Исломда ижтимоий алоқалар туркумининг давоми
ИСЛОМИЙ ЖАМОАТ
Исломда ижтимоий алоқалар туркумининг давоми
بسم الله الرحمن الرحيم
Рукнимизнинг ўтган сонида Аллоҳ муслима аёлни салбий амалларни бажаришдан қайтарган шаръий ҳукмлар билан таништиришни бошлаган эдик. Ушбу мавзумизни давом эттирамиз.
2. Аёлни ясан-тусан қилишдан қайтарди. Аллоҳ Таоло марҳамат қилади:
}وَالْقَوَاعِدُ مِنَ النِّسَاءِ اللاَّتِي لاَ يَرْجُونَ نِكَاحًا فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنَاحٌ أَنْ يَضَعْنَ ثِيَابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجَاتٍ بِزِينَةٍ{
– “Хотинлардан кексайиб-қариб қолган, эрга тегишни ўйламайдиганлари бирон зеб-зийнат билан ясанмаган ҳолларида кийимларини (яъни рўмол, ёпинчиқларини) олиб қўйишларида уларга гуноҳ йўқдир”. (Нур:60)
Кексайиб қолган аёлларгина ясан-тусан қилмаслик шарти билан кийимларини олиб қўйишга, яъни шариат (ҳамма томонларини ўраб турадиган одми) кийимларини ечиб қўйишларига изн берди. Бунинг маъноси ясан-тусан қилиб ўз гўзалликларини бегоналарга кўрсатишдан қайтаришдир. Агар кексайиб қолган аёллар ясан-тусандан қайтарилган бўлса, улардан бошқа аёллар ҳам албатта қайтарилган бўладилар. Аллоҳ Таоло дейди:
}وَلاَ يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِنْ زِينَتِهِنَّ{
– “Яна яширган зеб-зийнатлари билинсин учун оёқларини (ерга) урмасинлар!”. (Нур:31)
Бунга ўхшаш ҳаракатлар ҳам ясан-тусан қилиш деб ҳисобланади. Ясан-тусан қилиш зеб-зийнатини ва гўзаллигини бегоналарга кўрсатишдир. «Аёл ясан-тусан қилди» деганда зийнати ва гўзаллигини бегоналарга кўрсатди, деб тушунилади. Ясан-тусан қилиш, деб ҳисобланадиган ҳолатлардан қайтариб бир нечта ҳадислар келган. Абу Мусо ал-Ашъарийдан Расулуллоҳ с.а.в.нинг шундай деб айтганлари ривоят қилинади:
«أيما امرأة استعطرت فمرت على قوم ليجدوا من ريحها فهي زانية»
«Қайси бир аёл хушбўйланиб, кейин одамлар унинг ҳидидан баҳраманд бўлишлари учун уларнинг олдидан ўтса, у зинокордир». (Ибн Ҳиббон ва Ҳоким ривояти). Яъни гуноҳкорликда зинокор аёл кабидир. Пайғамбар с.а.в. дедилар:
«صِنْفَانِ مِنْ أَهْلِ النَّارِ لَمْ أَرَهُمَا, قَوْمٌ مَعَهُمْ سِيَاطٌ كَأَذْنَابِ الْبَقَرِ يَضْرِبُونَ بِهَا النَّاسَ, وَنِسَاءٌ كَاسِيَاتٌ عَارِيَاتٌ مُمِيلَاتٌ مَائِلَاتٌ, رُءُوسُهُنَّ كَأَسْنِمَةِ الْبُخْتِ الْمَائِلَةِ, لَا يَدْخُلْنَ الْجَنَّةَ, وَلَا يَجِدْنَ رِيحَهَا, وَإِنَّ رِيحَهَا لَيُوجَدُ مِنْ مَسِيرَةِ كَذَا وَكَذَا»
«Мен икки тоифа одамларга қарамайман. Биринчиси – ёнларида сигирнинг думлари каби қамчилари бўладиган ва бу қамчилар билан одамларни урадиган қавм. Иккинчиси – кийинган ҳолда яланғоч, бошқаларга мойил бўлувчи ва бошқаларни ҳам мойил этувчи аёллар. Уларнинг бошлари туянинг ўркачи кабидир. Улар жаннатга кирмайдилар ва унинг ҳидини ҳам топа олмайдилар. Ваҳоланки, унинг ҳиди фалон масофадан келиб туради». (Муслим ривояти). Ушбу далиллар ясан-тусан қилиш тақиқланганлигини баён қилади. Шу туфайли ясан-тусан қилиш ҳаром бўлган. Шунга кўра, оддий бўлмаган ва эркакларнинг эътиборини қаратадиган ва аёлнинг гўзаллигини намойиш қиладиган ҳар қандай зийнатлар билан аёл умумий ҳаётда намоён бўлса ёки хусусий ҳаётда ҳам бегона эркакларнинг олдида намоён бўлса, у ясан-тусан қилган бўлади. Масалан, умумий ҳаётга чиққан пайтда хушбўйланса, юзига бўёқ қўйса, бошига парикни рўмолсиз кийса, шимни жилбоб (ёпинчиқ)сиз кийса ясан-тусан қилган бўлади.
Ясан-тусан қилишнинг ҳақиқати шуки, у туйғуларни алангалатишга, эркак ва аёлдаги нав ғаризасини жинсий жамланиш томон қўзғатишга чақиради. Ҳамда эркакларни аёллар билан эркаклик ва аёллик асосида яқинлашишга ва ўрталаридаги алоқани фақат жинсий алоқага айлантиришга гиж-гижлайди. Уларнинг ўртасидаги ўзаро ҳамкорликни жамоат вужудини барпо қилишга эмас, балки уни вайрон қилишга асосланган ҳамкорликка айлантириб қўядиган даражада бузиб ташлайди. Асоси поклик ва тақво бўлган ҳақиқий яқинлашиш ўртасини бундай ясан-тусан қилиш тўсади ҳамда ҳаёт бўшлиғини туйғуларни жўштириш ва нав ғаризасини қўзғатиш билан тўлдиради. Ҳаёт ясан-тусан қўзғатаётган жасад эҳтиёжларини қондиришга бахшида қилинмаслиги, балки фақат юксак масъулиятлар, буюк ишлар ва олий мақсадлар билан тўлдирилмоғи лозим. Ясан-тусан қилиш мусулмоннинг – у хоҳ эркак, хоҳ аёл бўлсин – ҳаётдаги ўз рисолатини (топшириғини) бажаришига, яъни Исломий даъватни ёйиш ва Аллоҳнинг калимасини олий қилиш йўлида жиҳод қилишига тўсқинлик қилади. Шунинг учун ясан-тусан қилишнинг Исломий жамоатга хатар туғдиришини ҳисобга олиш зарур. Аёл ясан-тусан қилиш билан эркакни қўзғатадиган, жунбишга келтирадиган бўлиб кўринишини ва бу ҳолатнинг жамоатга, унинг алоқаларига нақадар хатарли эканлигини ҳисобга олиш зарур. Ислом ҳаром қилган ясан-тусан қилишнинг воқелиги ва унинг Исломий жамоатга хатари мана шу. Аммо гўзаллик ва зийнатни уйда ёки хусусий ҳаётда кўрсатиш ясан-тусан қилиш, деб ҳисобланмайди ҳамда ясан-тусан қилиш сўзи унга тўғри келмайди.
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Муслим.
27.12.2018
