Ўзбек ҳукуматининг иккиюзламачи сиёсати
Хабар ва изоҳ
Ўзбек ҳукуматининг иккиюзламачи сиёсати
بسم الله الرحمن الرحيم
Хабар: Ўзбекистон суди Россия томонида туриб Украинадаги урушда қатнашган 39 ёшли эркакни 4 йил 2 ойга озодликдан чеклади. Айбланувчининг айтишича, жангларда у 10 дан ортиқ украиналик аскарни ўлдирган. Ҳукм, хусусан, айбига иқрор бўлгани учун юмшатилди. (Gazeta.uz 04.01.2025й)
Изоҳ: Агар Украинага қарши урушда Россия тарафида туриб иштирок этган ўзбекистонликлар ҳақидаги маълумотлар текшириб кўрилса, гўё ўзбек ҳукумати Россияга бу урушда зимдан ёрдам бераётгандек тасаввур пайдо бўлади. Бу ёрдам ўз фуқароларини бу урушда қатнашишига кўп ҳам тўсқинлик қилмасликда ёки қатнашганларга енгил жазо бераётганида кўринади. Зеро, рус ҳукумати ўзбекистонлик меҳнат муҳожирларини урушга ёллашда турли жирканч услуб ва воситалардан фойдаланаётганини, улар орасида бемалол ва очиқдан-очиқ тарғибот ишларини юргизаётганини ҳеч ҳам яширмаяпти. Булардан ўзбек ҳукумати бехабар қолиши мумкинми? Албатта, йўқ. Шуларни кўриб-билиб туриб ҳукумат бирор чора кўрмаётгани ва бу урушда қатнашган ёки қатнашмоқчи бўлганларга нисбатан юмшоқлик қилаётгани “ўрис оға”сини рози қилишга интилаётганига далолат қилмоқда. 10 дан ортиқ украин аскарини ўлдирганини очиқ айтган фуқаросига фақат озодликни чеклаш жазоси бергани эса рус тарафидан бу борада босим борлигини англатади. 2024 йилнинг 21 ноябр куни Мирзиёев РФ Бош прокурори Игорь Красновни қабул қилди. Ундан олдинроқ эса Россия давлат думаси депутати Сергей Миронов ўзининг Х саҳифасида Ўзбекистоннинг Қозондаги Бош консуллиги Ўзбекистон фуқароларини Россия армиясига қўшилмасликка чақирганини кескин танқид қилиб чиққан эди. У меҳнат муҳожирлари ўзларини боқаётган мамлакатни ҳимоя қилиши мумкин эмасми, деган истеҳзоли савол ташлаган ва Ўзбекистонга нисбатан виза режими жорий қилиш таклифини яна эслатган. Мана шундай ишлардан сўнг Украина урушида қатнашганларга нисбатан жазо янада енгилроқ қилиб берилаётгани кузатиляпти. Ўзи умуман олиб қараганда ҳам шу пайтгача бундай жиноят учун нари борса олти йиллик қамоқ жазоси берилган…
Энди Украина урушидан ташқари бошқа чет давлатлардаги ҳарбий лагерларда иштирок этганлик учун берилган ва берилаётган жазоларга қарасак, ўта қаттиқлик ва муросасизликни кўрамиз. Масалан, Сурияда жиҳод қилиш учун кетмоқчи бўлганлар ёки ўша тарафлардан қайтган мусулмонларга нисбатан ҳукумат жуда шафқатсизларча муносабатда бўляпти. Янада эътиборлиси, ҳатто Сурияга кетиш нияти бўлгани учунгина 10 йил ва ундан кўпроқ муддатга қамоқ жазоси бериляпти. Охирги хабарлардан бирида Андижонлик ошпаз йигит Суриядаги жиҳодий гуруҳларга моддий ёрдам бергани учунгина 10 йил 6 ой муддатга озодликдан маҳрум қилинди. Хўш, буни қандай тушуниш мумкин?! Украинадаги урушда қатнашиш билан Суриядаги урушда қатнашишни ҳукумат наздида қандай фарқи бор?! Нега уларга қараш ҳам, жазолаш ҳам ҳар хил бўляпти?!
Аслида, Исломий нуқтаи назарга кўра, Россиядек кофир давлат байроғи остида урушда қатнашиш қатъиян ножоиз иш бўлса, Сурияда ёки бошқа юртларда мусулмонларни жони, моли ва ор-номусини ҳимоя қилиш вожиб ва мақтовга лойиқ иш эди. Бироқ бу билан Украина урушига қандайдир тарзда аралашиб қолган мусулмонларни қаттиқроқ жазолаш керак, демоқчи эмасмиз. Йўқ, асло ундай эмас. Шуни билиш лозимки, бу ишда ҳам тўлиқ жавобгарлик ўзбек режими бўйнига тушади. Чунки уларнинг аксари ўзбек режимининг қўрқоқлиги, ожизлиги сабабли уларга ҳеч алоқаси бўлмаган бегона урушда анави ўриснинг манфаати учун хизмат қилишга у ёки бу тарзда мажбур қилиняпти. Бир сўз билан айтганда, Украина урушига аралашиб қолаётган мусулмонларнинг аксарини ўзбек ҳукумати “рус оға”сини рози қилиш учун қурбон қиляпти.
