар. Натижани эса, кўриб турибсиз. Шунинг учун фарзандларимизга Исломнинг асл ҳақиқатини, барча муаммоларга энг тўғри ечимлар бериш билан ҳаётни тўғри тартиблаштирадиган мабда эканини англатишимиз зарур. Шундагина фарзандларимиз ўз жонига қасд қилишнинг оқибатини тўғри англаб етадилар ва бу ишдан уларни фақатгина шу тушунча тўхтата олади.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Салоҳиддин

11.12.2019й