بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

Жамиятнинг таянчи инсонлар, фикрлар, туйғулар ва қонунлардир.

Даъватчилар елкаларига олган масъулиятларини, яъни умматни уйғотиш, жамиятлардаги фикр, тушунчаларни ўзгартириш, бунинг натижасида татбиқ қилинаётган ботил тузум ўрнига Исломий шариат асосидаги тузумни олиб келиш учун ҳаракат қилишда заррача эътиборсизлик қилмасликлари керак. Албатта бу ўринда жамиятнинг таянчлари тўғрисида етарли билим ва тасаввурга эга бўлиш шартдир. Йўқса жамиятдаги фаолиятда умматни чалғитувчи фикрларга алданиб қолиш хеч гап эмас. Исломий ақидага асосланган, тоза фикрат ва тариқатни акс эттира оладиган тасаввур хиралашиб натижада фикрларимизга хато таъсир этмаслиги учун фикрларни янада тиниқлаштиришга аҳамият қаратишимиз зарурдир. Шунинг учун кўп марта мурожаат қилинган мавзуимиз, яъни жамият тўғрисида бугун ҳам гапиришга қарор қилдик. ИншаАллоҳ бизнинг бу тўғридаги фикрларимиз уммат орасидаги холис даъватчиларнинг ҳаракатларига озгина бўлса ҳам ёрдам берса. 

Умматнинг бугунги кундаги хор холатини ўзгартиришни истайдиган мусулмонлар орамизда кам эмас. Лекин ана шу ўзгартириш йўлини хато танлаб олган ва бунинг оқибатида уларнинг ҳаракати ўзгартириш йўлида самарали бўлиш ўрнига акс таъсир этаётганлари ҳам кўпдир. Хўш, бизнинг ҳам ҳаракатларимиз тескари таъсир этмаслиги учун қандай ҳаракат қилишимиз керак? Бунда аввало жамиятнинг таянчлари нималардан иборат эканлигини ва шу таянчларнинг хар бирига эътибор қаратишимиз лозим бўлади. 

Айтилганидек умматнинг азизликка эришиши учун ҳаракат қилаётганлар кўп. Ана шуларнинг орасида хар бир инсонга алоҳида эътибор бериб, шу инсонларни якка холда ўзгартириши жамият ўзгаришига олиб боришини эътироф этиб фаолият олиб борадиганлар ҳам бордир. Биз шуларга қарата айтамизки инсон таянчи бошқа нарсалар ва жамиятнинг таянчлари бошқа нарсалардир. Мисол учун бинонинг мустахкам бўлишилиги шу бинонинг қурилиш проектини пухта эканлигига, қурувчиларга, ишлатилаётган махсулотларга ва бошқа нарсаларга тааллуқлидир. Агар бинонинг кўзга кўринган биргина таянчига эътибор қаратилиб қолганлариги аҳамият қаратилмаса бу бинонинг мустахкам бўлишини таъминлай олмайди. Худди шунингдек жамиятнинг ҳам бошқа таянчлари аҳамиятсиз қолиб шу таянчлардан бири бўлган инсон таянчларига эътибор қаратилиши бу жамиятни ўзгартиришга бўлган ҳаракат янада қийинлашишига олиб боради. 

Инсон ўзида мужассам этиши зарур бўлган сифатлари, яъни таянчлари эътиқод, ибодат, муомилот ва аҳлоқдан иборатдир, жамиятники эса, инсонлар, фикрлар, туйғулар ва қонунлар хисобланади. Инсонларнинг аҳлоқлари тузалиши, илмли бўлишлиги билангина жамият ўзгариб қолмайди. Биз умматнинг азизликка чиқиши томон ўзгартиришда якка холдаги инсонларнинг ўзгаришига эмас, балки умумий жамиятнинг ўзгаришига эътибор қаратишимиз зарур бўлади. Чунки жамиятнинг ўзариши хар бир инсонга ўз таъсирини ўтказмай қолмайди. 

Бу ўзгартиришда азизлик томон олиб борадиган Исломий хаётни мақсад қилиб олган бўлсак, хар бир фикрларимиз ва ҳаракатларимиз ана шу Исломий шариатга асосланишини талаб қилади. Бу дегани ўзгартиришга асос қилиб энг тўғри ва хақ бўлган Исломий ақидани танлаган эканмиз фикрат ва тариқатини ҳам яхши ўзлаштириб олишимиз ва фаолиятимизни шулар бўйича далиллаштиришимиз керак бўлади. Бу умумий жихатдан мабдаий ҳаракатнинг асослари ҳақидаги фикрларимиз бўлса шу фаолиятнинг маълум вазифаларидан бири жамиятнинг фикр, тушунчаларини ўзгартиришдир. Бу ўзгартаришда жамият таянчларини ҳам Ислом тариқати бўйича ўзгаритиришимиз, инсонлардаги фикрлар, туйғулар, қонунларни соф Исломийлаштиришга ҳаракат қилишимиз керак. Соф дейишимизнинг сабаби бу фаолиятда бирон бир куфр фикрларига чалғимасликка, Исломдан бошқа асосдаги тушунчаларни ҳаракатимизга аралаштирмасликка аҳамият қаратишимиз зарурдир. 

Жамиятдаги инсонларнинг фикрлари Ислом ақидасига асосланиб, туйғулар ҳам Исломийлашиб, қонунлар Исломий шариатга ўзгаришигина жамиятнинг чин маънодаги Исломий ўзгаришини англатади. Шундагина жамият Исломдан бошқасига асло рози бўлмайдиган, Исломий ўлчов бўлган халол ва харомдан бошқасини ўз амалларига ўлчов қилиб олишдан узоқ бўладиган, Ислом шариатига хурсанд бўлиб куфрга ғазабланадиган, урф одатларидан Исломни устун қўя оладиган, бошқарувда Ислом шариатидан бошқасига бўйин эгмайдиган бўлиб шаклланади.

Бундай ишни эса, инсонларнинг якка тарздаги ўзгариши билан эмас, балки жамиятнинг хар бир таянчини азизлик сари ўзгартиришга бўлган фаолият билан амалга ошириш мумкин.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Абдуллоҳ

20.01.2015й.