Юқоридаги мулоҳазалардан мақсад шуки, ўзбек ҳукумати ўзининг иккиюзламачи ва ўрисга қарамлик сиёсатида қанчалик даражада тубга шўнғиганини, ҳеч бўлмаса озгина обрўсини сақлашни ҳам ўйламаётганини кўрсатишдир. Буларга яна шуни қўшимча қилиш мумкинки, юртимизда Исломий даъватга қарши курашиш, мусулмон халқимизни ўз динидан узоқлаштиришга қаратилган турли фитна ва босимларга ҳам анави кофир ўриснинг катта таъсири бор. Бу собиқ коммунист давлат ўз таъсири остидаги Марказий Осиё мусулмон халқларини аввал қанчалик ёмон кўрган бўлса, ҳозир ундан-да қаттиқроқ ёмон кўради. Шу эътибордан у, жумладан, ўзбек ҳукуматидан ҳатто Исломнинг энг кичик кўринишларига ҳам қарши чоралар кўришни талаб қилиб келяпти. Буни сийқаси чиққан “терроризм ва экстремизм”га қарши кураш билан ниқоблаяпти. Бундай босим, айниқса, Сурияда Асад режими қулаганидан сўнг янада кучайди. Ҳозирда ўзбек ҳукуматининг кўраётган мазкур чоралари абсурд даражага етиб борди. Жумладан, интернетдаги тақиқланган Исломий контентлар рўйхатини доимий тўлдириб, янгилаб боряпти. Улардан бирортаси кимнингдир телефони ё бошқа қурилмасидан топилиб қолса – ҳаттоки биргина аудио-видео ёки ёзма материал бўлса ҳам – аямай жазолаяпти. Охирги абсурд ишларидан бири ўзаро ёзишмаларда жума куни билан муборакбод этиш, нашида, биродарчилик каби мавзуларни эшитиш ва бўлишиш учун ҳам жазолайдиган чораларни кўряпти.
Шунингдек, ўтган йилда 50 дан ортиқ собиқ сиёсий маҳкумларни қўлга олиб, туҳмат ва ёлғонларга тўла айбловлар билан улардан бир гуруҳини 7 йилдан 14 йилгача бўлган қамоқ жазосига ҳукм қилди. Яна 31 нафар йигитнинг суди давом этмоқда. Ваҳоланки, уларнинг аввалда ҳам золим Каримовнинг зах қамоқларида 20 йиллаб умрлари ҳазон қилинган эди. Ўзбек режимининг на ўзи қабул қилган конституция ва қонунларига, на бирор мантиққа тўғри келадиган бундай пала-партиш сиёсатини ҳеч нима билан оқлаб бўлмайди. Буни фақат ўзининг мусулмон халқига кун бермаслик, унинг қарғиши ва дуоибадига қолиш эвазига бўлса-да Россия каби кофир мустамлакачи давлатларни рози қилишга интилаётгани билан изоҳлаш мумкин холос.
Ўзбек режими бундай ғайриисломий ва ўрисга мутелик қилиш сиёсати билан бурнини тагидан узоқроқни кўра олмайдиган хор мустамлака эканлигини намойиш қиляпти холос. Ҳолбуки, ўрис бошқа кофир қавмлар сингари мусулмонлардан ҳеч қачон рози бўлмаган ва ҳеч рози бўлмайди ҳам. Мана, ҳозир ҳам ўзбек ҳукумати Россияга шунча хизмат қилаётганига қарамай, рус тарафининг шантаж ва таҳдидга тўла баёнотлари нишонига айланиб боряпти. Эртага Россиянинг Украинадан қўли бўшаганидан сўнг бундай таҳдидлар реал хавф-хатарга айланмаслигига ҳеч қандай кафолат йўқ. Агар ўзбек ҳукумати шундай сиёсий йўналишда давом этаверадиган бўлса, бу эртага бошига улкан бало бўлади. Ўз халқининг ҳимояси ва қўллаб-қувватловидан ҳам мосуво бўлади. Шунинг учун Ўзбекистон ҳукумати ақлини йиғиб, бундай калтабин сиёсатини бас қилиши ҳамда ўз халқининг эътиқодига суянган ҳолда иш юритиш сари қадам ташлаши талаб қилинади. Мана шундагина Россия ва бошқа мустамлакачи кофир давлатларнинг ҳукмронлиги ва таъсиридан қутула олади, ўз халқининг розилиги ва дуосини олади. Энг муҳими, Аллоҳни рози қиладиган тўғри йўлга кирган бўлади. Аллоҳ таоло дейди:
إِن يَنصُرْكُمُ اللهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمْ وَإِن يَخْذُلْكُمْ فَمَن ذَا الَّذِي يَنصُرُكُم مِّن بَعْدِهِ وَعَلَى اللهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ
– “Агар сизларга Аллоҳ ёр бўлса, ҳеч ким сизлардан ғолиб бўлмас. Ва агар сизларни ёрдамсиз қўйса, Ундан ўзга ҳеч бир зот ёрдамчи бўлмас. Иймон келтирган зотлар Аллоҳнинг ўзигагина суянсинлар!” (Оли Имрон:160)
Ҳизб ут-Таҳрир Марказий медиа офиси радиоси учун Ислом Абу Халил – Ўзбекистон
