بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ  

Ўзбекистонликлар учун чет элда “мардикорлик” қилишларига ким сабабчи?

Маълумки инсонни ҳаёти ғариза ва узвий эҳтиёжларни қондиришдан иборат. Мана шу эҳтиёжларни ҳар бир инсон бахоли қудрат яхшироқ қондиришга интилади, яъни бошқачароқ қилиб айтганда, яхши яшаш учун ҳаракат қилади. Мисол учун инсон, барча шароитларга эга уйи, автоулови бўлишини, яхши еб ичишни ва кийинишни истайди. Бундай бўлишлиги табиий, чунки буларнинг ҳаммаси ғаризанинг талаблари. Бундан ташқари инсон мана шундай ҳаётни фарзандларига ҳам раво кўради, чунки бу ҳам ғаризанинг талаби. 

Хўш инсонга шундай ҳаётга эга бўлишлик учун нима керак? Албатта маблағ. Шунинг учун инсон яхши хақ тўланадиган иш қидиради. Бундай ишга эга бўлиш учун инсон аввало билимини оширади, кейин шу орттирилган билими тўғри келадиган иш излайди. Бу ишларни барчасини инсон ғаризасини талабидан келиб чиқиб амалга оширади. 

Ўзбекистон воқелигига назар ташлайдиган бўлсак, аҳолининг аксар қисми ўз юртида эмас, балки чет элда меҳнат қилаётганига гувоҳи бўлишимиз мумкин. Буларнинг ичида олий маълумотлиси ҳам, ўрта маълумотлиси ҳам бор. Агар улардан “Нима учун пул топиш учун чет мамлакатга келдингиз? деб сўраладиган бўлса, кимдир ойлик озлигини, яна кимдир ўз юртида иш тополмаганини, яна кимдир фарзандларини уйли-жойли қилишлик учунлигини, яна кимдир қарзларини узиш учунлигини, яна кимдир фарзандларини ўқиши учун контрактига пул кераклилигини ва ҳоказо сабабларни кўрсатишлари мумкин. Бунга биргина мисол тариқасида “озодлик” сайтидан олинган хабарни келтиришимиз мумкин:

– Ҳудога шукур, Россияни баҳонасида учинчи фарзандим дипломли бўляпти. Мен Россиядан юборган пуллар эвазига икки қизим дипломли бўлди. Учинчиси – ўғлим бу йил тўртинчи курсга ўтди. Яна бир йил контракт пули қолди. Шуни ҳам тўласам, кейин Ўзбекистонга қайтсам бўлади. Ўзбекистонда бўлганимда фарзандларимни ўқитолмасдим, – дейди Мамараим ака.

Бу ерда таълим муаммоси гапирилгани учун, буни Исломда ечими асли қандай бўлиши кераклигига тўхталиб ўтамиз:

177-модда – Хоҳ эркак, хоҳ аёл бўлсин ҳар бир шахснинг ҳаёт майдонида зарур билимларга эга бўлиши фарздир. Шунинг учун бошланғич ва ўрта босқичларда таълим олиш барчага мажбурийдир. Бу таълимни барчага бепул таъминлаш давлат зиммасидадир. Олий таълим ҳам имкони борича барчага бепул таъминланиши лозим.

Мамараим акага ўхшаш фарзандларини пул тўлаб ўқитишга қурби етмаган инсонлар учун Олий таълим ҳам бепул таъминланиши лозим. Мана шу таълим олиш муаммосига Исломнинг ечими. 

Агар шу ечим ҳаётга татбиқ қилинганда эди, бу инсонга чет элда сарсон бўлишга ҳожат йўқ эди. 

Демак, хулоса қиладиган бўлсак, ўзбекистонликларни чет эл мамлакатларида сарсон бўлишларига сабабчи асли Ўзбекистон ҳукуматининг ўзи. Шунинг учун, бу юртбоши ким бўлишидан қатъий назар улардан жирканишидан олдин ўз фуқароларига барча шарт- шароитларни қилиб бериши лозим. 

Исломда бу муаммоларга қуйидагича ечим берилган: 

156-модда – Ҳеч қандай маблағга эга бўлмаган, ишсиз ва қарайдиган яқинлари бўлмаган шахсларни давлат таъминлайди. Ожиз ва ногиронларни ўз қарамоғига олади.

153-модда – Давлат ҳар бир фуқарони иш билан таъминлаш кафолатини олади.

Хўш, Ўзбекистон ҳукумати ўз вазифасини қанчалик даражада бажармоқда?

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офисининг масъули Умар

25.08.2014й